# GeoMono > GeoMono, markanızın ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve AI Bakışı (AI Overviews) yanıtlarındaki görünürlüğünü Türkçe sorularla ölçen GEO platformudur. GeoMono, İstanbul merkezli bir yapay zekâ görünürlük analizi ürünüdür. Uzmanlık alanı: GEO (üretken motor optimizasyonu), yapay zekâ görünürlük analizi, marka anılma takibi ve atıf ölçümü, Türkçe pazar için. Bu dosya GeoMono'nun bilgi sayfalarının, blog yazılarının ve yardım makalelerinin tam metnidir. Tüm sayfaların listesi: https://geomono.com/llms.txt Bu dosya 2026-10-18 tarihli sürümden üretilmiştir. --- # GEO nedir? GEO (Generative Engine Optimization), bir markanın ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı (AI Overviews) gibi üretken yapay zekâ motorlarının verdiği cevapların içinde görünür olmasını sağlama disiplinidir. Aynı alan Türkçe kaynaklarda AEO (Answer Engine Optimization), LLM SEO ve yapay zekâ görünürlüğü adlarıyla da anılır; dördü de aynı soruyu sorar: kullanıcı bir yapay zekâya soru sorduğunda cevapta kimin adı geçiyor ve bu cevap hangi kaynaklardan kuruluyor? ## GEO ile SEO arasındaki fark nedir? SEO, arama sonuç sayfasındaki on mavi bağlantı arasında üst sırayı hedefler ve başarısını tıklamayla ölçer. GEO ise yapay zekânın ürettiği tek cevabın içinde yer almayı hedefler; kullanıcı çoğu zaman hiçbir bağlantıya tıklamaz, dolayısıyla tıklama bir başarı ölçüsü olmaktan çıkar. Ölçüm birimi de değişir. SEO'da birim bir anahtar kelimedeki sıradır; GEO'da birim tek tek yanıtlardır: bir soru bir motora soruldu, cevapta marka anıldı ya da anılmadı. Bu ikili sonuç sayılabilir olduğu için GEO, sıralama tahminine göre çok daha doğrudan ölçülebilir bir alandır. KDD 2024'te yayımlanan araştırma, kendi kıyaslama setinde, cevaba zaten çekilmiş kaynaklara istatistik, alıntı ve kaynak eklemenin o kaynağın görünürlüğünü artırdığını raporlar; kaynak cevaba hiç çekilmiyorsa bu ekler onu cevaba sokmaz. Anahtar kelime yoğunluğu gibi klasik SEO taktikleri ise aynı çalışmada bu yüzeyde işe yaramaz olarak ölçülmüştür. ## Yapay zekâ görünürlüğü neden şimdi önemli? Arama davranışı, cevabın sayfada verildiği bir düzene kayıyor: SparkToro ve Similarweb'in 2026 analizine göre ABD'de Google aramalarının üçte ikisinden fazlası (Ocak-Nisan 2026, %68) hiçbir siteye tıklama göndermeden bitiyor; bu ölçüm Türkiye'yi değil ABD'yi kapsar. Bir kullanıcı cevabı doğrudan aldığında, o cevapta adı geçmeyen marka için ziyaret de, tıklama da hiç oluşmaz. Türkiye pazarında bu yüzey henüz kurumsal olarak adlandırılmamış durumda; kategori adının kendisi (GEO, AEO, LLM SEO) bile tek bir biçimde yerleşmiş değil. ## Yapay zekâ görünürlüğü nasıl ölçülür? Ölçüm, kayıtlı bir soru kümesiyle başlar: gerçek alıcıların soracağı sorular, marka adı geçmeden yazılır. Marka adı geçen bir soru, cevapta markanın anılmasını zaten garanti ettiği için görünürlük kanıtı sayılmaz; bu ayrım ölçümün en temel kuralıdır. Her soru her motora sorulur ve her yanıt tek tek kaydedilir. Bir yanıtta markanın anılıp anılmadığı, adaş şirketlerle karıştırılmadan çözümlenir — 'GoPeople' adının hem bir İK ürününü hem Avustralyalı bir kurye şirketini işaret etmesi gibi durumlar, ölçümü sessizce bozan en yaygın hatadır. Ölçemediğimiz bir hücre, sıfır olarak sayılmaz. Sağlayıcı hatası alan bir soru paydadan çıkarılır ve raporda ayrıca beyan edilir; 'ölçtük ve bulamadık' ile 'ölçemedik' aynı sayıya dönüştüğünde rapor, olmayan bir kesinlik iddia etmiş olur. ## Kendi ürünümüzü ölçtük: 116 yanıt, 0 anma GeoMono kendi enstrümanıyla kendi görünürlüğünü ölçtü ve sonucu olduğu gibi yayımlıyor. Ölçüm, ürünün o zamanki adı GoPersona ile 5 motorda 130 hücre olarak planlandı; ölçülebilen 116 kendiliğinden yanıtın hiçbirinde ürün adı geçmedi. - Planlanan gözlem: 130 (26 kayıtlı soru × 5 motor) - Ölçülebilen kendiliğinden yanıt: 116 (paydaya giren, yanıt taşıyan gözlemler) - Ürünün kendiliğinden anıldığı yanıt: 0 (ölçüldü ve hiçbirinde gözlemlenmedi) - En az bir kaynak gösteren yanıt: 108 / 116 (%93,1 — bu kategoride motorlar kaynak okuyor) - Ölçülemeyen gözlem: 9 (paydadan çıkarıldı, sıfır olarak sayılmadı) Aynı gün aynı enstrümanla ölçülen iki başka markada sonuç farklı çıktı: bir dijital tabela ürünü 97 yanıtın 6'sında (%6,2), bir İK asistanı 84 yanıtın 1'inde anıldı. Bu sayılar bir başarı notu değil, sonraki ölçümün kıyas çizgisidir. 27 Ağustos 2026 · ChatGPT · Gemini · Claude · Perplexity · Google AI Bakışı ## Sık sorulan sorular ### GEO nedir? GEO (Generative Engine Optimization), bir markanın ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı gibi üretken yapay zekâ motorlarının cevaplarında görünür olmasını sağlama disiplinidir. Aynı alan AEO, LLM SEO ve yapay zekâ görünürlüğü adlarıyla da anılır. ### GEO ile AEO aynı şey mi? GEO ve AEO pratikte aynı disiplinin iki adıdır: her ikisi de yapay zekânın ürettiği cevabın içinde görünür olmayı hedefler. AEO (Answer Engine Optimization) adı cevap motorlarını, GEO (Generative Engine Optimization) adı üretken motorları vurgular; ölçüm yöntemi ve müdahaleler aynıdır. ### Yapay zekâ görünürlüğü nasıl ölçülür? Marka adı geçmeyen kayıtlı sorular her motora sorulur, her yanıt tek tek kaydedilir ve markanın anılıp anılmadığı adaş karışıklığına karşı çözümlenerek belirlenir. Ölçülemeyen gözlemler paydadan çıkarılır ve ayrıca beyan edilir; sıfır olarak sayılmaz. ### GeoMono nedir ve hangi şirketin ürünüdür? GeoMono, İstanbul merkezli bir yapay zekâ görünürlük analizi ürünüdür ve kendi şirketi tarafından işletilir; tescilli ticari unvanı, şirket tescili tamamlandığında yayımlanacaktır. Tek resmi adresi geomono.com'dur; gopersonas.com adresindeki ABD merkezli 'Personas' satış aracıyla ilgisi yoktur. ### GeoMono kendi görünürlüğünü ölçüyor mu? Evet. 27 Ağustos 2026'da, ürünün o zamanki adı GoPersona ile yapılan ölçümde 5 motorda 130 gözlem planlandı; ölçülebilen 116 kendiliğinden yanıtın hiçbirinde GoPersona adı geçmedi ve bu sonuç değiştirilmeden yayımlandı. Aynı ölçümde yanıtların %93,1'i en az bir kaynak gösterdi. ## Kaynaklar - [Aggarwal vd., “GEO: Generative Engine Optimization”, KDD 2024 (arXiv:2311.09735)](https://arxiv.org/abs/2311.09735) - [SparkToro / Similarweb, 2026 tıklamasız arama analizi (ABD, Ocak-Nisan 2026)](https://sparktoro.com/blog/in-2026-less-than-one-third-of-google-searches-still-send-a-click/) --- # Nasıl ölçüyoruz, ve neyi ölçemediğimizi nasıl söylüyoruz Bir ölçüm başarısız olduğunda bu, markanız hakkında bir bulgu değildir. Yanıt vermeyen bir motor "sizi anmadı" diye sayılmaz: paydadan çıkar, kaydedilir ve yeniden denenir. Güncel ölçüm raporu tek bir bileşik skor vermez; her kimlik ve her motor için kaç soruda anıldığınızı ve bu sonucun durumunu gösterir. Sayfanın sonundaki 0-100 GeoMono Skoru ve A+ ile F arası notlar yalnızca önceki nesil analize aittir ve orada ayrıca etiketlenmiştir. Bu sayfadaki her ağırlık, eşik ve sayı, onu kullanan koddan okunur; kod değişirse bu sayfa da değişir. ## Her ölçümün üç hâli - Ölçülemedi: Çağrı hiç yapılamadı ya da yarıda kaldı (sağlayıcı hatası, zaman aşımı, bütçe sınırı). Paydada değil. Kaydedilir ve yeniden denenebilir. - Ölçüldü, karşılaştıracak dayanak yok: Yanıt geldi ama doğrulayacak bir gerçek yok (örneğin sitesi taranamayan bir marka için bilgi doğruluğu). Paydada değil. "Ölçülemez" diye gösterilir. - Ölçüldü, bir şey bulunmadı: Soru soruldu, yanıt okundu ve marka gerçekten yoktu. Paydada. Bu gerçek bir veridir ve puana girer. ## Güncel rapor ne gösterir Bugün teslim ettiğimiz kayıtlı ölçüm raporu tek bir bileşik skor vermez ve motorları sıralamaz. Motorlar arası paydalar eşit olmadığı için onları tek bir sayıda birleştirmek, ölçmediğimiz bir şeyi söylemek olurdu. - Kayıtlı ölçüm 5 yanıt motorunu kapsar: ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı (AI Overviews). Her motorun yanıtları ayrı saklanır ve ayrı raporlanır. - Her kimlik ve her motor için bir anılma çifti yazılır: kaç soruda anıldığı ve kaç sorunun ölçüldüğü (x / y soruda anıldı). - Her çiftin yanında durumu yazar: ölçüldü, ölçüldü ama anılmadı, ölçülemedi ya da henüz ölçülmedi. Ölçülemeyen bir hücre paydaya girmez. - Sorular ölçümden önce, marka için yazılı ve sürümlü bir beyanda kayıt altına alınır. Soruların sayısı ve kaynağı o beyanda yazılıdır ve raporda öyle etiketlenir. ## Anılan gerçekten siz misiniz Bir adın geçmesi, o markanın anıldığını kanıtlamaz: aynı adı taşıyan başka bir şirket, bir kişi ya da sorunun kendisini tekrarlayan bir yanıt olabilir. Her anılma adaş ve yankı tespitiyle ayrıca doğrulanır; aynı adı taşıyan başka bir şirket hakkındaki yanıt sizin anılmanız sayılmaz. ## Bir değişimi ne zaman değişim diye söylüyoruz İki ölçüm yalnızca aynı soru setiyle ve aynı puanlama kurallarıyla yapıldıysa karşılaştırılır. Aradaki fark da ancak aynı sorular yeniden sorulduğunda oluşabilecek farktan büyükse "yükseldi" ya da "azaldı" diye yazılır. Aksi hâlde rapor iki sayıyı ve farkın olası aralığını verir, yön sözcüğü ve ok kullanmaz. - Aynı soruya verilen yanıtlar arasındaki benzerlik (ICC): 0,362 - Farkın aralığı, iki oranın farkı için Newcombe yöntemiyle hesaplanır. Bir sorunun her motordaki yanıtı birbirine benzediği için yanıt sayısı, bu benzerlik kadar küçültülerek kullanılır. - Rapor en büyük değişimleri birçok satır arasından seçtiği için, her satırın eşiği karşılaştırılan satır sayısına göre yükseltilir (Šidák düzeltmesi). Çok satırdan seçilen bir farkın daha yüksek bir çıtayı geçmesi gerekir. - Aralık sıfırı içeriyorsa değişim iddia edilmez. "Değişmedi" da yazılmaz: bu da bir iddiadır. ## Düşük görünürlük ne anlama gelmez Görünürlük, yapay zekâ yanıtlarında markanın kendiliğinden ne sıklıkla anıldığını ölçer. Başka bir şeyi ölçmez. Raporlarımız düşük bir oranı aşağıdakilerin kanıtı olarak sunmaz: - Tüketici talebinin düşük olduğu - Marka bilinirliğinin düşük olduğu - Pazar payının düşük olduğu - Tüketicilerin markayı tercih etmediği - Yapay zekânın markayı önermediği ## Önceki nesil analiz: 0-100 GeoMono Skoru Bu bölüm güncel raporu değil, önceki nesil analizi anlatır. O raporlar hâlâ açılır, ama artık 0-100 arası toplam skoru ve A+ ile F arası notu göstermez; yalnızca sütunlar ayrı ayrı okunur. Aşağıdaki ağırlıklar ve eşikler o toplamın nasıl hesaplandığıdır. Yeni ölçümlerde skor yerine anılma çiftleri ve durumları okunur. ### Hangi motorlara soruyoruz Önceki nesil analizde her soru, aşağıdaki motorların her birine ayrı ayrı sorulur ve sonuçlar bu ağırlıklarla birleştirilir. Ağırlıklar, motorların Türkiye'deki erişimine yaklaşık olarak karşılık gelir ve kendi kendini normalleştirir: yalnızca yanıt veren motorlar paydaya girer. Bir motor bir soruya yanıt vermediğinde o yanıt hem paydan hem paydadan çıkar; hiçbir zaman "anmadı" diye sayılmaz. - ChatGPT: 0,6 - Gemini: 0,25 - Perplexity: 0,15 - Claude: 0,05 - Google AI Bakışı: 0,5 - Google AI Modu: 0,3 ### Soru paneli Önceki nesil analizde varsayılan tarama 40 sorudur. Sorular, markanın sektörüne göre araştırılmış 5 alıcı personasının yapay zekâya soracağı biçimde yazılır ve her persona için aynı kategori dağılımına uyar. Panel dondurulur: aynı marka bir sonraki taramada aynı sorularla ölçülür, böylece iki dönem karşılaştırılabilir. - Kategori soruları: × 1 - Karşılaştırma soruları: × 1,2 - Satın alma soruları: × 1,5 - Markanın adını zaten içeren sorular ("X nasıl kullanılır?") görünürlük oranından çıkarılır: yanıt markayı anlatır, ama motorun markayı kendiliğinden seçip seçmediğini ölçmez. - Markayı anmayan en az 5 farklı soru yoksa görünürlük oranı hiç verilmez. Tek bir sorudan hesaplanan oran, oran değildir. - Motorların birbirinden ayrıldığı sorular, yanıt veren her motora 3 kez daha sorulur (taramanın harcama tavanı içinde) ve çoğunluk kararı kullanılır. Tüm motorların hemfikir olduğu sorular tekrarlanmaz: belirsizlik orada değildir. ### Anılmanın konumu ve ağırlığı Önceki nesil skor, doğrulanan her anılmayı yanıttaki konumuna göre ağırlıklandırır. Olumsuz bir anılma sıfır değil, eksi sayılır. - Öne çıkan seçenek olarak anıldı: 1 - Güçlü seçeneklerden biri olarak anıldı: 0,6 - Alternatifler arasında anıldı: 0,35 - Alıcıyı durduracak bir çekinceyle anıldı: -0,5 - Kaçınılacak seçenek olarak anıldı: -1 - Doğrulanamayan bir anılma markanın lehine sayılmaz: görünürlük oranının hem payından hem paydasından çıkar. - Anılmaların %20'sinden fazlası doğrulanamadıysa görünürlük "ölçülemedi" olarak gösterilir. Bu kadar boşlukla hesaplanan bir oran, ölçüm değil tahmindir. ### Rakam ne kadar oynar Önceki nesil raporda görünürlük oranının yanında bir aralık yer alır. Aralık, soruları katmanlarına (persona ve kategori) sadık kalarak yeniden örnekleyen 20.000 tekrarlı bir bootstrap ile hesaplanır ve %95'lik yüzdelik aralıktır. Birim sorudur: beş motorun aynı soruya verdiği yanıtlar beş ayrı ölçüm değil, bir ölçümün beş okumasıdır. - Bu aralık, markanın "gerçek" görünürlüğü için bir güven aralığı değildir; sorular rastgele çekilmedi, bir tasarıma göre yazıldı. Söylediği daha dar ve yine de yararlıdır: bu panel altında rakamın ne kadar kararlı olduğu. - Aralık aynı ölçüm için her seferinde aynı çıkar; iki gösterim arasında değişmez. ### Puan nasıl oluşur Önceki nesil analizin toplam puanı 100 birimlik beş sütunun ağırlıklı ortalamasıdır. Ölçülemeyen bir sütun sıfır sayılmaz; ağırlığı paydadan çıkar. Tek bir istisna vardır: görünürlük ölçülemediyse toplam puan ve not hiç verilmez, çünkü geriye kalan sütunlar çoğunlukla site hazırlığıdır ve toplamı yükseltir. - Görünürlük: 30 - Atıf: 20 - Algı: 10 - İçerik: 25 - Teknik: 15 - Algı, markayı anmayan sorulara verilen ve tonu okunmuş en az 5 anılma olmadan hesaplanmaz. Okunamayan bir anılma "nötr" sayılmaz. - Notlar: A+ ≥ 90 · A ≥ 80 · B ≥ 65 · C ≥ 50 · D ≥ 35 · F ≥ 0 Önceki nesil skorun puanlama sürümü 20. Sürüm değiştiğinde, farklı sürümlerle hesaplanmış iki puan aynı çizgide karşılaştırılmaz. --- # Ajanslar için aylık GEO raporu şablonu > Ajansların müşterilerine her ay sunabileceği GEO raporu şablonu: kapsam, sayı çiftleri, ölçülemeyenler, kaynaklar, doğruluk, dönem karşılaştırması, aksiyonlar. Yayımlanma: 2026-10-07 Ajanslar için aylık GEO raporu, bir müşteri markasının o ay yapay zekâ cevaplarında nasıl göründüğünü, hangi sorular ve hangi motorlarla ölçüldüğünü ve neyin ölçülemediğini aynı belgede gösteren rapordur. İyi bir şablon yedi bölümden oluşur: kapsam, sayı çiftleriyle sonuçlar, ölçülemeyenler, gösterilen kaynaklar, doğruluk bulguları, dönem karşılaştırması ve aksiyonlar. Aşağıda her bölümün ne içerdiğini ve örnek bir tabloyu bulacaksınız; örnek tablolardaki sayılar gerçek bir ölçümden gelmiyor, yalnızca biçimi gösteriyor. ## Raporun iskeleti Şablonu kopyalayıp her ay doldurabileceğiniz biçimde, bölüm bölüm yazdık: 1. **Kapsam:** Hangi sorular, hangi motorlar, hangi tarihler. 2. **Sonuçlar:** Her motor için ayrı, sayı çiftleriyle. 3. **Ölçülemeyenler:** Hata veren, yarıda kalan ya da okunamayan yanıtlar. 4. **Gösterilen kaynaklar:** Motorların cevabı kurarken dayandığı siteler. 5. **Doğruluk bulguları:** Motorların marka hakkında söylediği yanlış ya da eksik bilgiler. 6. **Dönem karşılaştırması:** Yalnızca aynı sorular ve aynı motorlarla yapılmışsa. 7. **Aksiyonlar ve sonraki ölçüm:** Ne yapılacak, hangi bulguya dayanıyor, ne zaman yeniden ölçülecek. Bu sıranın bir mantığı var. Okuyucu bir sayıyı görmeden önce o sayının neyi kapsadığını görmeli; sonuçlardan hemen sonra da neyin ölçülemediğini okumalı. Ölçülemeyenler raporun sonuna itilirse, sonuçlar olduğundan daha eksiksiz görünür. ## 1. Kapsam: sorular, motorlar, tarihler Kapsam bölümü raporun ilk ekranıdır. Burada üç şey yazılır: soru seti, motorlar ve ölçüm tarihleri. Soru setinin bir adı ya da sürüm numarası olmalı; bir sonraki ay aynı setin kullanıldığı buradan anlaşılır. | Alan | Örnek değer | |---|---| | Dönem | 3 ile 7 Kasım (örnek) | | Soru seti | Marka adı geçmeyen 40 soru, 3. sürüm (örnek) | | Marka adı geçen sorular | 10 soru, ayrı gösterilir (örnek) | | Motorlar | ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı (AI Overviews) | | Planlanan yanıt | 40 soru × 5 motor = 200 (örnek) | Google'ın iki yapay zekâ yüzeyi de ayrı düşünülmelidir. [Google Türkiye Blogu'na](https://blog.google/intl/tr-tr/urun-duyurulari/turkiyede-ai-modu-ve-ai-bakisi-donemi-basliyor/) göre AI Modu ve AI Bakışı Türkiye'de 18 Şubat 2026'dan itibaren kademeli olarak kullanıma açıldı. [Google'ın belgesi](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features) de ikisinin farklı modeller ve teknikler kullanabileceğini, gösterdikleri cevapların ve bağlantıların farklı olacağını söylüyor. AI Modu'nu da ölçüyorsanız ayrı bir satırda yazın; ölçmüyorsanız kapsam tablosunda "ölçülmedi" diye belirtin. AI Bakışı ile birleştirmek ikisinin farkını gizler. Marka adı geçen sorular ayrı tutulur. "X markası güvenilir mi?" sorusunda X'in adı zaten geçer; bu soru görünürlüğü değil, motorun marka hakkında ne bildiğini gösterir. İki tür soruyu tek bir oranda toplamak, oranı olduğundan yüksek gösterir. ## 2. Sonuçlar: her motor ayrı, sayı çiftiyle Sonuçlar tek bir yüzde olarak değil, sayı çifti olarak yazılır: "38 yanıtın 9'u". Yüzde istenirse çiftin yanına eklenir, yerine geçmez. Tek başına "%0" bir bulgu olmayabilir; "116 yanıtın 0'ı" bir bulgudur. Kendi ürünümüzün 27 Ağustos 2026 ölçümünü [GEO nedir?](/tr/geo-nedir) sayfasında tam bu biçimde yayımladık: 26 soru, 5 motor, ölçülebilen 116 yanıtın hiçbirinde ürünümüz anılmadı. Örnek tablo (sayılar gerçek bir ölçümden gelmiyor): | Motor | Ölçülen yanıt | Marka anıldı | Ölçülemedi | |---|---|---|---| | ChatGPT | 38 | 38 yanıtın 9'u | 2 | | Gemini | 40 | 40 yanıtın 6'sı | 0 | | Perplexity | 39 | 39 yanıtın 11'i | 1 | | Claude | 37 | 37 yanıtın 5'i | 3 | | Google AI Bakışı | 40 | 22 aramada AI Bakışı çıktı; 22'nin 4'ünde anıldı | 0 | Google AI Bakışı satırı ayrı bir ayrıntı ister. Google her aramada AI Bakışı göstermiyor. AI Bakışı çıkmayan bir arama "ölçüldü, yok" hâlidir ve gerçek bir bilgidir; arama sonucunu getiren servisin hata vermesi ise "ölçülemedi" hâlidir. İkisi aynı sıfıra yazılırsa, bir kesinti "Google sizi göstermiyor" bulgusuna dönüşür. Bu bölüme bir de "nasıl anıldı" sütunu eklenebilir: öne çıkan seçenek olarak mı, alternatiflerden biri olarak mı, bir çekinceyle mi. Motorları tek bir bileşik puanda birleştirmeyin; neden birleştirilemeyeceklerini [aynı Türkçe soruya neden farklı markalar çıktığı](/tr/blog/ayni-turkce-soruya-farkli-markalar) yazısında anlattık. ## 3. Ölçülemeyenler ayrı yazılır Bu bölüm, raporun dürüst olup olmadığını belirler. Bir motor zaman aşımına uğrayabilir, sağlayıcı hata verebilir, kaynak listesi alınamayabilir. Bu yanıtlar hakkında elinizde "anılmadı" diye bir bilgi yoktur; elinizde bilgi yoktur. Bunun ne kadar sık olduğunu kendi ölçümümüzden biliyoruz. 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında üç kurumsal marka için yaptığımız ölçümde planlanan 1.835 yanıtın 189'u (%10,3) ölçülemedi: 166'sı hata verdi, 16'sında kaynak bilgisi alınamadı, 7'sinde okunacak bir AI Bakışı bloğu yoktu. Bu yanıtlar oranların dışında tutuldu. Bu ölçüm üç markayla sınırlı; oran başka bir müşteride farklı çıkabilir, ama sıfır olmayacağını varsaymak gerekir. Örnek tablo (sayılar gerçek bir ölçümden gelmiyor): | Neden | Yanıt | Ne yapıldı | |---|---|---| | Motor hata verdi | 4 | Yeniden denendi, 2'si ölçüldü | | Kaynak listesi alınamadı | 2 | Anılma sayıldı, kaynak sayımına girmedi | | Yanıt yarıda kesildi | 0 | | Bu bölüm boş kalsa bile başlığıyla raporda durmalı: "Bu ay ölçülemeyen yanıt yok" yazmak, bölümü hiç koymamaktan farklıdır. {{cta}} ## 4. Gösterilen kaynaklar Bu bölüm, motorların cevabı kurarken hangi sitelere dayandığını gösterir. Sitelerin listesi alan adına göre toplanır ve her sitenin yanında onu hangi motorların gösterdiği yazar. Müşterinin kendi sitesi ayrı bir satırda durur. Örnek tablo (sayılar gerçek bir ölçümden gelmiyor): | Site türü | Kaynak gösterildiği yanıt | Gösteren motorlar | |---|---|---| | Müşterinin kendi sitesi | 61 yanıtın 14'ü | ChatGPT, Perplexity, Claude | | Bir şikâyet sitesi | 61 yanıtın 9'u | Beş motor | | Bir pazar yeri | 61 yanıtın 7'si | Perplexity, Claude | Tabanı yazmayı unutmayın. Bu örnekte taban, en az bir kaynak gösteren 61 yanıttır. Bazı motorlar yanıtlarının önemli bir kısmında hiç kaynak göstermiyor; bütün yanıtları taban almak o motorları olduğundan farklı gösterir. Hangi tabanın kullanıldığı tablonun üstünde yazmalı. Kaynak gösterilmek ile anılmak ayrı şeylerdir: motor müşterinin sitesini okuyup adını söylemeyebilir. Bu ayrımı [marka anılması ile kaynak gösterilmesi arasındaki fark](/tr/blog/marka-anilmasi-ve-kaynak-gosterilmesi-farki) yazısında kendi verimizle anlattık. ## 5. Doğruluk bulguları Bu bölüm, motorların marka hakkında söylediği bilgilerin doğru olup olmadığını yazar: kuruluş yılı, adres, ürün yelpazesi, hizmet verilen şehirler gibi. Her bulgu, geldiği yanıtla, motorla ve tarihle birlikte verilir; müşteri cümleyi kendi gözüyle okuyabilmelidir. Doğruluk bölümünde üç durum ayrı yazılır: | Durum | Ne demek | Raporda nasıl yazılır | |---|---|---| | Kontrol edilemedi | Yanıt alınamadı ya da çağrı yarıda kaldı | "Kontrol edilemedi", yeniden denenecek | | Karşılaştıracak bilgi yok | Yanıt geldi ama doğrulanacak bir gerçek yok | "Ölçülemez" | | Kontrol edildi, yanlış yok | Yanıt okundu, bilinen gerçeklerle uyuştu | Bu gerçek bir iyi haberdir | Bu ayrım küçük bir ayrıntı değil. Sitesi tarayıcılara kapalı olan bir müşteri için motorların söylediklerini karşılaştıracak bilgi çoğu zaman yoktur; bu müşteri, yanlış bilgi riski en yüksek olan müşteri de olabilir. "Yanlış bilgi bulunamadı" ile "kontrol edilemedi" aynı satıra yazılırsa, rapor en riskli müşteriye en rahatlatıcı cümleyi söyler. Yanlış bilginin nasıl bulunup düzeltileceği için [yapay zekâdaki yanlış bilgiyi tespit etme ve düzeltme](/tr/blog/yapay-zeka-yanlis-bilgi-tespit-ve-duzeltme) yazısına bakabilirsiniz. ## 6. Dönem karşılaştırması: aynı sorular şartı İki ay ancak aynı soru seti ve aynı motorlarla ölçüldüyse karşılaştırılır. Soru seti değiştiyse aradaki fark, ajansın çalışmasından değil soruların değişmesinden gelebilir. Bu durumda rapor bir artış ya da düşüş yazmaz; "soru seti değiştiği için karşılaştırılamaz" yazar. Aynı sorularla ölçülmüş iki ay bile küçük farklarda dikkat ister. Yapay zekâ cevapları aynı soruda değişebiliyor: SparkToro'nun Ocak 2026'da yayımladığı [araştırmada](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), 600 gönüllünün 12 soruyu toplam 2.961 kez sorduğu denemelerde, ChatGPT'de ve Google'ın yapay zekâsında aynı marka listesinin iki cevapta tekrar gelme ihtimali yüzde birin altında çıktı. Bu yüzden bir aydan ötekine "40 sorunun 9'u"ndan "40 sorunun 10'u"na geçiş, gerçek bir değişim olmayabilir. Örnek tablo (sayılar gerçek bir ölçümden gelmiyor): | Motor | Önceki ay | Bu ay | Okuma | |---|---|---|---| | ChatGPT | 38 yanıtın 9'u | 39 yanıtın 10'u | Değişim saptanamadı | | Perplexity | 39 yanıtın 4'ü | 40 yanıtın 13'ü | Artış; aynı sorular, aynı motor | | Claude | Ölçülmedi | 37 yanıtın 5'i | İlk ölçüm, karşılaştırma yok | Sıralama yerine görünme sıklığını karşılaştırın. "ChatGPT'de üçüncülükten ikinciliğe çıktık" cümlesi bir sonraki cevapta geçersiz olabilir; aynı sorularda kaç yanıtta anıldığınız daha sağlam bir karşılaştırmadır. ## 7. Aksiyonlar ve sonraki ölçüm Son bölüm, raporu bir iş listesine çevirir. Her aksiyonun yanında hangi bulguya dayandığı yazar: "Şu üç soruda motorlar bir şikâyet sitesini kaynak gösterdi ve markayı anmadı" gibi. Bulgusu olmayan bir aksiyon bu bölüme girmez. Aksiyonlar bir sonuç vaadiyle yazılmaz. "Bunu yaparsanız şu kadar daha çok anılırsınız" diyen bir cümlenin arkasında ölçülmüş bir kanıt yoktur. Bunun yerine her aksiyonun bir sonraki ölçümde nasıl kontrol edileceği yazılır: hangi sorular, hangi motorlar. Bölüm, bir sonraki ölçümün tarihi ve aynı soru setinin kullanılacağı notuyla kapanır. Böylece bir sonraki raporun dönem karşılaştırması baştan mümkün olur. > [!IPUCU] > Aksiyonları aciliyete göre gruplamak okumayı kolaylaştırır: şimdi yapılacaklar, sıradakiler, araştırılacaklar ve yalnızca izlenecekler. ## Bu şablon GeoMono'da nasıl karşılanıyor? Şablonu herhangi bir araçla, hatta elle doldurabilirsiniz. GeoMono kullanan ajanslar için [Raporlar ve Ajans Paneli](/tr/urun/raporlar-ve-ajans-paneli) bugün şunları yapıyor: müşteri markaları tek hesaptan yönetiliyor ve her markanın kendi çalışma alanı, soru seti ve raporu var. Rapor, müşterinin oturum açmadan açabileceği bir bağlantıyla paylaşılıyor; bağlantıyı alan kişi raporu ve kanıt sayfalarını görüyor, çalışma alanına giremiyor. Dönem raporu, iki ölçümü yalnızca aynı sorularla yapıldıysa karşılaştırıyor; fark gürültü düzeyindeyse "değişim saptanamadı" diyor. Adımlar şimdi, sırada, araştır ve izle bantlarına ayrılıyor. Dönem raporu ajansın adı ve logosuyla yayımlanıyor ve tarayıcıdan PDF olarak yazdırılıyor. Henüz olmayanları da yazalım: ayrı bir PDF dışa aktarma ve herkese açık bir API yok. Ajansın adı ve logosu şu an dönem raporunda görünüyor; panelde ve diğer rapor sayfalarında GeoMono adı yer alıyor. ## Sık sorulan sorular ### Aylık GEO raporunda hangi bölümler olmalı? Yedi bölüm yeterli: kapsam, motor motor sonuçlar, ölçülemeyenler, gösterilen kaynaklar, doğruluk bulguları, dönem karşılaştırması ve aksiyonlar. Kapsam ilk sırada durur, çünkü okuyucu bir sayıyı görmeden önce onun hangi sorular ve motorlarla ölçüldüğünü bilmelidir. Ölçülemeyenler de sonuçların hemen arkasında yer alır. ### Sonuçları neden yüzde yerine sayı çifti olarak yazmalıyız? Bir yüzde, kaç yanıt üzerinden hesaplandığını gizler. "116 yanıtın 0'ı" ile tek başına "%0" aynı bilgiyi vermez: ilki ölçülmüş bir sonuçtur, ikincisi ölçülemeyen yanıtların sıfıra karıştığı bir sayı da olabilir. Yüzde istenirse sayı çiftinin yanına eklenir. ### Soru setini değiştirirsek önceki ayla karşılaştırabilir miyiz? Karşılaştıramazsınız. Soru seti değiştiyse iki ay arasındaki fark, yapılan çalışmadan değil soruların değişmesinden gelebilir. Rapor bu durumda artış ya da düşüş yazmaz; yeni seti bir başlangıç çizgisi olarak kaydeder ve bir sonraki ay onunla karşılaştırır. ### Ölçülemeyen yanıtlar müşteriye gösterilmeli mi? Gösterilmeli. Kendi ölçümümüzde, 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında planlanan 1.835 yanıtın 189'u (%10,3) ölçülemedi. Bu yanıtlar sıfır sayılsaydı müşteri, ölçülmemiş cevaplar için "anılmadınız" bilgisini okumuş olurdu. ## Kaynaklar - [Türkiye'de AI Modu ve AI Bakışı Dönemi Başlıyor](https://blog.google/intl/tr-tr/urun-duyurulari/turkiyede-ai-modu-ve-ai-bakisi-donemi-basliyor/), Google Türkiye Blogu, 18 Şubat 2026 - [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features), Google Search Central, güncelleme 10 Aralık 2025 - [NEW Research: AIs are highly inconsistent when recommending brands or products](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), SparkToro, 28 Ocak 2026 - Ölçülemeyen yanıtlar ve motorların kaynak gösterme sıklığı, 2026-08-25: 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında 6 ölçüm, 3 kurumsal marka, marka adı geçmeyen sorular, ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı; planlanan 1.835 yanıtın 1.646'sı ölçüldü, 189'u ölçülemedi - GeoMono'nun kendi görünürlüğü: GEO kategorisindeki Türkçe sorular, 2026-08-27: 26 soru, 5 motor, 130 planlanan gözlem; ölçülebilen 116 yanıt, 9 gözlem ölçülemedi; tek ürün, tek kategori (https://geomono.com/tr/geo-nedir) --- # ChatGPT markamı neden önermiyor? Ölçülebilir 7 neden > ChatGPT'nin bir markayı anmamasının ölçülebilir yedi nedeni: soru seti, tarayıcı erişimi, JavaScript, site dışı kaynaklar, adaşlar ve okunup anılmamak. Yayımlanma: 2026-10-07 ChatGPT bir markayı önermiyorsa, nedeni çoğu zaman ölçülebilir: ya yanlış sorularla ölçüyorsunuzdur, ya ChatGPT sitenize erişemiyor ya da okuyamıyordur, ya da sizin hakkınızda okuduğu sayfalar başka sitelerde ve sizi öne çıkarmıyordur. Bu yazı, her biri bir kaynağa ya da tarihli bir ölçümümüze dayanan yedi nedeni ve her birinin nasıl kontrol edileceğini anlatıyor. Sırayla gitmek önemli. İlk neden ölçümün kendisiyle ilgili; o düzeltilmeden diğerlerine bakmak, olmayan bir sorunu çözmeye çalışmak olabilir. ## ChatGPT bir markayı nasıl bulur? ChatGPT her soruda web'e bakmıyor. OpenAI'nin [yardım sayfasına göre](https://help.openai.com/en/articles/9237897-searching-the-web-with-chatgpt) ChatGPT, sorunun güncel bilgiden fayda göreceğini düşündüğünde web'de otomatik olarak arama yapabiliyor; arama yaptığında da kullanıcının sorusunu genellikle bir ya da birkaç hedefli arama sorgusuna dönüştürüp arama ortaklarına gönderiyor. Bu, bir cevabın iki farklı yoldan kurulabileceği anlamına geliyor: web'de bulunan kaynaklardan ya da modelin önceden öğrendiklerinden. Kendi ölçümümüzde bu fark açıkça görülüyor. 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında üç kurumsal markanın (bir ilaç şirketi, bir süt ürünleri markası, bir teknoloji grubu) marka adı geçmeyen sorularında, ChatGPT'nin ölçülen 362 yanıtının 180'i (%49,7) en az bir kaynak gösterdi. Aynı ölçümde bu oran Perplexity'de 339 yanıtın 339'uydu. Ölçülemeyen yanıtlar sayıma alınmadı; üç markalık bir ölçüm olduğu için oranı genel bir ChatGPT davranışı olarak okumamak gerekir. Kaynak göstermeyen bir yanıtın neye dayandığını dışarıdan göremeyiz. Aşağıdaki nedenlerin bir kısmı (erişim, JavaScript) web'de arama yapılan yanıtları etkiler; bir kısmı (site dışı kaynaklar, adaşlar) iki yolu da. ## 1. Adınızı içeren sorularla ölçüyorsunuz "X markası hakkında ne düşünüyorsun?" diye sorarsanız, cevapta X'in adı zaten geçer. Bu bir öneri değil, sorunun yankısıdır. ChatGPT'nin sizi önerip önermediğini, alıcının markanızı henüz bilmeden sorduğu sorular gösterir: "Ankara'da kurumsal ekipler için hangi bordro yazılımını önerirsin?" gibi. Bu yüzden teşhisin ilk adımı, marka adınızı içermeyen Türkçe sorularla ölçmektir. Kendi ürünümüzü böyle ölçtük: 27 Ağustos 2026'da GEO kategorisindeki 26 Türkçe soruyu beş motora sorduk ve ölçülebilen 116 yanıtın hiçbirinde ürünümüz anılmadı. Adımızı içeren sorular ekleseydik bu sıfır, olmayan bir görünürlüğe dönüşürdü. Yöntemin tamamı [marka görünürlüğü nasıl ölçülür](/tr/blog/yapay-zeka-marka-gorunurlugu-nasil-olculur) rehberimizde. Tek bir soruyu bir kez sormak da yetmez. SparkToro'nun Ocak 2026'da yayımladığı [araştırmada](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), ChatGPT'ye aynı soru 100 kez sorulduğunda iki cevapta aynı marka listesinin gelme ihtimali yüzde birin altında çıktı. "Bir kez sordum, çıkmadım" bir teşhis değildir. ## 2. OAI-SearchBot sitenize erişemiyor OpenAI'nin [tarayıcı belgesine göre](https://developers.openai.com/api/docs/bots) OAI-SearchBot, ChatGPT'nin arama özelliklerinde siteleri arama sonuçlarında göstermek için kullanılıyor. Aynı belge, bu tarayıcıyı engelleyen sitelerin ChatGPT'nin arama cevaplarında gösterilmeyeceğini, yalnızca gezinme bağlantısı olarak görünebileceğini söylüyor. OpenAI'nin yayıncılara yönelik [sık sorulan sorular sayfası](https://help.openai.com/en/articles/12627856-publishers-and-developers-faq) da içeriğin özetlerde yer alması için OAI-SearchBot'un engellenmemesi gerektiğini yazıyor. Bu tarayıcı, eğitim için kullanılan GPTBot'tan ayrı. Sık yapılan hata, eğitimi engellemek isterken robots.txt dosyasında bütün OpenAI tarayıcılarını birlikte engellemektir. Hangi botun neyi yaptığını [robots.txt ve yapay zekâ botları rehberimizde](/tr/blog/robots-txt-yapay-zeka-botlari-rehberi) anlattık. Engel yalnızca robots.txt'de olmayabilir; bir içerik dağıtım ağı ya da güvenlik duvarı ayarı da olabilir. Örneğin Cloudflare, 1 Temmuz 2026'da yapay zekâ tarayıcılarını arama, ajan ve eğitim olarak üç gruba [ayırdığını duyurdu](https://blog.cloudflare.com/content-independence-day-ai-options/). 15 Eylül 2026'dan itibaren Cloudflare'e yeni eklenen alan adlarında, reklam gösteren sayfalarda ajan ve eğitim tarayıcıları varsayılan olarak engelleniyor; arama grubu varsayılan olarak izinli kalıyor. Hangi tarayıcının hangi gruba girdiğini ve sitenizde neyin engellendiğini kendi ayarlarınızdan kontrol edin. ## 3. Önemli bilgi yalnızca JavaScript ile yükleniyor Vercel'in 17 Aralık 2024'te kendi ağındaki trafiğe dayanarak yayımladığı [analize göre](https://vercel.com/blog/the-rise-of-the-ai-crawler), OpenAI'nin OAI-SearchBot, ChatGPT-User ve GPTBot tarayıcıları JavaScript çalıştırmıyordu. ChatGPT tarayıcıları JavaScript dosyalarını indiriyor ama çalıştırmıyordu. Ürün listeniz, fiyatlarınız ya da hizmet açıklamalarınız sayfa açıldıktan sonra JavaScript ile yükleniyorsa, ChatGPT'nin tarayıcısı boş bir sayfa görebilir. Kontrolü basit: sayfanın kaynak HTML'ini açın ve önemli bilgilerin orada metin olarak durup durmadığına bakın. Analiz 2024 tarihli ve tarayıcıların davranışı değişebilir; ama önemli bilgiyi sunucuda üretilen HTML'de vermek her durumda güvenli tarafta kalmaktır. {{cta}} ## 4. Sizin hakkınızda okunan sayfalar başka sitelerde Motorlar bir marka hakkında konuşurken büyük ölçüde markanın kendi sitesi dışındaki sayfaları okuyor. Kendi ölçümümüzde, 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde motorların gösterdiği 75.914 kaynak bağlantısının %93,6'sı markanın kendi sitesi dışındaydı. Ölçüm ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı'nı (AI Overviews) kapsıyor ve 19 şirket kaydından oluşan kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımıza dayanıyor; pazarın bir örneklemi değil. Aynı ölçümde, ChatGPT'nin de kaynak gösterdiği sitelerden en çok analizde görülenler şunlardı: | Site | Kaynak gösterildiği analiz (60 analizden) | Motorlar | |---|---|---| | sikayetvar.com | 39 (%65) | Beş motorun hepsi | | en.wikipedia.org | 27 (%45) | ChatGPT, Claude, Perplexity | | trendyol.com | 17 (%28) | Beş motorun hepsi | | hepsiburada.com | 17 (%28) | Beş motorun hepsi | | akakce.com | 15 (%25) | Beş motorun hepsi | Tabloya yalnızca ChatGPT'nin de kaynak gösterdiğini doğrulayabildiğimiz siteleri aldık; motor listesi analizler genelinde, ChatGPT'nin bu sitelerde ne sıklıkla kaynak gösterdiği ayrıca sayılmadı. Bu sitelerde markanız hakkında ne yazıldığı, ChatGPT'nin sizi nasıl anlattığını etkileyebilir: çözülmemiş şikâyetler, eksik bir Vikipedi maddesi, pazar yerinde eski bir ürün açıklaması. Site dışı anılmaların önemine dair yayımlanmış bir veri de var, ama ChatGPT için değil. Ahrefs'in 75 bin marka üzerinde yaptığı [analizde](https://ahrefs.com/blog/ai-overview-brand-correlation/), Google AI Bakışı'nda anılmayla en güçlü ilişkiyi markanın adının web'de geçtiği sayfaların sayısı gösterdi (0,664); geri bağlantılarla ilişki çok daha zayıftı (0,218). Ahrefs bunun korelasyon olduğunu ve nedensellik kanıtlamadığını vurguluyor. ## 5. Adaş bir şirket anılmalarınızı topluyor Aynı adı taşıyan başka bir şirket, ChatGPT'nin sizin adınızla ilgili bildiklerini paylaşıyor olabilir. Örneğin "GoPeople" adı hem bir İK ürününü hem de Avustralya'daki bir kurye şirketini gösterebiliyor. "GoPeople nedir?" sorusunun cevabı, hangisinin web'de daha çok yazıldığına göre şekillenebilir. Adaş sorunu ölçümü de bozar: cevapta adınızın geçmesi, sizden söz edildiği anlamına gelmez. Bir anılmayı sayarken cevabın sizin sektörünüzü, ürününüzü ya da şehrinizi anlatıp anlatmadığını kontrol edin. Doğrulanamayan bir anılmayı lehinize saymayın. Sitenizde markanın tam adını, ne yaptığını ve nerede olduğunu açıkça yazmak, motorun sizi adaşınızdan ayırmasına yardım edebilir; ama bunun etkisini ancak ölçerek görürsünüz. ## 6. Okundunuz ama adınız söylenmedi ChatGPT sitenizi okuyup bilgiyi aktarırken adınızı anmayabilir. Kendi ölçümümüzde, 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analizde markanın kendi sitesini kaynak gösteren 2.748 yanıtın 341'inde (%12,4) marka adı cevabın metninde geçmiyordu. Adın geçip geçmediğini otomatik bir ad eşleşmesiyle belirledik; adaşlar ve yazım farkları sonucu etkileyebilir. Bu oran motora göre çok değişiyordu ve ChatGPT'de en düşük gruptaydı: | Motor | Markanın sitesini kaynak gösteren yanıt | Adın geçmediği | Oran | |---|---|---|---| | ChatGPT | 813 | 40 | %4,9 | | Gemini | 525 | 20 | %3,8 | | Google AI Bakışı | 102 | 8 | %7,8 | | Perplexity | 793 | 155 | %19,5 | | Claude | 515 | 118 | %22,9 | Yani bu neden ChatGPT'de var ama diğer motorlara göre küçük. Sitenizin ChatGPT'de kaynak gösterildiği ama adınızın geçmediği yanıtlar görüyorsanız, sayfalarınızın bilgiyi "biz" diye mi yoksa markanın adıyla mı anlattığına bakın. Bilginin geçtiği paragrafta adın açıkça yazılması, bilginin sahibinin cevaba taşınmasını kolaylaştırabilir; bunun yazım kurallarını [alıntılanabilir içerik rehberimizde](/tr/blog/yapay-zekanin-alintiladigi-icerik-nasil-yazilir) anlattık. ## 7. Soru setiniz alıcının sorusunu yansıtmıyor Ölçtüğünüz sorular, alıcınızın ChatGPT'ye sorduğu sorular değilse, sonuç da sizin pazarınızı anlatmaz. Kurumsal bir yazılım şirketi "en iyi yazılım hangisi?" diye ölçerse, alıcının asıl sorduğu "100 kişilik bir ekip için bordro ve izin takibini birlikte yapan yazılım" sorusundaki durumunu göremez. Sorunun nasıl yazıldığı, ChatGPT'nin web'de neyi aradığını da değiştiriyor. OpenAI'nin yardım sayfası, ChatGPT'nin sorunuzu hedefli arama sorgularına dönüştürdüğünü yazıyor; farklı yazılmış bir soru, farklı sorgulara ve farklı kaynaklara gidebilir. Bu yüzden sorular alıcının diliyle, Türkçe ve satın alma kararına yakın yazılmalı; bir kez belirlendikten sonra da sabit tutulmalı ki bir sonraki ölçüm karşılaştırılabilsin. ## Hangi nedenden başlamalı? Nedenlerin ikisi (2 ve 3) teknik ve birkaç dakikada kontrol edilebilir. [Ücretsiz taramamız](/tr/tarama), alan adınızı yazdığınızda yapay zekâ tarayıcılarının sitenize erişip erişemediğini ve sayfalarınızın okunup okunamadığını gösteriyor; üyelik gerektirmiyor. Taramanın söyleyemediği şey, ChatGPT'nin sizi gerçekten anıp anmadığıdır: bunun için gerçek soruların sorulması ve cevapların okunması gerekir. Diğer beş neden ölçüm ister: adınızı içermeyen sorular, motor motor ayrı sonuçlar, adaşların ayıklanması ve aynı sorularla tekrar. Bir değişiklik yaptıktan sonra aynı sorularla yeniden ölçmeden "düzeldi" demek, ölçmeden "sorun var" demek kadar tahmindir. ## Sık sorulan sorular ### ChatGPT'de görünmek için OAI-SearchBot'a izin vermek yeterli mi? Yeterli değil, ama gerekli. OpenAI'ye göre bu tarayıcıyı engelleyen siteler ChatGPT'nin arama cevaplarında gösterilmiyor. İzin verdikten sonra sayfaların okunabilir olması, site dışında sizin hakkınızda ne yazıldığı ve sorunun nasıl sorulduğu da sonucu belirliyor. ### GPTBot'u engellersem ChatGPT'de görünmez olur muyum? OpenAI, GPTBot'u eğitim için içerik toplamakta, OAI-SearchBot'u ise ChatGPT aramasında siteleri göstermekte kullanılan ayrı tarayıcılar olarak tanımlıyor. Yalnızca GPTBot'u engellemek, OAI-SearchBot'un erişimini kapatmaz. Robots.txt dosyanızda ikisinin ayrı kurallarla yazıldığından emin olun. ### ChatGPT bir gün beni öneriyor, ertesi gün önermiyor; neden? Aynı soruya verilen cevaplar değişebiliyor. SparkToro'nun Ocak 2026 araştırmasında ChatGPT'nin aynı soruya iki cevapta aynı marka listesini verme ihtimali yüzde birin altında çıktı. Bu yüzden tek bir cevaba değil, çok sayıda soruda ne sıklıkla anıldığınıza bakmak gerekir. ### ChatGPT'nin beni önermesini garanti eden bir yöntem var mı? Hayır. Bu yazıdaki nedenleri düzeltmek, ChatGPT'nin sizi bulup okumasının önündeki engelleri kaldırır; bir öneri garantisi vermez. Etkisini görmenin tek yolu, değişiklikten önce ve sonra aynı sorularla ölçmektir. ## Kaynaklar - [Overview of OpenAI Crawlers](https://developers.openai.com/api/docs/bots), OpenAI, erişim 7 Ekim 2026 - [Searching the web with ChatGPT](https://help.openai.com/en/articles/9237897-searching-the-web-with-chatgpt), OpenAI Yardım Merkezi, erişim 7 Ekim 2026 (23 Eylül 2026 arşiv kopyası) - [Publishers and Developers - FAQ](https://help.openai.com/en/articles/12627856-publishers-and-developers-faq), OpenAI Yardım Merkezi, erişim 7 Ekim 2026 (4 Ekim 2026 arşiv kopyası) - [The rise of the AI crawler](https://vercel.com/blog/the-rise-of-the-ai-crawler), Vercel, 17 Aralık 2024 - [Your site, your rules: new AI traffic options for all customers](https://blog.cloudflare.com/content-independence-day-ai-options/), Cloudflare Blog, 1 Temmuz 2026 - [An Analysis of AI Overview Brand Visibility Factors (75K Brands Studied)](https://ahrefs.com/blog/ai-overview-brand-correlation/), Ahrefs, 26 Mayıs 2025 - [AIs are highly inconsistent when recommending brands or products](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), SparkToro, 28 Ocak 2026 - Motorların gösterdiği kaynaklar ve okunup anılmayan markalar, 2026-08-03: 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analiz, 19 şirket kaydı, 10.474 yanıt, 75.914 kaynak bağlantısı (7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı); ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı; kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, pazar örneklemi değil; ad eşleşmesi otomatik - Motorların kaynak gösterme sıklığı, 2026-08-25: 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında 6 ölçüm, 3 kurumsal marka, yalnızca marka adı geçmeyen sorular; 1.835 planlanan yanıtın 1.646'sı ölçüldü, 189'u ölçülemedi ve sayıma girmedi - GeoMono'nun kendi görünürlüğü: GEO kategorisindeki Türkçe sorular, 2026-08-27: 26 soru, 5 motor, 130 planlanan gözlem; ölçülebilen 116 yanıt, 9 gözlem ölçülemedi (https://geomono.com/tr/geo-nedir) --- # ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude: aynı Türkçe soruya neden farklı markalar çıkıyor? > Aynı Türkçe soru ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google'da neden farklı markalar getirir? Motorların web'e bakışı, okudukları siteler ve tekrar ölçmek. Yayımlanma: 2026-10-07 Aynı Türkçe soru ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google'ın yapay zekâ cevaplarında farklı markalar getirir, çünkü bu motorlar web'e farklı yollardan bakar, farklı siteleri okur ve aynı soruya her seferinde aynı cevabı vermez. Bu fark bir hata değil, ölçümün baştan hesaba katması gereken bir özelliktir. Pratik sonucu basit: her motoru ayrı ölçmek, soruları tekrarlamak ve sırayı değil görünme sıklığını raporlamak. ## Motorlar web'e farklı yollardan bakıyor Bir motorun bir markayı önermesi için önce o markayı anlatan bir sayfaya ulaşması ya da modelin o markayı eğitim verisinden bilmesi gerekir. Motorların web'e nasıl ulaştığı, kendi belgelerinde farklı anlatılıyor. ### ChatGPT [OpenAI'nin yardım sayfasına](https://help.openai.com/en/articles/9237897-searching-the-web-with-chatgpt) göre ChatGPT, soru güncel bilgiden yararlanacaksa web'de otomatik olarak arama yapabiliyor. Arama ortaklarıyla çalıştığında kullanıcının sorusunu genellikle bir ya da birkaç hedefli arama sorgusuna dönüştürüp bu sağlayıcılara gönderiyor. IP adresinden çıkarılan genel konum bilgisini de sonuçları iyileştirmek için kullanabiliyor. Bu, aynı sorunun her seferinde aynı arama sorgusuna dönüşmeyebileceği anlamına gelir. Ayrıca ChatGPT her soruda arama yapmıyor: arama yapılmayan bir cevapta markalar, modelin kendi bilgisinden gelir. ### Perplexity [Perplexity'nin yardım sayfasına](https://www.perplexity.ai/help-center/en/articles/10352895-how-does-perplexity-work) göre Perplexity, sorulan soruda interneti gerçek zamanlı olarak arıyor ve her cevap, özgün kaynaklara giden numaralı bağlantılar içeriyor. Aynı sayfa, Perplexity'nin cevabı kurarken farklı dil modelleri kullanabildiğini ve kullanıcının bazı aramalarda modeli seçebildiğini de yazıyor. ### Claude Anthropic'in [web arama aracı belgesine](https://platform.claude.com/docs/en/agents-and-tools/tool-use/web-search-tool) göre Claude, aramanın gerekip gerekmediğine sorunun içeriğine bakarak karar veriyor. Güncel, değişen ya da belirli kuruluşlar ve ürünler hakkındaki sorularda arıyor; yerleşik bilgiye dayanan sorularda arama yapmadan cevaplıyor. Arama yapıldığında cevap, kaynaklara verilen atıflarla geliyor. Bu belge Claude'un geliştiricilere açık arayüzünü anlatıyor; uygulamadaki davranış ayrıntıda farklı olabilir. ### Google AI Bakışı ve AI Modu Google'ın [AI özellikleri belgesine](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features) göre AI Bakışı ve AI Modu, cevabı kurarken alt konular ve veri kaynakları arasında birden çok ilgili arama yapabiliyor. Bir sayfanın destekleyici bağlantı olarak gösterilmesi için Google'da dizine eklenmiş ve arama sonucu önizlemesiyle gösterilmeye uygun olması yeterli; ek bir teknik koşul yok. Aynı belge, AI Modu ile AI Bakışı'nın farklı modeller ve teknikler kullanabileceğini, bu yüzden gösterdikleri cevapların ve bağlantıların farklı olacağını da söylüyor. [Google Türkiye Blogu'nun duyurusuna](https://blog.google/intl/tr-tr/urun-duyurulari/turkiyede-ai-modu-ve-ai-bakisi-donemi-basliyor/) göre AI Modu ve AI Bakışı, Türkiye'de 18 Şubat 2026'dan itibaren Google uygulamasında ve arama sonuçları sayfasında kademeli olarak kullanıma açıldı. Yani aynı Google içinde bile iki ayrı yapay zekâ cevabı, ayrı ölçülmesi gereken iki ayrı yüzey var. ## Kaynak gösterme alışkanlıkları motora göre değişiyor Motorlar yalnızca farklı yollardan aramıyor, kaynak göstermeye de farklı sıklıkta yer veriyor. Kendi ölçümümüzde, 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında üç kurumsal marka (bir ilaç şirketi, bir süt ürünleri markası ve bir teknoloji grubu) için yalnızca marka adı geçmeyen sorular sorduk. Ölçülen 1.646 yanıtın en az bir kaynak gösterme oranı motora göre şöyleydi: | Motor | Ölçülen yanıt | En az bir kaynak gösteren | Oran | |---|---|---|---| | ChatGPT | 362 | 180 | %49,7 | | Gemini | 341 | 321 | %94,1 | | Perplexity | 339 | 339 | %100 | | Claude | 322 | 269 | %83,5 | | Google AI Bakışı | 282 | 228 | %80,9 | Bu tablo bir sıralama değil. Kaynak göstermek bir motoru "daha iyi" yapmaz; yalnızca cevabın neye dayandığını görmeyi kolaylaştırır. Tablonun söylediği şey şu: ChatGPT'de ölçülen yanıtların yaklaşık yarısında markalar, gösterilen bir kaynağa bağlanamıyor; Perplexity'de ise her yanıtın bir kaynak listesi var. Bu ölçümün sınırları da yazılmalı. Planlanan 1.835 yanıtın 189'u (%10,3) ölçülemedi ve oranların dışında tutuldu: 166'sı hata verdi, 16'sında kaynak bilgisi alınamadı, 7'sinde okunacak bir AI Bakışı bloğu yoktu. Ölçülen markalar üç kurumsal marka; sonuç Türkiye'deki bütün markalar için genellenemez. Google AI Modu bu ölçümde yoktu. ## Motorlar farklı siteleri okuyor Kaynak gösteren motorlar da aynı siteleri okumuyor. Kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız için 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde, bir sitenin en az bir kez kaynak gösterildiği analiz sayısını ve onu hangi motorların gösterdiğini saydık: | Site | Kaynak gösterildiği analiz (60 analizde) | Gösteren motorlar | |---|---|---| | sikayetvar.com | 39 (%65) | Beş motorun hepsi | | eksisozluk.com | 37 (%62) | AI Bakışı, Claude, Perplexity | | en.wikipedia.org | 27 (%45) | ChatGPT, Claude, Perplexity | | tr.wikipedia.org | 19 (%32) | AI Bakışı, Claude, Perplexity | | trendyol.com | 17 (%28) | Beş motorun hepsi | | hepsiburada.com | 17 (%28) | Beş motorun hepsi | | akakce.com | 15 (%25) | Beş motorun hepsi | Tablodaki örüntü dikkat çekici. Şikâyet sitesi ve büyük pazar yerleri beş motorun hepsinde göründü. Ekşi Sözlük ise yalnızca üç motorda kaynak olarak çıktı. İngilizce Wikipedia'yı ChatGPT gösterdi ama Türkçe Vikipedi'yi bu veride göstermedi; AI Bakışı ise tam tersine Türkçe Vikipedi'yi gösterdi, İngilizce Wikipedia'yı göstermedi. Gemini ve AI Bakışı bu veride İngilizce Wikipedia'yı hiç kaynak göstermedi. Ayrı ölçümde de benzer bir dağılım çıktı. 16 ile 25 Ağustos 2026 arasındaki ölçümde Türkçe Vikipedi 72 yanıtta kaynak gösterildi: 34'ünde Claude, 34'ünde Perplexity, 4'ünde AI Bakışı. İngilizce Wikipedia'nın 26 yanıtının 23'ü Claude'dan, 3'ü ChatGPT'den geldi. Bu ölçümde Gemini'nin kaynakları Google yönlendirme bağlantıları olarak geldi ve sitelere çözümlenmedi; bu yüzden bu site sayımı beş değil dört motoru kapsıyor. Bu tablolar okunurken üç sınır akılda tutulmalı. Birincisi, ölçülen markalar kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız; teknoloji ve tüketici markaları ağırlıklı, pazarı temsil eden bir örneklem değil. İkincisi, bir motorun bir siteyi bu veride göstermemesi, o siteyi hiç okumadığını kanıtlamaz; yalnızca bu sorularda ve bu dönemde gözlenmediğini söyler. Üçüncüsü, iki ölçüm farklı markalar, sorular ve yöntemle yapıldığı için yüzdeleri birbiriyle karşılaştırılmamalı; yalnızca hangi sitenin görünüp görünmediği yan yana okunabilir. Yine de pratik anlamı açık: bir markayı anlatan sayfalar bir motorun okuduğu sitelerde varsa, ötekinin okuduğu sitelerde olmayabilir. Aynı soruya farklı markaların çıkmasının bir nedeni budur. {{cta}} ## Aynı motor da her seferinde aynı cevabı vermiyor Motorlar arasındaki fark tek değişken değil. Aynı motor, aynı soruya farklı zamanlarda farklı markalar sayabiliyor. SparkToro'nun 28 Ocak 2026'da yayımladığı [araştırmada](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), 600 gönüllü 12 farklı soruyu ChatGPT, Claude ve Google'ın yapay zekâsına (AI Bakışı, çıkmadığında AI Modu) toplam 2.961 kez sordu. Araştırmanın bulgusuna göre ChatGPT'ye ya da Google'ın yapay zekâsına aynı soru 100 kez sorulduğunda, herhangi iki cevapta aynı marka listesinin gelme ihtimali yüzde birin altında. Claude biraz daha tutarlı çıksa da yine çok değişken. Aynı sıralamanın tekrar gelmesi ise çok daha nadir. Araştırmacılar bundan, "yapay zekâdaki sıralama" gibi bir göstergenin anlamlı olmadığı, ama çok sayıda sorunun birden çok kez sorulmasıyla hesaplanan görünme yüzdesinin makul bir gösterge olduğu sonucunu çıkarıyor. Kendi çalışmalarının sınırlarını da yazıyorlar: profesyonel araştırmacı olmadıklarını ve çok daha büyük örneklemlerle tekrar edilmesi gerektiğini belirtiyorlar. Araştırma İngilizce sorularla yapıldı; Türkçe sorularda aynı oranların çıkacağını gösteren bir veri bilmiyoruz. ## Motorları neden tek sayıda birleştirmiyoruz Beş motoru tek bir "yapay zekâ görünürlük" sayısında toplamak çekici ama yukarıdaki farkları siliyor. Bir motorda yanıtların yarısı kaynak gösterirken ötekinde hepsi gösteriyorsa, iki oranın ortalaması iki motordan hiçbirini anlatmaz. Birleştirmek için motorlara ağırlık vermek de gerekir. Türkiye'de hangi motorun hangi soruda ne kadar kullanıldığını gösteren güvenilir bir veri bilmiyoruz; olmayan bir ağırlıkla hesaplanan bir sayı, ölçüm gibi görünen bir tahmin olur. Bu yüzden raporlarımızda her motor ayrı yazılıyor ve sonuçlar "40 sorunun 12'si" gibi sayı çiftleriyle veriliyor. Tek bir bileşik skor üretmiyoruz. Ölçülemeyen yanıtlar da birleştirmeyi zorlaştırır. Bir motorun hata verdiği yanıtlar "markanız anılmadı" sayılırsa, o motor yalnızca kesinti yaşadığı için düşük görünür. Ölçülemeyen her yanıt kendi satırında kalmalı. ## Pratik sonuç: ayrı ölçün, tekrarlayın, sıklık raporlayın Bu farklardan çıkan ölçüm kuralları şunlar: 1. **Her motoru ayrı ölçün.** ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı ve AI Modu ayrı yüzeylerdir; sonuçları ayrı satırlarda durmalı. 2. **Aynı soruları tekrarlayın.** Tek bir cevap, o motorun o sorudaki davranışını değil, o anki cevabını gösterir. Aynı soru seti farklı günlerde yeniden sorulduğunda hangi markaların düzenli çıktığı görünür. 3. **Sırayı değil sıklığı raporlayın.** "ChatGPT'de üçüncüyüz" bir sonraki cevapta geçersiz olabilir; "marka adı geçmeden sorulan 40 sorunun 12'sinde anıldık" daha sağlam bir cümledir (örnek sayılar). 4. **Kaynakları motor motor okuyun.** Bir motorun okuduğu sitelerde yoksanız, o motor için yapılacak iş ötekinden farklı olabilir. 5. **Ölçülemeyeni ayrı yazın.** Hata veren ya da kaynak listesi alınamayan yanıt, "yok" ile aynı satıra girmez. Ölçümün adımlarını, soruların nasıl yazılacağını ve ölçülemeyen yanıtların nasıl ayrılacağını [yapay zekâda marka görünürlüğü nasıl ölçülür](/tr/blog/yapay-zeka-marka-gorunurlugu-nasil-olculur) rehberinde anlattık. Tekrarlı ölçümün neden ve nasıl yapılacağı için de [yapay zekâ görünürlüğünü her gün takip etmek](/tr/blog/yapay-zeka-gorunurlugunu-her-gun-takip-etmek) yazısına bakabilirsiniz. Ağırlıkların ve eşiklerin tamamı [yöntem sayfamızda](/tr/yontem) yayımlı. > [!IPUCU] > Bir rakibin "ChatGPT'de bir numarayız" dediğini duyarsanız, kaç soru üzerinden, kaç kez sorularak ve hangi tarihte ölçüldüğünü sorun. Tek bir ekran görüntüsü, bir sonraki soruda tekrar etmeyebilir. ## Sık sorulan sorular ### Aynı soruyu iki kez sorduğumda neden farklı markalar çıkıyor? Yapay zekâ cevapları aynı soruda bile değişiyor. SparkToro'nun Ocak 2026 araştırmasında, 600 gönüllünün 12 soruyu toplam 2.961 kez sorduğu denemelerde ChatGPT'de ve Google'ın yapay zekâsında aynı marka listesinin iki cevapta tekrar gelme ihtimali yüzde birin altında çıktı. Bu yüzden tek bir cevap, bir markanın görünürlüğü hakkında güvenilir bir sonuç vermez. ### Hangi motor Türk markalarını daha iyi tanıyor? Bu soruya bir sıralamayla cevap vermiyoruz. Motorlar web'e farklı yollardan bakıyor, farklı siteleri okuyor ve farklı sıklıkta kaynak gösteriyor; tek bir ölçüt üzerinden sıralamak bu farkları gizler. Bir markanın hangi motorda nasıl göründüğü, her motor ayrı ölçülerek bulunur. ### Google AI Bakışı ile AI Modu aynı sonucu mu verir? Vermeyebilir. Google'ın kendi belgesine göre AI Modu ve AI Bakışı farklı modeller ve teknikler kullanabiliyor ve gösterdikleri cevaplar ile bağlantılar farklı oluyor. Bu yüzden ikisi ayrı ölçülmeli ve ayrı raporlanmalı. ### Bir motorda görünüp ötekinde görünmüyorsam ne yapmalıyım? Önce o motorun hangi siteleri kaynak gösterdiğine bakın. Kendi ölçümümüzde Ekşi Sözlük yalnızca üç motorda, Türkçe Vikipedi ise bu veride ChatGPT'de hiç kaynak olarak görünmedi; yani her motor için anlatımınızın bulunması gereken yerler farklı olabilir. Ardından aynı soruları tekrar sorarak farkın kalıcı olup olmadığını kontrol edin. ## Kaynaklar - [Searching the web with ChatGPT](https://help.openai.com/en/articles/9237897-searching-the-web-with-chatgpt), OpenAI Yardım Merkezi, erişim 7 Ekim 2026 - [How does Perplexity work?](https://www.perplexity.ai/help-center/en/articles/10352895-how-does-perplexity-work), Perplexity Yardım Merkezi, güncelleme 3 Eylül 2026 - [Web search tool](https://platform.claude.com/docs/en/agents-and-tools/tool-use/web-search-tool), Claude Platform Belgeleri (Anthropic), erişim 7 Ekim 2026 - [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features), Google Search Central, güncelleme 10 Aralık 2025 - [Türkiye'de AI Modu ve AI Bakışı Dönemi Başlıyor](https://blog.google/intl/tr-tr/urun-duyurulari/turkiyede-ai-modu-ve-ai-bakisi-donemi-basliyor/), Google Türkiye Blogu, 18 Şubat 2026 - [NEW Research: AIs are highly inconsistent when recommending brands or products](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), SparkToro, 28 Ocak 2026 - Motorların kaynak gösterme sıklığı, marka adı geçmeyen sorular, 2026-08-25: 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında 6 ölçüm, 3 kurumsal marka, ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı; planlanan 1.835 yanıtın 1.646'sı ölçüldü, 189'u (%10,3) ölçülemedi ve oranların dışında tutuldu; site listesi Gemini'yi kapsamıyor - Hangi motor hangi siteyi kaynak gösterdi, 2026-08-03: 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analiz, 19 şirket kaydı (kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, pazar örneklemi değil), 10.474 başarılı yanıt, 75.914 kaynak bağlantısı, beş motor; 7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı --- # llms.txt işe yarıyor mu? Kanıtlar ne söylüyor > llms.txt nedir, Google ne diyor, yapay zekâ botları dosyayı gerçekten okuyor mu? Yayımlanmış belge ve kayıt verileriyle, kendi ölçümümüz olmadan bir özet. Yayımlanma: 2026-10-07 llms.txt, sitenin kök dizininde duran ve dil modellerine sitenin en önemli sayfalarını sade bir listeyle sunmayı amaçlayan bir metin dosyasıdır; 2024'te önerildi ve bir standart değil, bir öneridir. Bugünkü kanıtlara göre yapay zekâ cevaplarında görünürlüğü artıran bir araç değil: Google, Arama'nın bu dosyaları kullanmadığını yazıyor, yayımlanmış en geniş kayıt çalışması da dosyaların büyük çoğunluğunun hiç istenmediğini gösteriyor. Yayımlamak zararsızdır, ama zamanınızı daha çok başka işlere ayırmanız gerekir. Bu yazı bir ölçüm raporu değil. llms.txt'nin etkisini kendimiz ölçmedik; aşağıdaki her bilgi yayımlanmış bir kaynağa dayanıyor ve kaynaklar 7 Ekim 2026'da yeniden okundu. Kaynağın söylemediği bir şeyi söylememeye, söylediğini de sınırıyla birlikte aktarmaya çalıştık. ## llms.txt nedir? llms.txt, Jeremy Howard'ın [llmstxt.org](https://llmstxt.org/) sitesinde 3 Eylül 2024'te yayımladığı bir öneridir. Amaç, bir yapay zekâ ajanının menüler, reklamlar ve betiklerle dolu HTML sayfaları ayrıştırmak yerine sitenin özlü ve uzman düzeyindeki bilgisine tek bir yerden ulaşmasıdır. Önerinin biçimi basittir. Dosya sitenin kökünde (`/llms.txt`) ya da bir alt yolda (`/docs/llms.txt` gibi) durur ve insanların da okuyabildiği hafif bir işaretleme biçimiyle (`Markdown`) yazılır: bir başlık, isteğe bağlı kısa bir özet, ardından bölümler hâlinde açıklamalı bağlantı listeleri. Kurgusal bir bisiklet mağazası için bir llms.txt şöyle görünebilir: ```text # Örnek Bisiklet > İzmir'de şehir ve dağ bisikleti satan, servis ve yedek parça hizmeti veren bir mağaza. Bu dosya sitedeki en önemli sayfaları listeler. ## Ürünler - [Şehir bisikletleri](https://www.ornek.com.tr/sehir-bisikletleri): modeller, kadro ölçüleri, fiyat listesi - [Dağ bisikletleri](https://www.ornek.com.tr/dag-bisikletleri): modeller ve teknik özellikler ## Hizmetler - [Servis ve bakım](https://www.ornek.com.tr/servis): bakım paketleri, randevu - [İade ve garanti](https://www.ornek.com.tr/iade-garanti): koşullar ve süreler ## Kurumsal - [Hakkımızda](https://www.ornek.com.tr/hakkimizda): kuruluş yılı, adres, iletişim ``` robots.txt ile karıştırılmamalı. robots.txt botlara neyi taramamalarını istediğinizi söyler ve uyulup uyulmayacağını şirketler kendi belgelerinde açıklar; ayrıntılar [robots.txt rehberimizde](/tr/blog/robots-txt-yapay-zeka-botlari-rehberi). llms.txt ise neyi okumalarını önerdiğinizi söyler ve onu okumayı taahhüt eden bir yapay zekâ arama botu belgelenmiş değildir. > [!NOT] > llmstxt.org, OpenAI, Anthropic ve Google'ın kendi geliştirici belgeleri için llms.txt yayımladığını yazıyor. Bir şirketin kendi sitesinde dosya yayımlaması, o şirketin botlarının başka sitelerin llms.txt dosyasını okuduğu anlamına gelmez. 7 Ekim 2026'da okuduğumuz OpenAI, Anthropic ve Perplexity tarayıcı belgelerinde arama ya da eğitim botlarının sitelerin llms.txt dosyasını okuduğuna dair bir ifade yok. ## Google ne diyor? Google bu konuda yazılı ve açık bir tutum aldı. [Optimizing your website for generative AI features on Google Search](https://developers.google.com/search/docs/fundamentals/ai-optimization-guide) rehberine göre Google Arama'da, yapay zekâ özellikleri dahil, görünmek için yeni makine okunur dosyalar, yapay zekâ metin dosyaları ya da özel işaretleme oluşturmanız gerekmez, çünkü Google Arama bunları kullanmaz. Aynı rehber bir adım daha atıyor: llms.txt dosyasını bu dosyaları kullanan başka hizmetler için yayımlamanın tamamen sorun olmadığını, ama bunun Google Arama'daki görünürlüğe ya da sıralamaya ne zarar ne katkı sağlayacağını, çünkü Google Arama'nın bu dosyaları yok saydığını yazıyor. Google'ın belge güncellemeleri sayfasına göre bu not [15 Haziran 2026'da](https://developers.google.com/search/updates) eklendi. Rehber ayrıca llms.txt oluşturmayı, Google Arama için görmezden gelebileceğiniz "AEO/GEO hileleri" arasında sayıyor. Daha eski [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features) belgesi de aynı yönde: AI Bakışı'nda (AI Overviews) ya da AI Modu'nda görünmek için ek bir gereklilik ya da özel bir optimizasyon olmadığını, yeni makine okunur dosyalar ya da yapay zekâ metin dosyaları oluşturmanız gerekmediğini söylüyor. Resmî belgelerden önce de Google'dan aynı yönde bir ifade gelmişti. Search Engine Roundtable'ın [18 Haziran 2025'te aktardığına](https://www.seroundtable.com/google-ai-llms-txt-39607.html) göre Google'dan John Mueller, Bluesky'da şu an hiçbir yapay zekâ sisteminin llms.txt kullanmadığını yazdı ve sunucu kayıtlarına bakıldığında botların bu dosyayı istemediğinin görülebileceğini ekledi. Bu, bir kişinin o tarihteki gözlemidir; Google'ın bugünkü tutumu için yukarıdaki rehber esas alınmalı. Bir sınırı da not edelim: Google'ın beyanı yalnızca Google Arama ve onun yapay zekâ özellikleri için geçerli. ChatGPT, Claude ya da Perplexity adına konuşmuyor. Bu motorlar için elimizdeki en iyi bilgi, aşağıdaki kayıt verisidir. ## Botlar dosyayı gerçekten istiyor mu? Bir dosyanın işe yarayıp yaramadığını anlamanın ilk adımı, birinin onu isteyip istemediğine bakmaktır. Bu konuda yöntemini açıklayan en geniş çalışma, Ahrefs'in [15 Haziran 2026'da yayımladığı](https://ahrefs.com/blog/llmstxt-study/) analiz. | Çalışmanın satırı | Değer | |---|---| | İncelenen alan adı | 137.210 (Mayıs 2026'da trafik alan, Ahrefs Web Analytics kullanan siteler) | | llms.txt yayımlayan | %28, yaklaşık 38.000 alan adı | | Mayıs 2026 boyunca dosyası hiç istenmeyen | %97 | | Yöntem | Kökte 200 koduyla dönen llms.txt aranmış; `/llms.txt` yoluna gelen her istek kullanıcı ajanına göre sınıflandırılmış | Ahrefs'e göre OpenAI, Perplexity ve Claude'un arama botları bu dosyalara toplamda yalnızca birkaç yüz istek gönderdi. Çalışmanın vardığı sonuç, ChatGPT, Perplexity ya da AI Bakışı'nda görünmek hedefse llms.txt'nin büyük ölçüde bir süs olduğu yönünde. Çalışmanın sınırları da yazıda belirtiliyor. Ahrefs Web Analytics müşterileri ortalama web sitesinden daha teknik ve SEO'ya daha yatkın; bu yüzden %28'lik yayımlama oranı bir üst sınır olarak okunmalı. Ölçüm tek bir aya dayanıyor ve istekleri sayıyor, yapay zekâ cevaplarındaki alıntıları değil. > [!UYARI] > Dolaşımda llms.txt isteklerine dair başka çarpıcı rakamlar da var; bunlardan bazılarının dönemi, veri kaynağı ve sayım yöntemi yayımlanmamış. Bu yazıda yalnızca yöntemini açıklayan çalışmayı kullandık. Bir rakamın yanında nasıl sayıldığı yazmıyorsa onu bir ölçüm olarak değil, bir iddia olarak okuyun. {{cta}} ## Kanıt neyi göstermiyor? Yukarıdaki kanıtın gücü ile sınırını ayırmak gerekiyor, çünkü "kanıt yok" ile "işe yaramadığı kanıtlandı" aynı şey değil. - **Gösterdiği:** Google Arama dosyayı kullanmıyor; bunu Google kendisi yazıyor. Yayımlanmış en geniş kayıt çalışmasında dosyaların büyük çoğunluğu bir ay boyunca hiç istenmemiş, yapay zekâ arama botlarının istekleri de çok az. - **Göstermediği:** Dosyanın hiçbir zaman, hiçbir sistem tarafından okunmayacağını. Kod yazan yapay zekâ ajanları ya da kendi araçlarını kuran ekipler bir dokümantasyon dizinini yararlı bulabilir; önerinin amacı da zaten yapay zekâ ajanlarına sitenin özünü tek yerden sunmaktı. - **Bilmediğimiz:** llms.txt'nin ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ya da AI Bakışı cevaplarında bir markanın anılma ya da kaynak gösterilme sıklığını değiştirip değiştirmediği. Bunu ölçen ve yöntemini yayımlayan bir çalışma bulamadık. Biz de ölçmedik. Bu yüzden bu yazının vardığı sonuç bir yargı değil, bugünkü kanıtın okunuşudur. Bir motor llms.txt okuduğunu belgelerse ya da yöntemi açık bir ölçüm etkisini gösterirse, bu yazıyı güncelleriz. ## Ne yapmalısınız? llms.txt yayımlamak zararsızdır; Google bile bunun Arama'ya zarar vermeyeceğini yazıyor. Yayımlayacaksanız iki şeye dikkat edin: dosya gerçekten düz metin olmalı ve içindeki bilgiler sitenizdeki sayfalarla çelişmemeli. İlk nokta sanıldığından sık karşımıza çıkıyor. Tek sayfalık uygulamalarla kurulmuş sitelerde, olmayan her adres sitenin ana sayfasını 200 koduyla döndürebilir. Bu durumda `/llms.txt` adresi "var" görünür ama içinde bir HTML sayfası vardır. Tarayıcınızda adresi açın: sitenizin tasarımını görüyorsanız dosya yok demektir. Mevcut kanıtlara göre yapay zekâ görünürlüğünü belirleyen işler başka yerde: 1. **Bot erişimi.** Arama botları sayfanıza ulaşamıyorsa başka hiçbir şeyin önemi kalmaz. robots.txt kuralları ve CDN ayarları ilk kontrol edilecek yerdir. 2. **Sunucuda üretilen içerik.** Vercel'in [Aralık 2024'te yayımladığı](https://vercel.com/blog/the-rise-of-the-ai-crawler) ağ verisine göre OpenAI, Anthropic ve Perplexity'nin incelenen botları JavaScript çalıştırmıyordu; Gemini ise Googlebot altyapısıyla JavaScript işleyebiliyordu. İçeriği yalnızca tarayıcıda JavaScript ile oluşan bir sayfa, bu botlara boş görünebilir. 3. **Alıntılanabilir sayfalar.** Sorulan soruya açık, kısa ve kaynaklı cevap veren, ürün bilgisi, fiyat, iletişim gibi temel bilgileri metin olarak taşıyan sayfalar. Ne kontrol edeceğinizi [kontrol listemizde](/tr/kontrol-listesi) madde madde bulabilirsiniz. [Kayıt gerektirmeyen taramamız](/tr/tarama) bu üç alanı kontrol eder ve llms.txt'yi de okur, ama isteğe bağlı bir madde olarak: dosyanın yokluğu puanı düşürmez. Taramanın llms.txt için gösterdiği asıl bulgu, o adreste dosya yerine bir HTML sayfası sunulduğu durumdur. Dosyayı okuyamadığımız bir durumda ise "dosya yok" demeyiz; maddeyi ölçülemedi olarak işaretleriz. ## Sık sorulan sorular ### llms.txt yayımlamak ChatGPT'de ya da AI Bakışı'nda görünmemi sağlar mı? Bugünkü kanıtlara göre hayır. Google, Arama'nın ve yapay zekâ özelliklerinin llms.txt kullanmadığını yazıyor. ChatGPT ve diğer motorlar için ise dosyanın cevaplardaki görünürlüğü değiştirdiğini gösteren, yöntemi açık bir çalışma bulamadık. ### llms.txt yayımlamak siteme zarar verir mi? Google'ın rehberine göre hayır: dosya Google Arama'daki görünürlüğe ya da sıralamaya ne zarar ne katkı sağlar. Dikkat edilmesi gereken tek risk, dosyadaki bilgilerin sitenizdeki sayfalarla çelişmesi ya da adreste dosya yerine bir HTML sayfası sunulmasıdır. ### llms.txt ile robots.txt arasındaki fark nedir? robots.txt, botlardan neyi taramamalarını istediğinizi söyler; OpenAI, Anthropic, Perplexity ve Google arama ve eğitim botlarını bu dosyayla yönetmenizi kendi belgelerinde öneriyor. llms.txt ise neyi okumalarını önerdiğinizi söyleyen bir listedir ve okunacağına dair belgelenmiş bir taahhüt yoktur. Görünürlük için robots.txt'nin doğru yazılması çok daha önemlidir. ### Bu konuda kendi ölçümünüz var mı? Hayır. llms.txt'nin yapay zekâ cevaplarına etkisini ölçmedik; bu yazı yayımlanmış belgeleri ve kayıt verilerini bir araya getiriyor. Ölçtüğümüz şey, sitenizde dosyanın gerçekten düz metin olarak sunulup sunulmadığıdır. ## Kaynaklar - [The /llms.txt file](https://llmstxt.org/), llmstxt.org (Jeremy Howard), 3 Eylül 2024 - [Optimizing your website for generative AI features on Google Search](https://developers.google.com/search/docs/fundamentals/ai-optimization-guide), Google Search Central, güncelleme 10 Temmuz 2026 - [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features), Google Search Central, güncelleme 10 Aralık 2025 - [Latest Google Search Documentation Updates](https://developers.google.com/search/updates), Google Search Central, 15 Haziran 2026 kaydı - [Google: No AI System Currently Uses LLMs.txt](https://www.seroundtable.com/google-ai-llms-txt-39607.html), Search Engine Roundtable, 18 Haziran 2025 - [We Analyzed 137K Sites: 97% of llms.txt Files Never Get Read](https://ahrefs.com/blog/llmstxt-study/), Ahrefs, 15 Haziran 2026 - [The rise of the AI crawler](https://vercel.com/blog/the-rise-of-the-ai-crawler), Vercel, 17 Aralık 2024 --- # Marka anılması ile kaynak gösterilmesi arasındaki fark: hangisi daha değerli? > Adınızın yapay zekâ cevabında geçmesi ile sitenizin kaynak gösterilmesi ayrı olaylardır. Farkları, motora göre değişimi ve raporda nasıl okunacakları. Yayımlanma: 2026-10-07 Marka anılması, bir yapay zekâ cevabının metninde markanızın adının geçmesidir. Kaynak gösterilmesi ise motorun cevabı kurarken sitenizi, cevabın dayandığı bağlantılar arasında listelemesidir. İkisi aynı yanıtta birlikte olabilir, biri öteki olmadan da olabilir; hangisinin daha değerli olduğunu ölçen bir veri ise bilmiyoruz. Bu yazı ikisinin neden ayrı ölçülmesi gerektiğini ve her birinin ne işe yaradığını anlatıyor. ## İki ayrı olay: anılma ve kaynak gösterilme Anılma, okuyucunun gördüğü metinle ilgilidir. "İstanbul'da kurumsal müşterilere hizmet veren bir bordro yazılımı önerir misin?" sorusuna gelen cevapta adınız bir seçenek olarak geçiyorsa, cevabı okuyan kişi sizi duymuş olur. Hiçbir bağlantıya tıklamasa bile adınız aklında kalabilir. Kaynak gösterilme, motorun neye dayandığıyla ilgilidir. Motor web'de arama yapar, bazı sayfaları okur ve bunları cevabın yanında ya da altında bağlantı olarak gösterir. Bu bağlantılar sizin sitenize, bir pazar yerine, bir şikâyet sitesine ya da bir habere gidebilir. Motorlar kaynakları da aynı biçimde göstermiyor. [Perplexity'nin yardım sayfasına](https://www.perplexity.ai/help-center/en/articles/10352895-how-does-perplexity-work) göre her cevap, özgün kaynaklara giden numaralı bağlantılar içeriyor. [OpenAI'nin yardım sayfası](https://help.openai.com/en/articles/9237897-searching-the-web-with-chatgpt) ise web aramasını kullanan ChatGPT cevaplarının kaynak bağlantısı içerebileceğini yazıyor; yani her cevapta değil. Google'ın AI Bakışı (AI Overviews) ve AI Modu cevabın yanında destekleyici bağlantılar gösteriyor ve [Google'ın belgesine](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features) göre bir sayfanın bu bağlantılardan biri olabilmesi için dizine eklenmiş ve arama sonucu önizlemesiyle gösterilmeye uygun olması gerekiyor. İki olay birleşince dört durum çıkar: | Durum | Cevap metninde adınız | Siteniz kaynak olarak | Ne anlama gelir | |---|---|---|---| | Anıldı ve kaynak gösterildi | Var | Var | Motor sitenizi okudu ve okuyucuya adınızı söyledi | | Anıldı, kaynak gösterilmedi | Var | Yok | Adınız başka sayfalardan ya da modelin kendi bilgisinden geldi | | Kaynak gösterildi, anılmadı | Yok | Var | Motor sitenizi okudu ama okuyucuya adınızı söylemedi | | İkisi de yok | Yok | Yok | Bu soruda görünmediniz | Dördüncü satır yalnızca yanıt gerçekten ölçüldüyse geçerlidir. Motor hata verdiyse ya da kaynak listesi alınamadıysa o yanıt bu tabloya hiç girmez. "Ölçülemedi" bir durumdur, "yok" başka bir durumdur ve ikisi aynı sıfır olarak yazılmamalıdır. ## Okundunuz ama adınız geçmedi: kendi ölçümümüz Üçüncü satır, sanıldığından sık görülüyor. Kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız için 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde, markanın kendi sitesini kaynak gösteren 2.748 yanıt saydık. Bunların 341'inde (%12,4) marka adı cevabın metninde hiç geçmiyordu. Bu sayıları 7 Ekim 2026'da aynı kayıtlardan yeniden saydık. İlk sayımda 2.733 yanıt ve %12,8 bulmuştuk; saklanan veride sonradan yapılan düzeltmeler sayıyı biraz değiştirdi. Yeniden sayım bulgunun yönünü değiştirmedi: yaklaşık her sekiz yanıttan birinde site okunmuş, ad söylenmemişti. Bu ölçümün sınırlarını bilmek gerekiyor: - **Kimin ölçüldüğü:** 19 şirket kaydı, yani kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız. Teknoloji ve tüketici markaları ağırlıklı; Türkiye pazarını temsil eden bir örneklem değil. - **Hangi sorular:** Hem marka adını içeren hem içermeyen sorular; çoğu ürün ve kategori soruları. - **Hangi motorlar:** ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı. Google AI Modu bu ölçümde yoktu. - **"Ad geçmedi" nasıl bulundu:** Cevap metninde otomatik ad eşleştirmesiyle. Adaşlar ve farklı yazımlar sonucu etkileyebilir. Aynı ölçümde kaynak bağlantılarının büyük kısmı zaten markanın kendi sitesinin dışına gidiyordu. Yakalanan 75.914 kaynak bağlantısının 4.887'si markanın kendi sitesine, 71.027'si başka sitelere gidiyordu (%93,6). 60 analizin 6'sında markanın kendi sitesi hiç kaynak gösterilmedi. Bu yüzden "sitemiz kaynak gösteriliyor mu?" sorusu tek başına yetmez; sizi anlatan başka sayfaları da görmek gerekir. ## Motora göre fark "Kaynak gösterildi ama anılmadı" oranı motordan motora çok değişiyor. Aynı ölçümde, markanın kendi sitesini kaynak gösteren yanıtlar motora göre şöyle dağıldı: | Motor | Kendi sitesini kaynak gösteren yanıt | Marka adının geçmediği | Oran | |---|---|---|---| | ChatGPT | 813 | 40 | %4,9 | | Gemini | 525 | 20 | %3,8 | | Perplexity | 793 | 155 | %19,5 | | Claude | 515 | 118 | %22,9 | | Google AI Bakışı | 102 | 8 | %7,8 | Bu tablo motorları sıralamak için burada değil. Google AI Bakışı satırı yalnızca 102 yanıta dayanıyor; bu kadar küçük bir tabanda tek bir analiz oranı belirgin biçimde oynatabilir. Farkın söylediği şey daha basit: kaynak gösterilmek, her motorda aynı ölçüde anılmaya dönüşmüyor. Kaynak gösterme alışkanlığının kendisi de motora göre değişiyor. Ayrı bir ölçümde, 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında üç kurumsal marka için (bir ilaç şirketi, bir süt ürünleri markası ve bir teknoloji grubu) yalnızca marka adı geçmeyen sorular sorduk. Ölçülen 1.646 yanıtın en az bir kaynak gösterme oranı motora göre şöyleydi: | Motor | Ölçülen yanıt | En az bir kaynak gösteren | Oran | |---|---|---|---| | ChatGPT | 362 | 180 | %49,7 | | Gemini | 341 | 321 | %94,1 | | Perplexity | 339 | 339 | %100 | | Claude | 322 | 269 | %83,5 | | Google AI Bakışı | 282 | 228 | %80,9 | Bu ölçümde planlanan 1.835 yanıtın 189'u (%10,3) ölçülemedi ve oranların dışında tutuldu: 166'sı hata verdi, 16'sında kaynak bilgisi alınamadı, 7'sinde okunacak bir AI Bakışı bloğu yoktu. İki ölçüm farklı markalar, farklı sorular ve farklı yöntemle yapıldığı için yüzdeleri birbiriyle karşılaştırılmamalı. ChatGPT'de ölçülen yanıtların yaklaşık yarısı hiç kaynak göstermedi. O motorda kaynak gösterilme sayınız düşük çıkabilir, ama bu cevaplarda adınızın geçmediği anlamına gelmez. Perplexity'de ise ölçülen her yanıt en az bir kaynak gösterdi; orada kaynak listesi hep var, ama listede olmak adın geçmesini garanti etmiyor. İki göstergeyi tek bir sayıda birleştirmek bu farkı siler. {{cta}} ## Hangisi daha değerli? Dürüst cevap şu: bunu ölçen bir veri elimizde yok. Anılmanın mı kaynak gösterilmenin mi daha çok müşteri getirdiğini bilmek için, cevabı okuyan kişilerin sonra ne yaptığını izlemek gerekir. Kendi ölçümlerimiz motorların ne yazdığını ve neyi kaynak gösterdiğini kaydediyor; okuyucunun cevaptan sonra ne yaptığını kaydetmiyor. Bu yüzden "anılma, kaynak gösterilmekten şu kadar daha değerlidir" gibi bir cümle kurmuyoruz. Böyle bir cümle gördüğünüzde hangi veriye, kaç yanıta ve hangi motora dayandığını sormanızı öneririz. Ölçülmüş bir değer sıralaması olmasa da, her birinin ne işe yaradığı açık. ### Anılma ne işe yarar? Anılma, okuyucunun seçenekleri gördüğü yerdir. Bir alıcı "hangi bordro yazılımını seçmeliyim?" diye sorduğunda cevapta adınız yoksa, siteniz kaynak listesinde olsa bile o kişinin sizi seçenekler arasında görmesi zordur. Anılma ayrıca nasıl anıldığınızı da gösterir: öne çıkan seçenek olarak mı, alternatiflerden biri olarak mı, yoksa bir çekinceyle mi. ### Kaynak gösterilme ne işe yarar? Kaynak gösterilme, motorun neye dayandığını gösterir. Siteniz kaynak gösteriliyorsa motor sitenize ulaşabiliyor ve okuyabiliyor demektir; bu, teknik bir ön koşulun sağlandığını söyler. Bağlantı ayrıca okuyucuya sitenize giden bir yol açar. Kaynak listesinde siteniz değil de bir şikâyet sitesi ya da pazar yeri varsa, motorun sizi kimin anlatımıyla tanıdığını öğrenirsiniz. ### "Okundu ama anılmadı" ne söyler? Bu durum, ikisinin arasındaki boşluğu gösterir. Motor sitenize ulaşmış, ama okuyucuya adınızı söylememiş. Nedenini tek bir sayıdan bilemeyiz; cevabı ve kaynak gösterilen sayfayı yan yana okumak gerekir. Sayfa sorunun cevabını veriyor ama marka adını açıkça taşımıyorsa, ilk bakılacak yer orasıdır. Bunu bir garanti olarak değil, incelenecek bir ipucu olarak okuyun. Sitenizin yapay zekâ tarayıcılarına açık olup olmadığını ve sayfalarınızın alıntılanabilir olup olmadığını [kayıt gerektirmeyen taramamızla](/tr/tarama) kontrol edebilirsiniz. Tarama, kaynak gösterilmenin teknik ön koşuluna bakar; anılıp anılmadığınızı ölçmez. ## Raporda ikisini ayrı göstermek İyi bir rapor, anılmayı ve kaynak gösterilmeyi aynı sayıda toplamaz. Her biri kendi sayı çiftiyle ve her motor için ayrı yazılır. Aşağıdaki sayılar yalnızca biçimi göstermek için verilmiş örneklerdir: - **Anılma:** "Marka adı geçmeden sorulan 40 sorunun 12'sinde anıldı" (örnek). - **Kaynak gösterilme:** "En az bir kaynak gösteren 30 yanıtın 7'sinde siteniz listedeydi" (örnek). - **Kesişim:** Sitenizin kaynak gösterildiği yanıtların kaçında adınızın geçmediği. - **Ölçülemeyen:** Hata veren ya da kaynak listesi alınamayan yanıtlar ayrı bir satırda; hiçbir orana sıfır olarak girmez. Tabanın ne olduğu da raporda yazmalıdır. ChatGPT'de ölçülen yanıtların yarısı hiç kaynak göstermiyorsa, kaynak gösterilme oranını bütün yanıtlar üzerinden mi yoksa yalnızca kaynak gösteren yanıtlar üzerinden mi hesapladığınız sonucu çok değiştirir. İkisi de savunulabilir; yazılmamış olması savunulamaz. Kaynak tarafında yalnızca kendi sitenize bakmak da eksik kalır. [Kaynaklar ve Rakipler](/tr/urun/kaynaklar-ve-rakipler) ekranımız, adınızın geçmediği yanıtlarda motorların hangi üçüncü taraf sayfaları okuduğunu alan adına göre topluyor ve hangi motorun hangi kaynağı gösterdiğini yanına yazıyor. Kaynak listesi toplanamayan yanıtlar orada da ayrı sayılıyor, "kaynak yok" diye yazılmıyor. Bir kaynakta yer almanın yanıtı değiştireceği ise kanıtlanmış değil ve sayfa bunu açıkça söylüyor. Soruların nasıl yazılacağı, motorların neden ayrı sorulduğu ve ölçülemeyen yanıtların nasıl ayrıldığı için [yapay zekâda marka görünürlüğü nasıl ölçülür](/tr/blog/yapay-zeka-marka-gorunurlugu-nasil-olculur) rehberine bakabilirsiniz. > [!UYARI] > "Kaynak gösterilme oranınız şu" diyen bir sayı gördüğünüzde üç şeyi sorun: hangi motorda, kaç yanıt üzerinden ve ölçülemeyen yanıtlar bu sayıya sıfır olarak mı karıştı? ## Sık sorulan sorular ### Sitem kaynak gösteriliyorsa markam görünür sayılır mı? Tek başına sayılmaz. Kendi ölçümümüzde, markanın kendi sitesini kaynak gösteren 2.748 yanıtın 341'inde (%12,4) marka adı cevap metninde geçmiyordu. Kaynak gösterilmek motorun sitenizi okuduğunu gösterir; okuyucunun adınızı gördüğünü göstermez. ### Hangisi daha değerli, anılma mı kaynak gösterilme mi? Bunu ölçen bir veri bilmiyoruz; kendi ölçümlerimiz okuyucunun cevaptan sonra ne yaptığını kaydetmiyor. Anılma okuyucunun seçenekleri gördüğü yeri, kaynak gösterilme ise motorun neye dayandığını gösterir. İkisini ayrı izlemek, birini ötekinin yerine koymaktan daha çok bilgi verir. ### Neden bazı motorlarda bu fark daha büyük? Motorlar kaynakları farklı biçimde ve farklı sıklıkta gösteriyor. Kendi ölçümümüzde "kaynak gösterildi ama adı geçmedi" oranı Claude'da %22,9, Gemini'de %3,8 çıktı. Bu ölçüm kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımızla sınırlı ve farkın nedeni tek tek yanıtlar okunmadan söylenemez; bu yüzden her motor ayrı raporlanmalı. ### Adım hiç geçmiyorsa ilk ne yapmalıyım? Önce bunun gerçekten ölçüldüğünden emin olun: hata veren ya da kaynak listesi alınamayan yanıtlar "geçmedi" sayılmamalı. Sonra sitenizin kaynak gösterildiği ama adınızın geçmediği yanıtları, o yanıtlarda okunan sayfayla yan yana okuyun. Sitenize motorların ulaşıp ulaşamadığını kontrol etmek de ilk adımlardan biridir. ## Kaynaklar - [How does Perplexity work?](https://www.perplexity.ai/help-center/en/articles/10352895-how-does-perplexity-work), Perplexity Yardım Merkezi, güncelleme 3 Eylül 2026 - [Searching the web with ChatGPT](https://help.openai.com/en/articles/9237897-searching-the-web-with-chatgpt), OpenAI Yardım Merkezi, erişim 7 Ekim 2026 - [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features), Google Search Central, güncelleme 10 Aralık 2025 - Markanın kendi sitesinin kaynak gösterildiği ama adının geçmediği yanıtlar, 2026-08-03: 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analiz, 19 şirket kaydı (kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, pazar örneklemi değil), ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı; markanın kendi sitesini kaynak gösteren 2.748 yanıt, 7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı (ilk sayım 2.733); ad eşleştirmesi otomatik, adaşlar ve yazım farkları etkileyebilir - Motorların kaynak gösterme sıklığı, marka adı geçmeyen sorular, 2026-08-25: 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında 6 ölçüm, 3 kurumsal marka, beş motor; planlanan 1.835 yanıtın 1.646'sı ölçüldü, 189'u (%10,3) ölçülemedi ve oranların dışında tutuldu --- # Pazar yeri satıcıları için yapay zekâ görünürlüğü: kendi siteniz yoksa ne yapmalı? > Kendi sitesi olmayan satıcıyı yapay zekâ pazar yeri sayfalarından okuyor. Ölçümlerimizde pazar yerleri beş motorda da kaynak oldu; satıcının yapabilecekleri. Yayımlanma: 2026-10-07 Kendi sitesi olmayan bir satıcının yapay zekâ görünürlüğü, ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ya da Google AI Bakışı (AI Overviews) gibi motorların o satıcıyı ve ürünlerini cevaplarında anıp anmadığıdır. Bu satıcı hakkında motorların okuyabileceği sayfalar, çoğunlukla pazar yerindeki ürün ve mağaza sayfaları, yorumlar ve fiyat karşılaştırma siteleridir. Kendi ölçümlerimizde bu siteler beş motorun beşinde de kaynak olarak göründü; satıcının yapabileceği asıl iş de bu sayfaları eksiksiz ve tutarlı tutmak. ## Kendi siteniz yoksa yapay zekâ sizi nereden okur? Bir yapay zekâ motoru, web'e bakarak cevap verirken bulabildiği sayfaları okur. Kendi alan adınız yoksa, sizin hakkınızda okunabilecek sayfalar başkalarının sitelerindedir: - **Ürün sayfaları:** Pazar yerindeki ürün başlığı, açıklama, özellikler, soru ve cevaplar. - **Mağaza sayfası:** Satıcı adı, puanı, iletişim ve iade bilgileri. - **Yorumlar:** Alıcıların ürün sayfasında ya da şikâyet sitelerinde yazdıkları. - **Fiyat karşılaştırma siteleri:** Aynı ürünü farklı satıcılarla yan yana listeleyen sayfalar. Bu sayfaların hiçbirinin düzeni sizin elinizde değil. Ama içeriklerinin önemli bir kısmını, özellikle ürün bilgilerini ve sorulara verilen cevapları, siz yazıyorsunuz. Bu durum pek çok satıcı için geçerli. Ticaret Bakanlığı'nın Mayıs 2026'da yayımladığı [Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025](https://ticaret.gov.tr/data/6a02f2c7269de183c0b98bc4/T%C3%BCrkiye%27de%20E-Ticaretin%20G%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCm%C3%BC%20Raporu%202025.pdf)'e göre 2025'te 634.611 işletme e-ticaret faaliyetinde bulundu. Aynı rapora göre pazar yerinde satış yapan işletmelerin %79,2'si tek bir pazar yerinde faaliyet gösteriyor (yemek sektörü hariç). Bu satıcıların çoğu için o tek pazar yerindeki sayfalar, web'deki en görünür izleri olabilir. ## Pazar yeri sayfaları kaynak olarak ne sıklıkla görülüyor? Kendi ölçümlerimizde pazar yerleri, motorların Türk markaları hakkında gösterdiği kaynaklar arasında düzenli olarak çıktı. İlk ölçüm (Ölçüm A), 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analizi kapsıyor: 19 marka kaydı, beş motor (ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı), 10.474 başarılı yanıt. Sorular marka adını içeren ve içermeyen, ürün ve kategori ağırlıklı sorulardı. Sayılar 7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı. Aşağıdaki tablo, bir sitenin 60 analizin kaçında en az bir kez kaynak gösterildiğini yazıyor: | Site | Kaynak gösterildiği analiz | Marka sayısı | Gösteren motorlar | |---|---|---|---| | cimri.com | 60'ın 21'i (%35) | sayılmadı | 4 motor | | trendyol.com | 60'ın 17'si (%28) | 9 | 5 motorun 5'i | | hepsiburada.com | 60'ın 17'si (%28) | 10 | 5 motorun 5'i | | akakce.com | 60'ın 15'i (%25) | 9 | 5 motorun 5'i | | n11.com | 60'ın 9'u (%15) | 4 | 4 motor | | amazon.com.tr | 60'ın 7'si (%12) | 3 | sayılmadı | | ciceksepeti.com | 60'ın 5'i (%8) | 3 | sayılmadı | "Sayılmadı" yazan hücreler, o bilgiyi bu yazı için yeniden saymadığımız yerlerdir; "yok" anlamına gelmez. İkinci ölçüm (Ölçüm B), 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında üç kurumsal markada (bir ilaç şirketi, bir süt ürünleri markası, bir teknoloji grubu) yapıldı ve yalnızca marka adı geçmeyen sorular soruldu. Ölçülen 1.646 yanıtta trendyol.com, üç markanın üçünde de kaynak gösterilen siteler arasındaydı: 53 yanıtta (%3,2). Bu yanıtların 28'i Perplexity'den, 22'si Claude'dan, 3'ü ChatGPT'dendi. Bu ölçümde Gemini'nin kaynakları sitelere çözülmediği için site listesi dört motoru kapsıyor. > [!UYARI] > İki ölçümün yüzdeleri karşılaştırılamaz: markalar, sorular ve sayım birimi farklı (biri analiz, öteki yanıt sayıyor). Ayrıca iki ölçümdeki markalar kendi alan adıyla ölçülen markalardı; yalnızca pazar yerinde satan satıcıları ayrıca ölçmedik. Bu rakamlar pazar yerlerinin motorların okuduğu siteler arasında olduğunu gösterir, bir satıcının orada anılacağını göstermez. ## Marka adıyla ölçüm nasıl yapılır? Bir markanın görünürlüğünü ölçmenin yaygın bir parçası, motorun markanın kendi sitesini kaynak gösterip göstermediğine bakmaktır. Kendi siteniz yoksa bu soru boşa düşer. Ölçüm, alan adı yerine marka adı üzerinden kurulmalı. ### 1. Marka adı geçmeyen sorular yazın "Ankara'da el yapımı deri cüzdan satan mağazalar hangileri?" gibi, alıcının sizi henüz bilmeden soracağı sorular yazın. Adınızı içeren bir soru, cevapta adınızın geçmesini zaten garanti eder; görünürlüğü değil, sorunun yankısını ölçer. Bu ayrımı [yapay zekâda marka görünürlüğü nasıl ölçülür](/tr/blog/yapay-zeka-marka-gorunurlugu-nasil-olculur) yazısında ayrıntılı anlattık. ### 2. Adınızın bütün yazılışlarını belirleyin Mağaza adınızın Türkçe karakterli ve karaktersiz yazılışlarını ("Çınar Deri" ve "Cinar Deri" gibi), kısaltmalarını ve pazar yerinde görünen tam biçimini listeleyin. Cevapta bunlardan biri geçtiğinde anılmış sayılırsınız. ### 3. Adaşları ayıklayın Mağaza adları çoğu zaman genel kelimelerdir. "Çınar Deri" adı başka bir şehirdeki bir atölyeyi ya da bambaşka bir şirketi de gösterebilir. Bir adın cevapta geçmesi, sizin anıldığınızı kanıtlamaz: cevabın anlattığı ürünlerin, şehrin ve pazar yerinin size ait olup olmadığına bakın. ### 4. Hangi pazar yeri sayfasının gösterildiğini kaydedin Cevap bir kaynak gösteriyorsa, bu sizin mağaza ya da ürün sayfanız mı, yoksa bir rakibin sayfası mı? Kaynak adresini her yanıtla birlikte saklayın. Bir motor kaynak göstermediyse ya da cevap alınamadıysa, bunu "anılmadı" diye değil, ayrı bir durum olarak yazın. [Taramamız](/tr/tarama) bir alan adı ister: yapay zekâ tarayıcılarının bir siteye erişip erişemediğini ölçer. Sitesi olmayan bir satıcı için taranacak bir site yoktur; bu durumda yukarıdaki adımlar elle de uygulanabilir. {{cta}} ## Satıcılar ne yapabilir? Pazar yeri sayfası sizin siteniz değil, ama içeriğinin büyük kısmını siz giriyorsunuz. Aşağıdakiler, satıcının elinde olan ve motorun okuyabileceği bilgiyi doğrudan etkileyen işlerdir. **Ürün başlıklarını eksiksiz yazın.** Başlıkta marka adınız, ürünün ne olduğu ve ayırt edici özelliği (malzeme, ölçü, renk) bulunsun. "Cüzdan" yerine "Çınar Deri el yapımı dana derisi erkek cüzdanı, kahverengi" gibi bir başlık, ürünün ne olduğunu ve kimin ürünü olduğunu tek satırda söyler. **Özellik alanlarını boş bırakmayın.** Pazar yerlerinin ürün özellik alanları (malzeme, menşe, garanti, ölçüler) yapılandırılmış bilgidir. Bir alanı boş bırakmak, o soruya cevap verecek bilgiyi sayfadan çıkarmak demektir. **Soru ve cevapları yanıtlayın.** Alıcıların ürün sayfasında sorduğu sorular, başka alıcıların yapay zekâya soracağı sorulara çok benzer. Açık, kısa ve doğru bir cevap, o sayfada okunabilir bir bilgi olarak kalır. **Mağaza bilgilerinizi güncel tutun.** Mağaza açıklaması, şehir, iletişim ve iade koşulları güncel olsun. Fiziksel bir dükkânınız varsa, Google'ın [yapay zekâ özellikleri ve web siteniz](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features?hl=tr) sayfası da Merchant Center ve İşletme Profili bilgilerinin güncel olup olmadığını kontrol etmeyi önerilen uygulamalar arasında sayıyor. **Marka adınızı her yerde aynı yazın.** Pazar yerinde, sosyal medya hesabınızda, kargo etiketinizde ve şikâyet sitelerindeki cevaplarınızda aynı yazılışı kullanın. Tek bir yazılış, sizin hakkınızdaki sayfaların aynı işletmeye ait olduğunu hem alıcı hem de bir ölçüm için anlaşılır kılar. **Yorumlara cevap verin.** Bir şikâyete okunduğu yerde, sakin ve çözüm odaklı verilen bir cevap, o sayfanın sizin hakkınızda söylediğinin bir parçası olur. Motorların şikâyet sitelerini ne sıklıkla okuduğunu [yapay zekâ Türk markalarını kimden okuyor](/tr/blog/yapay-zeka-turk-markalarini-kimden-okuyor) yazısında topladık. ## Sınırlar: pazar yerinin kuralları ve sizin elinizde olmayanlar Pazar yeri sayfası, pazar yerinin sitesidir. Sayfanın düzeni, hangi bilgilerin gösterileceği ve arama motorlarının sayfaya nasıl erişeceği pazar yerinin kararıdır. Örneğin Google, bir sayfanın AI Bakışı'nda destekleyici bağlantı olarak gösterilebilmesi için dizine eklenmiş ve arama sonucu önizlemesiyle gösterilmeye uygun olması gerektiğini yazıyor; bu ayarlar satıcının değil, sitenin sahibinin elindedir. Her pazar yerinin satıcı sözleşmesi ve içerik kuralları geçerlidir. Başlığa kural dışı anahtar kelime doldurmak, başka bir markanın adını kullanmak ya da yorumları yönlendirmek, pazar yerinin kurallarıyla çatışabilir ve mağazanızı riske atabilir. Bu yazıdaki önerilerin hiçbiri o kuralların yerine geçmez. Son olarak: bu adımların hiçbiri bir motorun sizi anacağını garanti etmez. Motorlar aynı soruya her seferinde aynı cevabı vermiyor: SparkToro'nun Ocak 2026'da yayımladığı [araştırmada](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/) 600 gönüllü 12 soruyu ChatGPT, Claude ve Google'ın yapay zekâsına toplam 2.961 kez sordu ve aynı marka listesinin iki cevapta tekrar gelme ihtimali ChatGPT ve Google için yüzde birin altında çıktı. Bir sayfanın okunması da cevapta adınızın geçeceği anlamına gelmiyor. Yapabileceğiniz şey, okunduğunuz yerde doğru ve eksiksiz okunmanızı sağlamak ve sonucu aynı sorularla tekrar ölçmek. ## Sık sorulan sorular ### Kendi sitem olmadan yapay zekâda görünebilir miyim? Evet, motorlar yalnızca markaların kendi sitelerini okumuyor. Kendi ölçümlerimizde trendyol.com, hepsiburada.com ve akakce.com, 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analizin 15 ile 17'si arasında kaynak gösterildi ve üçünü de beş motorun beşi gösterdi. Ancak bu, pazar yerlerinin okunduğunu gösterir; belirli bir satıcının anılacağını değil. ### Hangi pazar yeri yapay zekâda daha çok okunuyor? Kendi ölçümümüzde trendyol.com ve hepsiburada.com 60 analizin 17'sinde, akakce.com 15'inde, n11.com 9'unda, amazon.com.tr 7'sinde kaynak gösterildi. Bu sonuçlar kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımızdan geliyor, bütün pazarı temsil etmez ve sizin kategorinizde sıra farklı olabilir. ### Görünürlüğümü alan adı olmadan nasıl ölçerim? Marka adınız geçmeden alıcının soracağı soruları birkaç motora sorun, adınızın bütün yazılışlarını arayın ve adaşları ayıklayın. Her yanıtı, motorunu, tarihini ve gösterdiği kaynakları kaydedin. Cevap alınamayan soruları "anılmadı" diye değil, ayrıca yazın. ### Birden fazla pazar yerinde satmak görünürlüğü artırır mı? Bunu ölçmedik ve bir sonuç vaat edemeyiz. Kendi ölçümümüzde birden fazla pazar yeri motorların okuduğu siteler arasındaydı, ama bir satıcının birden fazla pazar yerinde bulunmasının anılmayı nasıl etkilediğine dair verimiz yok. Karar, her pazar yerinin kurallarını ve sizin işletme koşullarınızı birlikte düşünerek verilmeli. ## Kaynaklar - Türk markaları hakkında yapay zekâ cevaplarında gösterilen kaynaklar (Ölçüm A), 2026-08-03: 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analiz, 19 marka kaydı, 10.474 başarılı yanıt, 75.914 kaynak bağlantısı; ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı; marka adı geçen ve geçmeyen sorular; 7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı. Sınır: kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, teknoloji ve tüketici ağırlıklı, pazar örneklemi değil - Üç kurumsal markada motorların gösterdiği kaynaklar (Ölçüm B), 2026-08-25: 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında 6 ölçüm, 3 kurumsal marka (ilaç, süt ürünleri, teknoloji), yalnızca marka adı geçmeyen sorular; 1.835 planlanan yanıtın 1.646'sı ölçüldü, 189'u ölçülemedi. Sınır: Gemini kaynakları siteye çözülmedi, site listesi dört motoru kapsar - [Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025](https://ticaret.gov.tr/data/6a02f2c7269de183c0b98bc4/T%C3%BCrkiye%27de%20E-Ticaretin%20G%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCm%C3%BC%20Raporu%202025.pdf), T.C. Ticaret Bakanlığı, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS), Mayıs 2026 - [Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu Yayınlandı](https://ticaret.gov.tr/duyurular/turkiyede-e-ticaretin-gorunumu-raporu-yayinlandi-12-05-2026), T.C. Ticaret Bakanlığı, 12 Mayıs 2026 - [Yapay zeka özellikleri ve web siteniz](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features?hl=tr), Google Search Central, erişim 7 Ekim 2026 - [NEW Research: AIs are highly inconsistent when recommending brands or products; marketers should take care when tracking AI visibility](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), SparkToro, 28 Ocak 2026 --- # robots.txt ile yapay zekâ botları: GPTBot, ClaudeBot, PerplexityBot ve Google-Extended rehberi > OpenAI, Anthropic, Perplexity ve Google botlarının görevleri resmî belgelerden: eğitimi kapatıp yapay zekâ aramasında görünür kalmak için örnek robots.txt. Yayımlanma: 2026-10-07 robots.txt, sitenizin kök dizininde duran ve tarayıcılara hangi yolları taramamalarını istediğinizi söyleyen düz metin bir dosyadır; yapay zekâ şirketlerinin botları da bu dosyayı okur. OpenAI, Anthropic ve Perplexity arama, kullanıcı isteği ve model eğitimi için ayrı bot adları kullandığından, eğitim için toplamayı kapatıp bu motorların aramasında görünür kalmak robots.txt ile mümkündür. Google'da ayrım farklı işler: Google-Extended Arama'yı etkilemez, ama yalnızca eğitimle de sınırlı değildir. Bu rehberdeki her bot adı ve görev tanımı, şirketlerin kendi belgelerinden 7 Ekim 2026'da yeniden okundu. Bu belgeler sık güncelleniyor; kuralı yazmadan önce bağlantılara bir kez daha bakmanızı öneririz. ## robots.txt bir rica, kilit değil robots.txt bir erişim denetimi değildir. Protokolün standart belgesi olan [RFC 9309](https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9309.html) (Eylül 2022), bu kuralların bir erişim yetkilendirmesi biçimi olmadığını açıkça yazar ve tarayıcılardan bu kurallara uymalarını rica eder. Aşağıda adı geçen şirketler, arama ve eğitim botlarını robots.txt ile yönetmenizi kendi belgelerinde öneriyor; bir botun bu kurallara uyduğu bilgisi yasal bir yükümlülük değil, şirketin kendi beyanıdır. Kesin bir engel gerekiyorsa kural sunucuda, güvenlik duvarında ya da CDN'de yazılır. robots.txt ise belgelenmiş botlara isteğinizi bildirmenin en sade yoludur ve çoğu karar için yeterlidir. Protokolün iki kuralı, yapay zekâ botlarıyla ilgili hataların çoğunu açıklıyor: - **Hangi grup uygulanır?** Bir bot, robots.txt'de kendi adının geçtiği grubu uygular. Adına özel bir grup yoksa yıldızlı gruba (`User-agent: *`) uyar. Yıldızlı grup da yoksa ona hiçbir kısıtlama uygulanmaz. - **Değişiklik ne zaman işler?** RFC 9309, tarayıcıların robots.txt'nin önbellekteki kopyasını genellikle 24 saatten uzun kullanmaması gerektiğini söyler. OpenAI de OAI-SearchBot için bir robots.txt değişikliğinin sistemlerine yansımasının yaklaşık 24 saat sürebileceğini yazıyor. ## Üç tür yapay zekâ botu Bir yapay zekâ şirketinin sitenize gönderdiği istekler üç görevden birine hizmet eder. Bu ayrım, robots.txt kararının temelidir: | Görev | Ne yapar | Engellerseniz ne olur | |---|---|---| | Arama dizini | Sayfaları önceden okuyup motorun aramasına ekler | O motorun arama cevaplarında kaynak olarak görünme yolu kapanır | | Kullanıcı isteği | Bir kullanıcı soru sorduğunda ya da bir adres verdiğinde sayfayı o anda açar | Motor, kullanıcının istediği anda sayfanızı okuyamaz | | Model eğitimi | Gelecekteki modellerin eğitiminde kullanılabilecek içeriği toplar | İçeriğinizin eğitim verisine alınmaması istenmiş olur | Sık yapılan hata, eğitim botlarını durdurmak isterken yıldızlı gruba genel bir `Disallow: /` yazıp arama botlarını da kapatmaktır. Arama botları kendi adlarıyla bir grupta yer almıyorsa yıldızlı kurala uyarlar. ## Şirket şirket botlar: resmî belgelere göre tablo Aşağıdaki tablo, dört şirketin belgelerinde yer alan botları ve görevlerini gösteriyor. "robots.txt uygulanır mı?" sütunu şirketin kendi beyanıdır. | Bot adı | Şirket | Görev | robots.txt uygulanır mı? | |---|---|---|---| | OAI-SearchBot | OpenAI | Arama dizini (ChatGPT arama özellikleri) | Evet | | ChatGPT-User | OpenAI | Kullanıcı isteği | OpenAI'ye göre uygulanmayabilir | | GPTBot | OpenAI | Model eğitimi | Evet | | Claude-SearchBot | Anthropic | Arama dizini | Evet | | Claude-User | Anthropic | Kullanıcı isteği | Evet, Anthropic'in beyanına göre | | ClaudeBot | Anthropic | Model eğitimi | Evet | | PerplexityBot | Perplexity | Arama dizini | Evet, Perplexity robots.txt ile yönetilmesini öneriyor | | Perplexity-User | Perplexity | Kullanıcı isteği | Perplexity'ye göre genellikle uygulanmaz | | Googlebot | Google | Google Arama dizini | Evet | | Google-Extended | Google | Ayrı bir bot değil, kontrol belirteci: Gemini eğitimi ve Gemini uygulamalarında dayanak | Evet, yalnızca robots.txt'de bir ad olarak | ### OpenAI [OpenAI'nin tarayıcı belgesine](https://developers.openai.com/api/docs/bots) göre OAI-SearchBot, sitelerin ChatGPT'nin arama özelliklerinde gösterilmesi için kullanılır. OAI-SearchBot'u engelleyen siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmez; belge, bu sitelerin yine de gezinme bağlantısı olarak görünebileceğini ekliyor. GPTBot, OpenAI'nin üretken yapay zekâ temel modellerinde kullanılır. GPTBot'u engellemek, sitenin içeriğinin bu modellerin eğitiminde kullanılmaması gerektiğini bildirir. OpenAI ayrıca iki bota da izin verilmişse yinelenen taramayı önlemek için tek bir taramanın sonucunu iki amaç için kullanabileceğini yazıyor. ChatGPT-User, ChatGPT'de ve özel GPT'lerde bazı kullanıcı eylemleri için sayfaları açar. OpenAI, bu eylemleri kullanıcı başlattığı için robots.txt kurallarının uygulanmayabileceğini ve ChatGPT-User'ın bir içeriğin aramada görünüp görünmeyeceğini belirlemek için kullanılmadığını belirtiyor. Arama tercihi için OAI-SearchBot'u yönetmenizi öneriyor. ### Anthropic [Anthropic'in yardım sayfası](https://support.claude.com/en/articles/8896518-does-anthropic-crawl-data-from-the-web-and-how-can-site-owners-block-the-crawler) (7 Nisan 2026 güncellemesi) üç bot tanımlıyor. ClaudeBot, eğitime katkı sağlayabilecek web içeriğini toplar; ClaudeBot'u kısıtlamak, sitenin gelecekteki içeriğinin eğitim veri setlerinden çıkarılması gerektiğini bildirir. Claude-SearchBot, kullanıcıların arama sonuçlarının kalitesini artırmak için web'i gezer; engellenirse içerik arama için dizinlenmez. Claude-User ise bir kullanıcı Claude'a soru sorduğunda siteye erişir; engellenirse Claude kullanıcının sorusuna cevap verirken içeriğinizi getiremez ve sayfa, Anthropic'in ifadesiyle kullanıcı yönlendirmeli aramada daha az görünür olabilir. Anthropic, botlarının robots.txt'deki standart yönergelere uyduğunu ve standart dışı `Crawl-delay` uzantısını da desteklediğini yazıyor. Her bot ayrı yönetilir: ClaudeBot'u engellemek Claude-SearchBot'u ya da Claude-User'ı engellemez. Sayfa ayrıca IP adresi engellemenin, botun robots.txt'yi okumasını da engellediği için güvenilir bir tercih yolu olmayabileceği uyarısını yapıyor. ### Perplexity [Perplexity'nin belgesine](https://docs.perplexity.ai/guides/bots) göre PerplexityBot, siteleri Perplexity'nin arama sonuçlarında göstermek ve bağlantı vermek için tasarlanmıştır ve yapay zekâ temel modelleri için içerik taramakta kullanılmaz. Perplexity, sitelerin aramada görünmesi için PerplexityBot'a robots.txt'de izin verilmesini öneriyor ve robots.txt değişikliklerinin sistemlerine yansımasının 24 saate kadar sürebileceğini yazıyor. Perplexity-User, kullanıcı Perplexity'ye bir soru sorduğunda doğru cevap vermek için bir sayfayı ziyaret edebilir. Perplexity, bu getirme işlemini kullanıcı başlattığı için robots.txt kurallarını genellikle uygulamadığını ve bu botun eğitim için içerik toplamadığını yazıyor. ### Google Google'da ayrı bir "yapay zekâ arama botu" yok. Googlebot, Google Arama'nın dizinini oluşturur. Google'ın [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features) belgesine göre bir sayfanın AI Bakışı'nda (AI Overviews) ya da AI Modu'nda destekleyici bağlantı olarak gösterilebilmesi için dizinlenmiş olması ve Google Arama'da önizlemeyle gösterilmeye uygun olması gerekir. Googlebot'u engellemek bu yüzden iki yerden birden çıkmak demektir. [Google'ın ortak tarayıcılar listesine](https://developers.google.com/crawling/docs/crawlers-fetchers/google-common-crawlers) göre Google-Extended ayrı bir kullanıcı ajanı dizesi olan bir bot değil; tarama Google'ın mevcut botlarıyla yapılır ve Google-Extended yalnızca robots.txt'de bir kontrol adı olarak kullanılır. Google-Extended, Google'ın taradığı içeriğin gelecek Gemini modellerinin eğitiminde kullanılıp kullanılmayacağını ve Gemini uygulamalarında ve Vertex AI'daki Google Arama ile dayanak özelliğinde kullanılıp kullanılmayacağını yönetir. Aynı belge, Google-Extended'in bir sitenin Google Arama'ya dahil edilmesini etkilemediğini ve bir sıralama sinyali olarak kullanılmadığını yazıyor. AI Bakışı'nda sayfanızdan ne kadar bilgi gösterileceğini sınırlamak istiyorsanız Google'ın gösterdiği yol robots.txt değil, sayfa düzeyindeki önizleme kontrolleridir: `nosnippet`, `data-nosnippet`, `max-snippet` ve `noindex`. {{cta}} ## Eğitimi engelle, aramada görünür kal: örnek robots.txt Aşağıdaki örnek, arama ve kullanıcı isteği botlarına izin veren, eğitim için toplayan botları durduran bir robots.txt'nin nasıl göründüğünü gösteriyor. Bir öneri değil, görevleri ayıran bir karar örneğidir; eğitim botlarını açık bırakmak da meşru bir tercihtir. ```text # Arama dizini ve kullanıcı isteği botları: izinli User-agent: OAI-SearchBot User-agent: ChatGPT-User User-agent: Claude-SearchBot User-agent: Claude-User User-agent: PerplexityBot User-agent: Perplexity-User Allow: / # Model eğitimi için toplayan botlar: kapalı User-agent: GPTBot User-agent: ClaudeBot Disallow: / # Diğer tüm tarayıcılar (Googlebot dahil) User-agent: * Disallow: /yonetim/ Sitemap: https://www.ornek.com.tr/sitemap.xml ``` Bu dosyada üç şeye dikkat edin. Birincisi, bir grup birden fazla `User-agent` satırı taşıyabilir; altındaki kurallar hepsine uygulanır. İkincisi, Googlebot ayrıca yazılmadı: yıldızlı gruba uyar ve yalnızca `/yonetim/` yolu dışında her yeri tarar. Üçüncüsü, ChatGPT-User ve Perplexity-User için yazılan kural, şirketlerin kendi beyanına göre her zaman uygulanmayabilir; yine de niyetinizi açıkça yazmış olursunuz. > [!UYARI] > Google-Extended'i eğitim grubuna eklemek, Google'ın belgesine göre içeriğinizin Gemini eğitiminde kullanılmasını durdurur ama Gemini uygulamalarında dayanak olarak kullanılmasını da durdurur. Google Arama'yı, AI Bakışı'nı ve AI Modu'nu etkilemez. Gemini uygulamasındaki cevaplarda kaynak olmak sizin için önemliyse bu satırı ayrı bir karar olarak tartın. Son olarak `Sitemap` satırı her gruptan bağımsızdır ve dosyanın herhangi bir yerinde durabilir. Site haritasının gerçekten bir XML dosyası döndürdüğünü, sitenizin tasarımını göstermediğini tarayıcıda açarak kontrol edin. ## Cloudflare'in 2026 varsayılanı robots.txt izin verse bile istek sunucunuza ulaşmadan durdurulabilir. [Cloudflare 1 Temmuz 2026'da](https://blog.cloudflare.com/content-independence-day-ai-options/) yapay zekâ tarayıcılarını üç kategoriye ayırdığını duyurdu: Arama (içeriği daha sonra soruları cevaplamak için toplayan ya da dizinleyen davranış), Ajan (bir kişi adına, genellikle o anda bir işi yapan otomatik davranış) ve Eğitim (bir modeli eğitmek ya da ince ayar yapmak için içerik alan tarayıcı). Duyuruya göre 15 Eylül 2026'dan itibaren Cloudflare'e yeni katılan alan adlarında, reklam gösteren sayfalarda Eğitim ve Ajan kategorisindeki tarayıcılar varsayılan olarak engelleniyor; Arama kategorisi izinli kalıyor. Müşteriler bu varsayılanın dışında kalmayı seçebiliyor. Arama ile eğitimi birleştiren çok amaçlı tarayıcılar ise tüm davranışlarına göre değerlendiriliyor: eğitimi engellemeyi seçen bir site, eğitim de yapan çok amaçlı bir tarayıcıyı da engellemiş olur. Bu değişiklik bütün siteleri kapsamıyor; duyuru yeni katılan alan adlarından ve reklam gösteren sayfalardan söz ediyor. Yine de pratik sonucu açık: CDN panelindeki bir bot ayarı, robots.txt'de hiç görünmeyen bir engel üretebilir. Cloudflare'in Ajan tanımı, bir kişi adına o anda çalışan davranışı kapsıyor; bu tanım kullanıcı isteğiyle sayfa açan botlara yakın. Hangi botun hangi kategoride sayıldığını kendi CDN panelinizden kontrol edin. ## Kuralı yazdıktan sonra nasıl kontrol edilir? Bir robots.txt kuralının işe yarayıp yaramadığı dosyaya bakarak değil, botun aldığı yanıta bakarak anlaşılır. Kontrol için dört adım öneriyoruz: 1. **Dosyanın kendisini açın.** `https://alanadiniz.com.tr/robots.txt` adresi düz metin göstermeli. Tek sayfalık uygulamalarda bu adres bazen sitenin ana sayfasını 200 koduyla döndürür; dosya varmış gibi görünür ama yoktur. 2. **Her bot için kararı ayrı okuyun.** Hangi grubun hangi bota uygulandığını, yukarıdaki eşleşme kuralına göre tek tek kontrol edin. 3. **CDN ve güvenlik duvarı ayarlarına bakın.** robots.txt izin verdiği hâlde bir bot 403 alıyorsa, kural büyük olasılıkla sunucunun önündedir. 4. **Sunucu kayıtlarınızı okuyun.** Bir botun gerçekten gelip gelmediğinin kesin kanıtı oradadır. OpenAI ve Perplexity, botlarının IP adreslerini yayımlıyor; bot adını taşıyan her istek o şirketten gelmeyebilir. [Kayıt gerektirmeyen taramamız](/tr/tarama) bu kontrollerin bir kısmını tek seferde yapar: robots.txt kurallarınızı her yapay zekâ botu için ayrı okur, aynı sayfayı yapay zekâ botlarının adlarıyla da isteyerek sunucunun bu isteklere farklı davranıp davranmadığına bakar. Eğitim botlarının durumu ayrı ve puanı düşürmeyen bir not olarak gösterilir. Kendi tarayıcımızın kendini sunucu kayıtlarınızda nasıl tanıttığı [tarayıcı bildirimimizde](/tr/bot) yazılı. Sayfa düzeyindeki önizleme kontrolleri ve yapısal veri gibi başka teknik sinyaller için [yapısal veri rehberimize](/tr/blog/yapisal-veri-schema-geo), llms.txt dosyasının bugünkü durumu için [llms.txt yazımıza](/tr/blog/llms-txt-ise-yariyor-mu) bakabilirsiniz. ## Sık sorulan sorular ### GPTBot'u engellersem ChatGPT'de görünmez olur muyum? OpenAI'nin belgesine göre hayır. GPTBot model eğitimi için kullanılır; ChatGPT'nin arama cevaplarında gösterilmeyi belirleyen bot OAI-SearchBot'tur. GPTBot'u engelleyip OAI-SearchBot'a izin veren bir site, OpenAI'nin beyanına göre ChatGPT aramasında gösterilmeye uygun kalır. ### Google-Extended'i engellersem AI Bakışı'ndan çıkar mıyım? Google'ın belgesine göre hayır. Google-Extended, bir sitenin Google Arama'ya dahil edilmesini etkilemez; AI Bakışı ve AI Modu'nda destekleyici bağlantı olmak için sayfanın Google'da dizinli ve önizlemeyle gösterilmeye uygun olması gerekir. Google-Extended ise Gemini eğitimini ve Gemini uygulamalarındaki dayanak kullanımını yönetir. ### robots.txt yapay zekâ şirketlerini yasal olarak bağlar mı? robots.txt bir erişim denetimi değil, tarayıcılara yöneltilmiş bir ricadır; protokolün standart belgesi RFC 9309 bunu açıkça söyler. OpenAI, Anthropic, Perplexity ve Google, arama ve eğitim botlarını robots.txt ile yönetmenizi kendi belgelerinde öneriyor; bu bir yasal yükümlülük değil, şirketlerin kendi beyanıdır. Kesin bir engel için kuralın sunucuda ya da CDN'de yazılması gerekir. ### Kullanıcı isteğiyle gelen botları engellemek mantıklı mı? Bu botlar, bir kullanıcı soru sorduğunda ya da bir adres verdiğinde sayfanızı o anda açar; engellenirse motor o anda içeriğinizi okuyamaz. OpenAI ve Perplexity bu botlarda robots.txt kurallarının uygulanmayabileceğini yazdığı için kural her zaman işlemeyebilir. Bir veri politikası gerektirmiyorsa açık bırakmak, kullanıcının sorduğu anda sayfanızın okunabilmesine imkân tanır. ### Değişiklik ne zaman etkili olur? RFC 9309, tarayıcıların robots.txt'nin önbellekteki kopyasını genellikle 24 saatten uzun kullanmaması gerektiğini söyler. OpenAI OAI-SearchBot için yaklaşık 24 saat, Perplexity ise 24 saate kadar bir süre belirtiyor. Bir günden sonra hâlâ farklı bir davranış görüyorsanız CDN ayarlarına ve sunucu kayıtlarına bakın. ## Kaynaklar - [Overview of OpenAI Crawlers](https://developers.openai.com/api/docs/bots), OpenAI, erişim 7 Ekim 2026 - [Does Anthropic crawl data from the web, and how can site owners block the crawler?](https://support.claude.com/en/articles/8896518-does-anthropic-crawl-data-from-the-web-and-how-can-site-owners-block-the-crawler), Anthropic Yardım Merkezi, güncelleme 7 Nisan 2026 - [Perplexity Crawlers](https://docs.perplexity.ai/guides/bots), Perplexity, erişim 7 Ekim 2026 - [List of Google's common crawlers](https://developers.google.com/crawling/docs/crawlers-fetchers/google-common-crawlers), Google Search Central, güncelleme 14 Temmuz 2026 - [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features), Google Search Central, güncelleme 10 Aralık 2025 - [RFC 9309: Robots Exclusion Protocol](https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9309.html), IETF / RFC Editor, Eylül 2022 - [Your site, your rules: new AI traffic options for all customers](https://blog.cloudflare.com/content-independence-day-ai-options/), Cloudflare Blog, 1 Temmuz 2026 --- # SEO ile GEO arasındaki fark: bütçenizi nasıl bölmelisiniz? > SEO sayfanızı arama sonuçlarında üst sıraya taşır, GEO markanızı yapay zekâ cevabının içine. Nerede aynı iş, nerede ayrı iş ve çabayı ölçerek bölmenin yolu. Yayımlanma: 2026-10-07 SEO, bir sayfanın arama sonuçlarında üst sıralarda görünmesini hedefler; GEO ise markanın ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google'ın AI Bakışı gibi yapay zekâ motorlarının verdiği cevabın içinde yer almasını. İki iş teknik temelde büyük ölçüde örtüşür, ama site dışındaki anılmalarda, alıntılanabilir yazımda ve ölçümde ayrışır. Çabanın nasıl bölüneceğine dair güvenilir bir genel oran yok; bu karar, bugünkü durumu ölçüp aynı sorularla yeniden ölçerek verilir. ## İki işin birimi farklı SEO'nun sonucu bir sıradır: bir anahtar kelimede kaçıncı sıradasınız, kaç tıklama aldınız. Bu sayılar arama konsolundan ya da bir sıralama aracından okunur ve her gün aynı biçimde ölçülebilir. GEO'nun sonucu ise tek tek cevaplardır. Bir soru bir motora soruldu; cevapta markanız ya anıldı ya anılmadı, siteniz ya kaynak gösterildi ya gösterilmedi. Sonuç "40 sorunun 12'sinde anıldık" gibi bir sayı çiftiyle yazılır. Sıra burada sağlam bir ölçü değil: SparkToro'nun Ocak 2026'da yayımladığı [araştırmada](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), aynı soru 100 kez sorulduğunda ChatGPT'nin ya da Google'ın yapay zekâsının iki cevapta aynı marka listesini verme ihtimali yüzde birin altında çıktı. Araştırma, bir markanın çok sayıda soruda görünme sıklığının ise makul bir ölçü olduğu sonucuna varıyor. | | SEO | GEO | |---|---|---| | Hedef | Sayfanın arama sonuçlarındaki sırası | Markanın cevabın içinde anılması ve kaynak gösterilmesi | | Birim | Sıra, gösterim, tıklama | "X yanıtın Y'si", motor motor | | Ölçüm aracı | Arama konsolu, sıralama araçları | Aynı soruları motorlara tekrar tekrar sormak | | Kararlılık | Günden güne görece kararlı | Aynı soruda bile cevap değişebilir | ## Ortak zemin: teknik SEO Google, AI Bakışı ve AI Modu'nda görünmek için [ek bir şart olmadığını](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features) açıkça yazıyor: özel bir işaretleme, yeni bir makine okunur dosya ya da yapay zekâya özel bir metin dosyası gerekmiyor. Bir sayfanın bu özelliklerde destekleyici bağlantı olarak görünebilmesi için dizinde olması ve Google Arama'da önizlemeyle gösterilebilir olması yetiyor. Aynı sayfa, temel SEO uygulamalarının burada da geçerli olduğunu söylüyor: tarayıcılara robots.txt ile izin vermek, iç bağlantılarla sayfaların bulunmasını sağlamak, iyi bir sayfa deneyimi, metin olarak sunulan içerik ve sayfadaki görünür bilgiyle uyumlu yapısal veri. Bu iş Türkiye için de doğrudan önemli: Google, AI Modu ve AI Bakışı'nın Türkiye'de [18 Şubat 2026'da kademeli olarak kullanıma açıldığını](https://blog.google/intl/tr-tr/urun-duyurulari/turkiyede-ai-modu-ve-ai-bakisi-donemi-basliyor/) duyurdu. Kısacası, teknik SEO'ya yapılan yatırım GEO'ya da yapılmış sayılır. Dizinde olmayan, tarayıcılara kapalı ya da önizlemesi kapatılmış bir sayfa, Google'ın AI özelliklerine giremez. > [!NOT] > Google dışındaki motorlar için erişim ayrı bir konu. Örneğin OpenAI, ChatGPT aramasında sitelerin görünmesini sağlayan [OAI-SearchBot tarayıcısını](https://developers.openai.com/api/docs/bots), eğitim için kullanılan GPTBot'tan ayrı tanımlıyor; robots.txt dosyanızda ikisi ayrı ayrı yönetiliyor. Hangi botun neyi yaptığını [robots.txt ve yapay zekâ botları rehberimizde](/tr/blog/robots-txt-yapay-zeka-botlari-rehberi) anlatıyoruz. ## SEO ile GEO arasındaki ilişki motora göre değişiyor İyi sıralanan bir sayfanın yapay zekâ cevabında da kaynak gösterileceği varsayımı, yayımlanmış verilerle motordan motora farklı ölçüde destekleniyor. Ahrefs'in 11 Ağustos 2025'te yayımladığı [çalışmada](https://ahrefs.com/blog/ai-search-overlap/) 15.000 uzun soru hem arama motorlarında aranmış hem de yapay zekâ asistanlarına sorulmuş. Asistanların gösterdiği adreslerin ortalama yalnızca %12'si, aynı soru için Google'ın ilk 10 sonucunda yer alıyordu. Oran motora göre belirgin biçimde değişiyordu: | Motor (Ahrefs, Temmuz 2025 verisi) | Google'ın ilk 10 sonucunda da yer alan kaynak payı | |---|---| | ChatGPT (metin içi kaynaklar) | %8,0 | | Gemini | %8,6 | | Copilot | %8,2 | | Perplexity | %28,6 | Google'ın kendi AI Bakışı için de ilişki zayıflıyor görünüyor. Ahrefs'in 2 Mart 2026 tarihli [güncellemesine göre](https://ahrefs.com/blog/ai-overview-citations-top-10) AI Bakışı'nda gösterilen sayfaların yaklaşık %38'i aynı arama için ilk 10'da yer alıyordu; Temmuz 2025'teki ilk çalışmada bu oran yaklaşık %76'ydı. Ahrefs, bu arada ölçüm yöntemini de iyileştirdiğini belirtiyor; yani düşüşün bir kısmı yöntem değişikliğinden gelebilir. > [!UYARI] > Ahrefs bu çalışmalarda hangi ülkenin ve dilin aramalarını kullandığını belirtmiyor. Bu oranlar Türkçe sorular için ölçülmüş değil; Türkiye'ye doğrudan taşınmamalı. Gösterdikleri şey bir yön: ilk 10'da olmak, motorların çoğunda kaynak gösterilmenin yeterli koşulu değil. ## Ayrışan iş 1: site dışındaki anılmalar Yapay zekâ motorları bir marka hakkında konuşurken büyük ölçüde markanın kendi sitesi dışındaki sayfaları okuyor. Kendi ölçümümüzde, 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde motorların gösterdiği 75.914 kaynak bağlantısının 71.027'si (%93,6) markanın kendi sitesi dışındaydı; 6 analizde markanın kendi sitesi hiç kaynak gösterilmedi. Ölçüm ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı'nı kapsıyor ve 19 şirket kaydından oluşan kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımıza dayanıyor; pazarın bir örneklemi değil, soruların bir kısmı marka adını içeriyordu. Ahrefs'in 75 bin marka üzerinde yaptığı ve 26 Mayıs 2025'te yayımladığı [analizde](https://ahrefs.com/blog/ai-overview-brand-correlation/), bir markanın Google AI Bakışı'nda anılmasıyla en güçlü ilişkiyi web'de markanın adının geçtiği sayfaların sayısı gösterdi (korelasyon 0,664). Geri bağlantı sayısıyla ilişki çok daha zayıftı (0,218). Ahrefs aynı yazıda bunun bir korelasyon olduğunu, nedensellik kanıtlamadığını vurguluyor. Bu, SEO'nun klasik bağlantı çalışmasından farklı bir iş: amaç bağlantı değil, markanın adının doğru bağlamda, sektör yayınlarında, karşılaştırma sitelerinde, şikâyet ve yorum platformlarında geçmesi. Hangi sitelerin okunduğu motora göre de değişiyor; [yapay zekâ Türk markalarını kimden okuyor](/tr/blog/yapay-zeka-turk-markalarini-kimden-okuyor) yazımız bunu kendi ölçümlerimizle anlatıyor. {{cta}} ## Ayrışan iş 2: alıntılanabilir yazım SEO içeriği bir anahtar kelime için sıralanmak üzere yazılır; GEO içeriği bir bölümü tek başına alıntılandığında doğru kalacak biçimde. Cevabın ilk cümlede verilmesi, her paragrafın öznesiyle açılması, rakamların birimi, tarihi ve kaynağıyla yazılması bu farkın parçaları. Bu iş çoğu zaman yeni sayfa açmayı gerektirmez; mevcut sayfaların yeniden yazılmasıdır. Kuralların tamamını [yapay zekânın alıntıladığı içerik nasıl yazılır](/tr/blog/yapay-zekanin-alintiladigi-icerik-nasil-yazilir) yazımızda bir kontrol listesiyle anlattık. ## Ayrışan iş 3: tekrar ölçüm SEO'da sıralama günden güne görece kararlıdır ve bir sıralama aracıyla düzenli izlenebilir. GEO'da aynı soru farklı cevaplar üretebildiği için tek bir ölçüm yanıltıcı olabilir. Bu yüzden GEO çalışmasının sabit bir kalemi ölçümün kendisidir: aynı sorular, aynı motorlar, düzenli aralıklarla. Bu ölçümün dürüst olması için ölçülemeyen yanıtların sıfır sayılmaması gerekir. Bir motor hata verdiyse elinizde "anılmadınız" bilgisi değil, bilgi eksikliği vardır. Nasıl yapılacağını [marka görünürlüğü nasıl ölçülür](/tr/blog/yapay-zeka-marka-gorunurlugu-nasil-olculur) rehberimizde adım adım anlattık. ## Bütçeyi nasıl bölmeli? Ölçerek karar verin Bu yazıda "SEO'ya şu kadar, GEO'ya bu kadar ayırın" diyen bir oran vermiyoruz. Yurt dışında yayımlanan anketlerdeki bütçe payları, o ülkelerin şirketlerinden ve o pazarların arama alışkanlıklarından toplanıyor; Türkiye'ye genellenemez. Türkiye için güvenilir bir oran bilmiyoruz; bilmediğimiz bir oranı tavsiye etmek, uydurma bir sayı vermek olur. Bunun yerine karar, kendi markanız için şu döngüyle verilebilir: 1. **Bugünü ölçün.** Alıcının soracağı, marka adınızı içermeyen Türkçe sorularla her motoru ayrı ölçün; teknik erişimi de kontrol edin. 2. **En zayıf halkayı bulun.** Sorun erişimde mi, yazımda mı, site dışı kaynaklarda mı? 3. **Tek bir şeyi değiştirin.** Aynı anda her şeyi değiştirirseniz hangi değişikliğin işe yaradığını göremezsiniz. 4. **Aynı sorularla yeniden ölçün.** Sorular değişirse fark, çalışmanızdan değil sorulardan gelebilir. Ölçümün gösterdiği duruma göre ağırlık şöyle kayar: | Ölçümde gördüğünüz | Ağırlığı nereye kaydırmalı | |---|---| | Tarayıcılar sitenize erişemiyor ya da önemli bilgi yalnızca JavaScript ile yükleniyor | Teknik SEO ve erişim; diğer işler bunsuz sonuç vermez | | Sayfalar dizinde ve sıralanıyor ama motorlar sizi anmıyor | Site dışı anılmalar ve alıntılanabilir yazım | | Siteniz kaynak gösteriliyor ama adınız cevapta geçmiyor | Sayfaların yazımı: markanın adı bilginin geçtiği paragrafta | | Anılıyorsunuz ama yanlış bilgiyle | Doğruluk: yanlışın kaynağını bulup düzeltmek | | Henüz hiç ölçmediniz | Önce ölçüm; ağırlığı ölçmeden kaydırmak tahmindir | Bu tablo bir sonuç vaadi değil. Hangi değişikliğin işe yaradığını ancak aynı sorularla yapılan bir sonraki ölçüm söyler. ## Sık sorulan sorular ### GEO, SEO'nun yerini mi alıyor? Hayır. Google, AI Bakışı ve AI Modu için temel şartın sayfanın dizinde olması ve önizlemeyle gösterilebilmesi olduğunu yazıyor; bu da teknik SEO'nun işi. GEO, bunun üstüne site dışı anılmaları, alıntılanabilir yazımı ve cevapların düzenli ölçümünü ekler. ### İlk sıradaysam yapay zekâ cevabında da görünür müyüm? Garantisi yok. Ahrefs'in Ağustos 2025 çalışmasında yapay zekâ asistanlarının gösterdiği adreslerin ortalama yalnızca %12'si aynı soru için Google'ın ilk 10 sonucundaydı ve oran motora göre değişiyordu. Bu çalışma Türkçe sorularla yapılmadı; kendi markanız için cevabı ancak ölçerek görebilirsiniz. ### Türkiye'de şirketler GEO'ya ne kadar bütçe ayırıyor? Bunun için güvenilir bir Türkiye verisi bilmiyoruz. Yurt dışı anketlerdeki oranlar başka pazarlardan toplandığı için Türkiye'ye genellenemez. Ayıracağınız payı, bugünkü durumunuzu ölçüp aynı sorularla yeniden ölçerek belirlemeniz daha sağlam bir yol. ### Geri bağlantı çalışması GEO için işe yaramaz mı? Ahrefs'in analizinde geri bağlantı sayısı, Google AI Bakışı'nda anılmayla zayıf bir ilişki gösterdi (0,218); markanın adının web'de geçtiği sayfaların sayısı ise çok daha güçlü (0,664). Bunlar korelasyon ve nedensellik kanıtlamıyor. Bağlantılar SEO için önemini koruyor; GEO için ise markanın adının doğru bağlamda anılması ayrı bir iş olarak ele alınmalı. ## Kaynaklar - [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features), Google Search Central, güncelleme 10 Aralık 2025 - [Türkiye'de AI Modu ve AI Bakışı Dönemi Başlıyor](https://blog.google/intl/tr-tr/urun-duyurulari/turkiyede-ai-modu-ve-ai-bakisi-donemi-basliyor/), Google Türkiye Blogu, 18 Şubat 2026 - [Overview of OpenAI Crawlers](https://developers.openai.com/api/docs/bots), OpenAI, erişim 7 Ekim 2026 - [Only 12% of AI Cited URLs Rank in Google's Top 10 for the Original Prompt](https://ahrefs.com/blog/ai-search-overlap/), Ahrefs, 11 Ağustos 2025 - [Update: 38% of AI Overview Citations Pull From The Top 10](https://ahrefs.com/blog/ai-overview-citations-top-10), Ahrefs, 2 Mart 2026 - [An Analysis of AI Overview Brand Visibility Factors (75K Brands Studied)](https://ahrefs.com/blog/ai-overview-brand-correlation/), Ahrefs, 26 Mayıs 2025 - [AIs are highly inconsistent when recommending brands or products](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), SparkToro, 28 Ocak 2026 - Motorların gösterdiği kaynak bağlantıları: markanın kendi sitesi ve diğer siteler, 2026-08-03: 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analiz, 19 şirket kaydı, 10.474 yanıt, 75.914 kaynak bağlantısı (7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı); ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı; kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, pazar örneklemi değil --- # Vikipedi mi, İngilizce Wikipedia mı? Türk markaları için iki ölçüm, iki farklı sonuç > Türk markaları hakkındaki yapay zekâ cevaplarında Türkçe Vikipedi mi, İngilizce Wikipedia mı öne çıkıyor? İki ölçüm ters sonuç verdi; nedenini anlatıyoruz. Yayımlanma: 2026-10-07 Türk markaları hakkındaki yapay zekâ cevaplarında Türkçe Vikipedi mi, İngilizce Wikipedia mı daha çok kaynak gösteriliyor sorusunun, kendi ölçümlerimizde tek bir cevabı yok. Bir ölçümde İngilizce Wikipedia öndeydi, başka markalar ve başka sorularla yapılan ikinci ölçümde Türkçe Vikipedi. Bu yazı iki sonucu yan yana koyuyor, neden birleştirilemeyeceklerini anlatıyor ve Vikipedi'nin kendi kurallarına göre bir markanın neyi yapıp neyi yapmaması gerektiğini özetliyor. ## İki ölçüm, iki farklı sonuç İlk ölçüm (bundan sonra Ölçüm A), 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizi kapsıyor. Bu analizlerde 19 marka kaydı vardı: kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız. ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı'na (AI Overviews) verilen 10.474 başarılı yanıt kaydedildi; sorular hem marka adını içeren hem içermeyen, ürün ve kategori ağırlıklı sorulardı. Sayılar 7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı. Ölçüm A'da ölçtüğümüz şey erişimdi: bir sitenin, 60 analizin kaçında en az bir kez kaynak gösterildiği. Wikipedia'nın iki dili şöyle çıktı: | Site | Kaynak gösterildiği analiz | Marka sayısı | Gösteren motorlar | |---|---|---|---| | en.wikipedia.org | 60'ın 27'si (%45) | 14 | ChatGPT, Claude, Perplexity | | tr.wikipedia.org | 60'ın 19'u (%32) | 10 | AI Bakışı, Claude, Perplexity | İkinci ölçüm (Ölçüm B), 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında üç kurumsal markada yapılan 6 ölçümden oluşuyor: bir ilaç şirketi, bir süt ürünleri markası ve bir teknoloji grubu. Burada yalnızca marka adı geçmeyen sorular soruldu. 1.835 planlanan yanıtın 1.646'sı ölçüldü; 189'u (%10,3) ölçülemedi ve sayıma alınmadı. Ölçüm B'de birim analiz değil, tek tek yanıttı. Üç markanın üçünde de kaynak gösterilen siteler arasında sıra şöyleydi: dergipark.org.tr 82 yanıtla ilk sırada, tr.wikipedia.org 72 yanıtla (%4,4) ikinci sırada. en.wikipedia.org ise 26 yanıtla (%1,6) bu listenin dokuzuncu sırasındaydı. | Site | Kaynak gösterildiği yanıt (1.646 içinde) | Motorlara göre | |---|---|---| | tr.wikipedia.org | 72 | Claude 34, Perplexity 34, AI Bakışı 4 | | en.wikipedia.org | 26 | Claude 23, ChatGPT 3 | > [!NOT] > Ölçüm B'de Gemini'nin gösterdiği kaynaklar Google yönlendirme bağlantısı olarak geldi ve bu ölçümde sitelere çözülmedi. Bu yüzden Ölçüm B'deki site listesi beş değil dört motoru kapsıyor. Gemini satırının olmaması "Gemini Wikipedia göstermedi" anlamına gelmez; ölçülmedi demektir. ## Neden birleştirilemezler? İki sonucu tek bir cevaba indirmek cazip ama yanlış olur. İki ölçüm üç noktada birbirinden ayrılıyor: - **Markalar farklı.** Ölçüm A, teknoloji ve tüketici markası ağırlıklı 19 kayıttan oluşuyor. Ölçüm B'de yalnızca üç kurumsal marka var ve sektörleri (ilaç, süt ürünleri, teknoloji) Ölçüm A'dakilerden farklı. - **Sorular farklı.** Ölçüm A'da marka adını içeren sorular da vardı. Ölçüm B'de yalnızca marka adı geçmeyen sorular soruldu. Marka adını içeren bir soru, motoru doğrudan o markanın maddesine yönlendirebilir; adı geçmeyen bir kategori sorusu ise konuya dair genel sayfalara. - **Sayım farklı.** Ölçüm A "60 analizin kaçında en az bir kez" sorusunu cevaplıyor, Ölçüm B "1.646 yanıtın kaçında" sorusunu. Bir analizde bir kez görünen site Ölçüm A'da tam puan alır; Ölçüm B'de tek bir yanıt sayılır. Bu yüzden %45 ile %4,4'ü ya da %32 ile %1,6'yı karşılaştırmak anlamsızdır. Okunabilecek tek şey, her ölçümün kendi içindeki sıra ve varlıktır: Ölçüm A'da İngilizce Wikipedia Türkçe Vikipedi'nin önünde, Ölçüm B'de arkasında. İki sonucun neden ters çıktığına dair aklımıza gelen açıklamalar (marka adı geçen sorular, sektör farkı, kurumsal markaların Türkçe maddelerinin daha ayrıntılı olması) birer olasılık. Hiçbirini ayrıca ölçmedik ve burada bulgu gibi yazmıyoruz. > [!UYARI] > Bu rakamlar kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımızdan geliyor; Türkiye'deki markaların genelini temsil etmez. Kendi markanız için hangi dilin öne çıktığını, kendi sorularınızla ölçmeden bilemezsiniz. ## Hangi motor hangi Wikipedia'yı gösterdi? İki ölçümde de motorlar arasında belirgin bir ayrım vardı. Claude her iki dilde de kaynak gösterdi. ChatGPT, Ölçüm A'da İngilizce Wikipedia'yı gösteren motorlar arasındaydı ama Türkçe Vikipedi'yi gösterenler arasında yoktu; Ölçüm B'de de Türkçe Vikipedi satırında görünmedi ve İngilizce Wikipedia'yı yalnızca 3 yanıtta gösterdi. Google AI Bakışı ise iki ölçümde de Türkçe Vikipedi'yi gösteren motorlar arasındaydı, İngilizce Wikipedia'yı gösterenler arasında değildi. Bu ayrımın pratik anlamı şu: "Wikipedia'da ne yazıyor?" sorusunun cevabı, hangi motoru merak ettiğinize göre değişir. Türkçe maddeniz AI Bakışı'nın ve Perplexity'nin okuduğu bir sayfa olabilir, İngilizce maddeniz (ya da maddenizin olmaması) ChatGPT'nin cevabını etkileyebilir. Motorları ayrı ölçmenin nedeni budur; yöntemimizi [Nasıl ölçüyoruz](/tr/yontem) sayfasında anlatıyoruz. {{cta}} ## Yanlış şirketle karıştırılma riski Wikipedia sayfası olan bir isim, her zaman sizin markanız değildir. Aynı adı taşıyan bir kişi, bir yer, başka bir ülkede bir şirket ya da adı benzeyen eski bir kurum Wikipedia'da maddeye sahip olabilir. Motor sizin hakkınızda soru aldığında bu maddeyi okuyup onun bilgilerini (kuruluş yılı, merkez, kurucu) sizinmiş gibi aktarabilir. Bu risk, markanın kendi maddesi olmadığında daha belirgindir: motor, adla eşleşen en yakın sayfaya yaslanır. Bu yüzden bir Wikipedia sayfasının cevapta kaynak gösterilmesi tek başına iyi haber değildir. Önce o sayfanın gerçekten sizin hakkınızda olup olmadığına bakmak gerekir. Ölçümde bunu ayırmanın yolu, cevabı yalnızca adın geçip geçmediğine göre değil, anlatılan bilgilerin markanın kendi bilgileriyle uyuşup uyuşmadığına göre de okumaktır. [Kaynaklar ve rakipler](/tr/urun/kaynaklar-ve-rakipler) modülümüz, motorların anlattığı ile doğrulanmış bilgilerinizi yan yana koyar ve aynı adı taşıyan başka bir şirketle karıştırıldığınız yerleri gösterir. ## Vikipedi'nin kendi kuralları ne diyor? Bir marka için Vikipedi'deki görünürlük, Vikipedi topluluğunun kurallarına bağlıdır; yapay zekâ cevaplarındaki etkisi bu kuralları değiştirmez. Aşağıdaki özetler, Vikipedi'nin ve Wikimedia Vakfı'nın kendi sayfalarından alındı (erişim 7 Ekim 2026). ### Kayda değerlik [Vikipedi:Kayda değerlik](https://tr.wikipedia.org/wiki/Vikipedi:Kayda_de%C4%9Ferlik) yönergesine göre bir konu, kendisinden bağımsız, güvenilir ve birden çok ikincil kaynakta kapsamlı biçimde ele alınmışsa kayda değerdir. Şirketler için ayrı bir yönerge var: [Kayda değerlik (organizasyonlar ve şirketler)](https://tr.wikipedia.org/wiki/Vikipedi:Kayda_de%C4%9Ferlik_(organizasyonlar_ve_%C5%9Firketler)). Bu yönerge basın duyurularını, şirketin reklamlarını ve kuruluşun kendinden bahsettiği eserleri kayda değerliği gösteren kaynak saymıyor. Yalnızca çalışma saatlerini bildiren bir gazete haberi gibi sıradan içerik de sayılmıyor. Yönerge ayrıca büyük kuruluşlara ayrıcalık tanıyacak keyfi ölçütlerden kaçınılması gerektiğini yazıyor. ### Çıkar çatışması [Vikipedi:Çıkar çatışması](https://tr.wikipedia.org/wiki/Vikipedi:%C3%87%C4%B1kar_%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fmas%C4%B1) yönergesi, bağlantınız olan maddeleri hiçbir açıklama yapmadan düzenlemenizi kesinlikle önermiyor. Çıkar çatışması olan kullanıcıların, ücretli değişiklik yapanlar da dahil, bunu açıklaması bekleniyor. Önerilen yol, değişikliği doğrudan yapmak yerine maddenin tartışma sayfasına bir not bırakıp önermek. ### Ücretli katkının açıklanması İngilizce Wikipedia'da [Paid-contribution disclosure](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Paid-contribution_disclosure) bir politika. Ücret karşılığı katkı yapan kişinin işvereni, müşterisi ve bağlantısını açıklaması gerekiyor. Bu kural, Wikimedia Vakfı'nın [Kullanım Koşulları](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use)'ndan geliyor: koşulların 4. bölümü, ücretli katkıda işveren, müşteri, amaçlanan yararlanıcı ve bağlantının kullanıcı sayfasında, tartışma sayfasında ya da değişiklik özetinde açıklanmasını istiyor. ## Markalar ne yapmalı, ne yapmamalı? Vikipedi'nin kuralları ile ölçümlerimizin gösterdikleri aynı yöne işaret ediyor: Wikipedia'daki görünürlük, markanın kendi yazdığı metinle değil, bağımsız kaynakların onun hakkında yazdıklarıyla kurulur. **Kendi maddenizi yazmayın.** Bağlantınızı açıklamadan maddenizi düzenlemek, Vikipedi'nin çıkar çatışması yönergesinin kesinlikle önermediği şeydir. İşi bir ajansa vermek bunu değiştirmez: ücretli bir katkı açıklanmadan yapılırsa Wikimedia'nın kullanım koşullarına da aykırıdır. **Yanlış bir bilgiyi tartışma sayfasında önerin.** Mevcut bir maddede kuruluş yılınız ya da merkeziniz yanlışsa, bağlantınızı açıklayarak maddenin tartışma sayfasına bağımsız ve güvenilir bir kaynakla birlikte düzeltme önerisi bırakın. Kararı topluluk verir. **Bilgilerinizi her yerde aynı tutun.** Kuruluş yılı, merkez adresi, markanın yazılışı ve ürün adları kendi sitenizde, ticaret sicili kayıtlarında ve sizin hakkınızda yazan güvenilir yayınlarda aynı olmalı. Motorlar bu kaynakları birlikte okuyor; çelişki, yanlış bilginin en kolay girdiği yerdir. Bunu nasıl kontrol edeceğinizi [yapay zekâ markanız hakkında yanlış bilgi verdiğinde](/tr/blog/yapay-zeka-yanlis-bilgi-tespit-ve-duzeltme) yazısında anlatıyoruz. **Wikidata'yı kestirme yol olarak kullanmayın.** [Wikidata:Notability](https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Notability) sayfasına göre bir öğe ya bir Wikimedia projesindeki geçerli bir sayfaya bağlanmalı, ya ciddi ve herkese açık kaynaklarla tanımlanabilen bir varlığı göstermeli, ya da yapısal bir ihtiyacı karşılamalı. Kayda değer bir markanız ve bağımsız kaynaklarınız varsa doğru bir Wikidata kaydı işe yarar; kaynağı olmayan bir kayıt ise bu ölçütleri karşılamaz ve Wikidata topluluğunun silme taleplerine konu olabilir. **Hangi sayfanın okunduğunu ölçün.** İki ölçümümüzün de gösterdiği gibi, hangi dildeki Wikipedia'nın öne çıktığı markaya ve soruya göre değişiyor. Kendi sorularınızla, motorları ayrı ayrı ölçün ve gösterilen Wikipedia sayfasının gerçekten sizin hakkınızda olup olmadığına bakın. Motorların Türk markaları hakkında başka hangi siteleri okuduğunu [yapay zekâ Türk markalarını kimden okuyor](/tr/blog/yapay-zeka-turk-markalarini-kimden-okuyor) yazısında topladık. ## Sık sorulan sorular ### Türkçe Vikipedi mi daha önemli, İngilizce Wikipedia mı? Kendi ölçümlerimizde bunun tek bir cevabı çıkmadı. 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analizde İngilizce Wikipedia, Ağustos 2026'daki üç kurumsal marka ölçümünde ise Türkçe Vikipedi öndeydi. Hangisinin sizin için öne çıktığı, markanıza, sorduğunuz sorulara ve motora bağlı; bunu kendi sorularınızla ölçmek gerekir. ### Markamız için Vikipedi maddesi yazabilir miyiz? Vikipedi'nin çıkar çatışması yönergesi, bağlantınız olan maddeleri açıklama yapmadan düzenlemenizi kesinlikle önermiyor. Ücretli katkı ise Wikimedia'nın kullanım koşullarına göre açıklanmak zorunda. Madde, bağımsız ve güvenilir ikincil kaynaklar markanızı yeterince ele aldığında topluluk tarafından yazılır. ### Vikipedi'de maddemiz yoksa yapay zekâ bizi tanımaz mı? Hayır, bu bir zorunluluk değil. Kendi ölçümlerimizde motorlar Türk markaları hakkında Vikipedi'nin yanında şikâyet siteleri, pazar yerleri, haber siteleri ve akademik kaynaklar da gösterdi. Maddeniz yoksa asıl risk, adınızı taşıyan başka bir şirketin ya da kişinin maddesinin sizinmiş gibi okunmasıdır. ### Wikidata kaydı açmak işe yarar mı? Kayda değer bir markanız ve sizin hakkınızda yazan bağımsız kaynaklar varsa, doğru bilgilerle açılmış bir Wikidata kaydı bilgilerinizin tutarlı kalmasına yardım edebilir. Wikidata'nın kendi ölçütleri ciddi ve herkese açık kaynaklar istiyor. Kaynağı olmayan bir kayıt açmak önerdiğimiz bir yol değil. ## Kaynaklar - Türk markaları hakkında yapay zekâ cevaplarında gösterilen kaynaklar (Ölçüm A), 2026-08-03: 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analiz, 19 marka kaydı, 10.474 başarılı yanıt; ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı; marka adı geçen ve geçmeyen sorular; sayılar 7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı. Sınır: kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, teknoloji ve tüketici ağırlıklı, pazar örneklemi değil - Üç kurumsal markada motorların gösterdiği kaynaklar (Ölçüm B), 2026-08-25: 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında 6 ölçüm, 3 kurumsal marka (ilaç, süt ürünleri, teknoloji), yalnızca marka adı geçmeyen sorular; 1.835 planlanan yanıtın 1.646'sı ölçüldü, 189'u ölçülemedi ve sayıma alınmadı. Sınır: Gemini kaynakları siteye çözülmedi, site listesi dört motoru kapsar - [Vikipedi:Kayda değerlik](https://tr.wikipedia.org/wiki/Vikipedi:Kayda_de%C4%9Ferlik), Vikipedi, son düzenleme 1 Haziran 2026, erişim 7 Ekim 2026 - [Vikipedi:Kayda değerlik (organizasyonlar ve şirketler)](https://tr.wikipedia.org/wiki/Vikipedi:Kayda_de%C4%9Ferlik_(organizasyonlar_ve_%C5%9Firketler)), Vikipedi, son düzenleme 23 Aralık 2024, erişim 7 Ekim 2026 - [Vikipedi:Çıkar çatışması](https://tr.wikipedia.org/wiki/Vikipedi:%C3%87%C4%B1kar_%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fmas%C4%B1), Vikipedi, son düzenleme 28 Mart 2026, erişim 7 Ekim 2026 - [Wikipedia:Paid-contribution disclosure](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Paid-contribution_disclosure), Wikipedia, son düzenleme 20 Nisan 2026, erişim 7 Ekim 2026 - [Terms of Use](https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Terms_of_Use), Wikimedia Foundation, yürürlük 7 Haziran 2023, erişim 7 Ekim 2026 - [Wikidata:Notability](https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Notability), Wikidata, son düzenleme 28 Eylül 2026, erişim 7 Ekim 2026 --- # Yapay zekâ görünürlüğünü her gün takip etmek neden yanıltabilir? > Günde 10 soruyla çizilen görünürlük çizgisi tek başına 20 ile 30 puan oynayabilir. Günlük izleme neye yarar, görünürlük hangi aralıkla okunmalı? Hesabıyla. Yayımlanma: 2026-10-07 Yapay zekâ görünürlüğünü her gün tek bir çizgiyle takip etmek yanıltabilir, çünkü aynı soru aynı gün bile farklı cevap üretir ve küçük bir soru setinde bu rastgelelik markanın gerçek durumundan daha büyük bir oynama yaratır. Günde 10 soruyla çizilen bir çizgi, hiçbir şey değişmeden 20 ile 30 puan inip çıkabilir. Günlük izleme ani olayları yakalamak için değerlidir; görünürlük oranı ise aynı sorularla, tekrar edilerek ve dönem dönem okunmalıdır. ## Aynı soru, aynı gün, farklı cevap Yapay zekâ motorları bir soruya her seferinde aynı cevabı vermez. Cevap, modelin o anki örneklemesine, o an yaptığı web aramasına ve hangi kaynakları okuduğuna göre değişir. Bu, bir arıza değil, bu sistemlerin çalışma biçimidir. SparkToro'nun Gumshoe ile birlikte 28 Ocak 2026'da [yayımladığı araştırmada](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/) 600 gönüllü, 12 soruyu ChatGPT, Claude ve Google'ın yapay zekâsına toplam 2.961 kez sordu. Araştırmaya göre ChatGPT ya da Google'ın yapay zekâsı aynı soruya iki cevapta aynı marka listesini yüzde birden az ihtimalle veriyor; aynı listenin aynı sırayla gelmesi ise yaklaşık binde bir. Buna karşılık bir markanın kaç cevapta göründüğü, yani görünme sıklığı, çok daha tutarlıydı. Araştırmacılar sıralamanın güvenilir olmadığını, onlarca ya da yüzlerce tekrarla ölçülen görünme oranının ise makul bir ölçü olduğunu yazıyor. Nisan 2026'da arXiv'de yayımlanan ["Don't Measure Once"](https://arxiv.org/html/2604.07585) çalışması (Julius Schulte, Malte Bleeker, Philipp Kaufmann; hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir ön baskı) aynı soruyu iki ayrı biçimde tekrarladı. ChatGPT, Gemini, Google AI Modu ve Perplexity'ye dört sektörde 32 soru, önce 24 Ocak ile 20 Mart 2026 arasında her gün, sonra 21 ile 25 Mart arasında aynı gün içinde defalarca soruldu. İki cevabın kaynak listelerinin ne kadar örtüştüğünü gösteren benzerlik ölçüsü (0 hiç örtüşmüyor, 1 tamamen aynı) günden güne 0,34 ile 0,42 arasında, aynı gün içinde ise 0,32 ile 0,43 arasında çıktı. Bu iki aralığın neredeyse aynı olması önemli bir sonuç. Yazarların vardığı yorum, gözlenen oynamanın büyük kısmının zamanla gelen bir değişimden değil, cevapların kendi rastgeleliğinden kaynaklandığı. Yani dün ile bugün arasındaki fark, çoğu zaman aynı saatte iki kez sormanın farkından büyük değil. ## Tek yanıt bir zar atışıdır Bir markanın belirli bir soruda anılıp anılmaması, tek bir yanıta bakıldığında bir zar atışı gibidir. Diyelim ki markanız, aylarca ölçülse alıcı sorularının tam yarısında anılacak: gerçek anılma oranı %50. Bugün 10 soru sordunuz. Kaç tanesinde anılacağınız 5 olmak zorunda değil; 3 de çıkabilir, 7 de. Bu oynamanın büyüklüğü hesaplanabilir. Oran %50 iken tek bir yanıtın standart sapması 0,5'tir; n soruda ortalamanın standart hatası 0,5'in n'nin kareköküne bölünmesidir. 10 soruda bu √(0,5 × 0,5 / 10) ≈ 0,158, yani yaklaşık 16 puan eder. %95 hata payı bunun 1,96 katıdır: 1,96 × 0,158 ≈ 0,31, yani yaklaşık ±31 puan. İki ayrı günü karşılaştırdığınızda iki günün belirsizliği üst üste biner. İki bağımsız günün farkının standart sapması √2 × 0,158 ≈ 0,22, yani yaklaşık 22 puandır. Bu, hiçbir şey değişmemişken bile günlerin yaklaşık üçte birinde bir önceki güne göre 22 puandan fazla fark göreceğiniz anlamına gelir. Günde 10 soruluk bir çizginin yalnızca rastlantıyla 20 ile 30 puan oynaması bu yüzden şaşırtıcı değildir. | Günlük soru sayısı (n) | %95 hata payı (oran %50 iken) | İki günün farkının tipik büyüklüğü | |---|---|---| | 10 | ±31,0 puan | 22,4 puan | | 40 | ±15,5 puan | 11,2 puan | | 100 | ±9,8 puan | 7,1 puan | | 400 | ±4,9 puan | 3,5 puan | Tablodaki hesap, her yanıtın birbirinden bağımsız bir zar atışı gibi davrandığı en basit modele dayanır ve bir yol göstericidir. Gerçekte bazı sorular her seferinde aynı cevabı verir, bazıları ise neredeyse her seferinde değişir; oynamanın gerçek büyüklüğü soru setinizde kaç sorunun kararsız olduğuna bağlıdır. Tablonun asıl söylediği şu: soru sayısını dört katına çıkarmak hata payını yarıya indirir. Belirsizliği küçültmenin yolu daha sık bakmak değil, daha çok yanıt toplamaktır. > [!NOT] > Hata payı en büyük değerine oran %50 iken ulaşır. Oranınız %10 ya da %90'a yakınsa aynı soru sayısıyla aralık biraz daralır, ama 10 soruda yine de bir günlük farkı yorumlamaya yetmez. ## Bir de ölçülemeyen günler var Günlük çizgiyi yanıltan ikinci bir şey daha var: motorun cevap vermediği ya da cevabın okunamadığı yanıtlar. Bir servis kesintisi yaşandığı gün bu yanıtlar sıfır olarak sayılırsa, çizgi sanki markanız görünürlük kaybetmiş gibi düşer. Bu küçük bir pay değil. Kendi ölçümümüzde, 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında üç kurumsal marka (bir ilaç şirketi, bir süt ürünleri markası ve bir teknoloji grubu) için ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı'na (AI Overviews) marka adı geçmeden sorulan sorularda planlanan 1.835 yanıtın 189'u (%10,3) ölçülemedi. Bunlar sayıma katılmadı. Bu sayı yalnızca bu üç markanın altı ölçümünden geliyor; bir pazar ortalaması değil. Ölçülemeyen yanıtları ayrı tutmanın nasıl yapıldığını [yapay zekâda marka görünürlüğünün nasıl ölçüldüğünü anlattığımız rehberde](/tr/blog/yapay-zeka-marka-gorunurlugu-nasil-olculur) adım adım açıklıyoruz. {{cta}} ## Ölçüm araçları sonuçları neden topluyor? Bu rastgeleliği bilen ölçüm yöntemleri, sonucu tek bir günün cevabından değil, bir zaman aralığındaki cevapların toplamından okuyor. Yöntemler farklı, ama yön aynı. | Kaynak | Yöntemde ne yazıyor | |---|---| | ["Don't Measure Once" (arXiv, Nisan 2026)](https://arxiv.org/html/2604.07585) | Marka görünürlüğü için her soruyu günde en az 7 kez, kaynak kapsamı önemliyse en az 8 kez sormayı ve sonucu iki ile dört haftalık kayan bir pencerede okumayı öneriyor. | | [Ahrefs Brand Radar yöntem sayfası](https://ahrefs.com/blog/brand-radar-methodology/) | ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Copilot verisini ayda bir yeniliyor ve 90 günlük bir raporlama penceresi kullanıyor; Google AI Bakışı ve AI Modu ise anahtar kelime verisiyle birlikte sürekli güncelleniyor. | | [Profound, "The half-life of an AI citation is 11 days"](https://www.tryprofound.com/blog/the-half-life-of-an-ai-citation-is-11-days) | Bir sayfanın günlük alıntı payını, günlük dalgalanmayı bastırmak için son 14 günün ortalamasıyla düzleştiriyor. | Bu üç yöntem, günlük sonucun tek başına okunmadığını gösteriyor. Ahrefs'in 90 günlük penceresi ile Profound'un 14 günlük ortalaması farklı amaçlara hizmet ediyor, ama ikisi de tek günün gürültüsünü toplamın içinde eritiyor. Profound'un aynı yazısındaki bulgu, toplamanın neden gerekli olduğunu da gösteriyor: şirketin bir yıllık verisinde (Eylül 2025 ile Eylül 2026 arası, yedi motor), alıntılanan sayfaların ortanca (medyan) değeri, en yüksek alıntı payının yarısına 11 gün içinde iniyor. Kaynaklar hızlı değişiyorsa, tek bir günün ölçümü hem gürültüyü hem de gerçek değişimi aynı anda taşır. Haftalık karşılaştırmanın daha istikrarlı göründüğünü söyleyen bir veri de var. BrightEdge, Şubat 2026'da [yayımladığı notta](https://www.brightedge.com/resources/weekly-ai-search-insights/ai-search-citations-week-to-week-changes) kendi platformunda izlediği dokuz sektörde, beş motorda alıntılanan alan adlarının %96,8'inin bir haftadan ötekine hiç değişmediğini yazıyor. Bu, şirketin kendi platform verisine dayanan ve bağımsız olarak doğrulanmamış bir bulgu; ayrıca tek tek yanıtları değil, bir haftalık alıntı kümesini karşılaştırıyor. ## Günlük izleme neye yarar? Günlük bakmak yanlış değil; yanlış olan, günlük oranı bir eğilim gibi okumak. Her gün izlenmeye değer olanlar, ani ve ikili olaylardır: ya oldu ya olmadı. - **Sitenin yapay zekâ tarayıcılarına kapanması.** Bir robots.txt değişikliği ya da içerik dağıtım ağındaki bir ayar, sitenizi bir gecede okunamaz hâle getirebilir. Cloudflare, 1 Temmuz 2026'da [duyurduğu](https://blog.cloudflare.com/content-independence-day-ai-options/) yeni ayarlarla, 15 Eylül 2026'dan itibaren Cloudflare'a yeni katılan alan adlarında reklam gösteren sayfalara eğitim ve ajan tarayıcılarının varsayılan olarak engelleneceğini, arama tarayıcılarının ise izinli kalacağını açıkladı. Böyle bir değişikliği görünürlük çizgisinde fark etmek haftalar sürer; tarayıcı erişimini kontrol etmek ise birkaç saniye. - **Ölçülen modelin değişmesi.** Tüketici uygulamaları zaman zaman sundukları modeli değiştirir. Ölçüm hâlâ eski modelle yapılıyorsa, sonuçlar kullanıcının gördüğü cevabı temsil etmez. - **Yeni bir yanlış iddia.** Markanız hakkında yanlış bir bilginin cevaplarda belirmeye başlaması da ani bir olaydır. Riskli olduğunu bildiğiniz birkaç soruyu daha sık elle kontrol etmek mantıklıdır. GeoMono'da yanlış bilgi kontrolü her gün çalışan bir kontrol değildir. Bu olayların ortak özelliği, oran değil durum olmalarıdır. "Tarayıcı erişimi açık mı?" sorusunun cevabı her gün aynı şekilde ölçülebilir ve değiştiğinde kesin bir şey söyler. Robots.txt dosyanızda yapay zekâ tarayıcılarını nasıl yöneteceğinizi [robots.txt rehberimizde](/tr/blog/robots-txt-yapay-zeka-botlari-rehberi) anlattık. ## Biz nasıl çalışıyoruz? Ölçümlerimizi bu ayrıma göre kurduk: görünürlük oranı dönem dönem ve tekrar edilerek, ani olaylar ise her gün durum olarak kontrol ediliyor. Ayrıntılar [Nasıl ölçüyoruz](/tr/yontem) sayfasında. ### Görünürlük: aynı sorular, tekrar ve aralık Kayıtlı ölçüm aynı soru setiyle tekrarlanır ve iki ölçüm yalnızca aynı sorularla yapıldıysa karşılaştırılır. Soru seti değiştiyse iki sonuç yan yana konmaz. Tarama tabanlı analizlerde motorların birbirinden ayrıldığı sorular, yanıt veren her motora 3 kez daha sorulur ve çoğunluk kararı kullanılır. Tüm motorların hemfikir olduğu sorular tekrarlanmaz, çünkü belirsizlik orada değildir: cevabı her seferinde aynı çıkan bir soruyu yeniden sormak aralığı daraltmaz. İki dönem karşılaştırıldığında bir oran değiştiyse, rapor farkın örnekleme gürültüsünden ayırt edilip edilemediğini de yazar ve olası aralığı gösterir. Aralık sıfırı içeriyorsa değişim iddia edilmez. Tarama tabanlı analizin yenilenme sıklığı ise marka ayarlarından seçilir: kapalı, haftalık ya da aylık. ### Ani olaylar: her gün durum kontrolü Teknik hazırlık takibi başlatılmış siteler, her gün yeniden kontrol edilir; sıra, en uzun süredir kontrol edilmemiş siteden başlar. Kontrol, sitenin yapay zekâ tarayıcılarına açık olup olmadığını ve sayfaların okunabilirliğini yeniden ölçer. Tablo değiştiyse değişim kaydına tarihiyle yeni bir satır eklenir; değişmediyse yeni satır eklenmez. Ortaya bir grafik değil, ne zaman neyin değiştiğini gösteren bir kayıt çıkar. Kontrolün kendisi çalışmazsa ekibimize uyarı düşer. Her gün ayrıca ölçümde kullanılan modellerin, motorların tüketici uygulamalarında sunduğu modelle hâlâ aynı olup olmadığına ve sağlayıcıların aynı aileden daha yeni bir model yayımlayıp yayımlamadığına bakılır. Bir sapma görülürse ekibimize uyarı düşer. Bu kontrol motorlara soru sormaz, yalnızca model bilgisini okur. > [!IPUCU] > Sitenizin bugün yapay zekâ tarayıcılarına açık olup olmadığını beklemeden görmek isterseniz [ücretsiz taramayı](/tr/tarama) kullanabilirsiniz. Kayıt gerekmez. ## Sık sorulan sorular ### Günlük görünürlük grafiği tamamen anlamsız mı? Anlamsız değil, ama tek başına okunmamalı. Günde az sayıda soruyla çizilen bir çizgide bir günlük iniş ya da çıkış çoğunlukla rastlantıdır. Günlük veriyi haftalar boyunca toplayıp öyle okumak ya da günlük bakışı tarayıcı erişimi gibi ani olaylarla sınırlamak daha güvenilirdir. ### Kaç soru ve kaç tekrar gerekir? Bunun herkese uyan bir cevabı yok. Gerçek oran %50 civarındayken 100 yanıtta %95 hata payı yaklaşık ±10 puan, 400 yanıtta yaklaşık ±5 puandır. Nisan 2026 tarihli arXiv çalışması, her soruyu günde en az 7 kez sormayı ve sonucu iki ile dört haftalık bir pencerede okumayı öneriyor. ### Görünürlüğüm bir haftada 15 puan düştü, endişelenmeli miyim? Önce bu iki sayının kaç yanıttan hesaplandığına ve aynı sorularla ölçülüp ölçülmediğine bakın. 40 yanıtlık iki ölçüm arasında 15 puanlık bir fark, yalnızca rastlantıyla kolayca oluşabilir. Ölçülemeyen yanıtların sıfır sayılıp sayılmadığını da kontrol edin; bir servis kesintisi düşüş gibi görünebilir. ### Aynı soruya neden her seferinde farklı markalar çıkıyor? Motorlar her cevapta modeli yeniden örnekler, farklı aramalar yapar ve farklı kaynaklar okur. Motorlar arasındaki farklar da buna eklenir. Bu konuyu [aynı Türkçe soruya neden farklı markalar çıktığını anlattığımız yazıda](/tr/blog/ayni-turkce-soruya-farkli-markalar) ayrıntılı ele aldık. ## Kaynaklar - [NEW Research: AIs are highly inconsistent when recommending brands or products; marketers should take care when tracking AI visibility](https://sparktoro.com/blog/new-research-ais-are-highly-inconsistent-when-recommending-brands-or-products-marketers-should-take-care-when-tracking-ai-visibility/), SparkToro, 28 Ocak 2026 - [Don't Measure Once: Measuring Visibility in AI Search (GEO)](https://arxiv.org/abs/2604.07585), arXiv (Schulte, Bleeker, Kaufmann), 8 Nisan 2026 - [Ahrefs Brand Radar Methodology: How we collect and model AI visibility data](https://ahrefs.com/blog/brand-radar-methodology/), Ahrefs, güncelleme 26 Şubat 2026 - [The half-life of an AI citation is 11 days](https://www.tryprofound.com/blog/the-half-life-of-an-ai-citation-is-11-days), Profound, 30 Eylül 2026 - [AI Search Citations: How Much Do They Really Change Week to Week?](https://www.brightedge.com/resources/weekly-ai-search-insights/ai-search-citations-week-to-week-changes), BrightEdge, 6 Şubat 2026 - [Your site, your rules: new AI traffic options for all customers](https://blog.cloudflare.com/content-independence-day-ai-options/), Cloudflare Blog, 1 Temmuz 2026 - Ölçülemeyen yanıtların payı: marka adı geçmeden sorulan sorular, 2026-08-25: 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında 6 ölçüm, 3 kurumsal marka (bir ilaç şirketi, bir süt ürünleri markası, bir teknoloji grubu), ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı; planlanan 1.835 yanıtın 1.646'sı ölçüldü, 189'u ölçülemedi. Kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, pazar örneklemi değil. - Nasıl ölçüyoruz: GeoMono yöntemi, 2026-09-28: yayımlanan yöntem; tekrar sorma kuralı ve dönem karşılaştırması bu sayfada anlatılır (https://geomono.com/tr/yontem) --- # Yapay zekâ markanız hakkında yanlış bilgi veriyorsa: tespit ve düzeltme rehberi > Yapay zekâ markanız hakkında yanlış bilgi veriyorsa nasıl fark edilir, hangi kaynak düzeltilir, motorlara nasıl bildirilir ve sonuç nasıl yeniden ölçülür? Yayımlanma: 2026-10-07 Yapay zekâ markanız hakkında yanlış bilgi veriyorsa, bunu fark etmenin yolu adınızı içeren sorular sorup cevaptaki her iddiayı kendi sitenizdeki bilgiyle karşılaştırmaktır. Kalıcı düzeltme motorda değil, yanlışın geldiği kaynakta yapılır; motorların geri bildirim düğmeleri bunu tamamlar ama yerine geçmez. Ardından aynı sorular aynı motorlara yeniden sorulur ve sonuç kaydedilir. ## Yanlış bilgi nereden geliyor? Motorların kendisi hata yapabileceğini açıkça yazıyor. Claude'un yardım sayfası, Claude'un zaman zaman yanlış ya da yanıltıcı cevaplar üretebileceğini söylüyor. Google'ın [AI Bakışı yardım sayfası](https://support.google.com/websearch/answer/14901683?hl=tr) da yapay zekâ tarafından üretilen yanıtlarda hata olabileceğini belirtiyor. AI Bakışı ve AI Modu, Google'ın duyurusuna göre Türkiye'de 18 Şubat 2026'dan itibaren kademeli olarak kullanıma açıldı; yani bu cevaplar artık Türkçe aramalarda da karşınıza çıkabiliyor. Bir markayla ilgili yanlışların sık görülen üç kaynağı var: - **Eski ya da çelişen sayfalar.** Sitenizde güncellenmemiş bir "Hakkımızda" sayfası, eski bir fiyat listesi ya da kapanmış bir şubenin adresi, motorun okuduğu bilgi olabilir. - **Başkalarının yazdıkları.** Haber siteleri, rehberler, şikâyet siteleri ve forumlar sizin hakkınızda eski ya da hatalı bilgi taşıyabilir. - **Adaşlar.** Aynı adı taşıyan başka bir şirketin, kişinin ya da başka ülkedeki bir markanın sayfası, sizin hakkınızda okunabilir. Motor onun kuruluş yılını, merkezini ya da ürünlerini sizinmiş gibi aktarabilir. Bazen yanlış hiçbir sayfadan gelmez: motor, okuduğu bir kaynak olmadan bir bilgiyi üretmiş olabilir. Bu yüzden cevabın gösterdiği kaynakları da kaydetmek gerekir; kaynak yoksa düzeltilecek bir sayfa da olmayabilir. ## Yanlışı nasıl tespit edersiniz? Görünürlük ölçerken marka adı geçmeyen sorular sorulur; doğruluğu kontrol ederken tersine, adınızı içeren sorular gerekir. Amaç, motorun sizin hakkınızda ne bildiğini görmektir. İki ölçümün farkını [marka görünürlüğü nasıl ölçülür](/tr/blog/yapay-zeka-marka-gorunurlugu-nasil-olculur) yazısında anlattık. ### 1. Bir bilgi kartı hazırlayın Kendi sitenizde yayımlı olan, doğru ya da yanlış olabilecek bilgileri listeleyin: kuruluş yılı, merkez adresi, şube şehirleri, ürün ve hizmet kapsamı, iade ve garanti koşulları, çalışma saatleri. Bu liste karşılaştırmanın temelidir. Sitenizde yazmayan bir bilgiyi karşılaştıramazsınız. ### 2. Adınızı içeren sorular sorun "X ne zaman kuruldu?", "X'in genel merkezi nerede?", "X hangi şehirlerde hizmet veriyor?", "X'ten aldığım ürünü nasıl iade ederim?" gibi soruları ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google'a ayrı ayrı sorun. Her cevabı, motorunu, tarihini ve gösterdiği kaynak adreslerini kaydedin. ### 3. İddiaları tek tek karşılaştırın Cevaptaki her doğrulanabilir iddiayı bilgi kartınızla karşılaştırın. "Kullanıcı dostu" ya da "kaliteli" gibi değer yargıları karşılaştırılamaz; bunları ayırın. Bir uyuşmazlık bulduğunuzda önce kendi sitenize bakın: bazen eskiyen bilgi motordaki değil, sizin sayfanızdakidir. ## "Yanlış bulunamadı" üç ayrı anlama gelir Bir doğruluk kontrolünün sonucu ikiye ayrılmaz, üçe ayrılır. İkisini aynı cümleyle yazan bir rapor, kontrol edemediği bir markaya "sizin hakkınızda yanlış bir şey yok" demiş olur. | Durum | Ne demek | Ne yapılır | |---|---|---| | Kontrol yapılamadı | Motor cevap vermedi, çağrı yarıda kaldı ya da cevap okunamadı | Sonuç yazılmaz, kontrol yeniden denenir | | Karşılaştıracak bilgi yok | Cevap geldi ama sitenizde karşılığı olan bir bilgi yok ya da siteniz okunamadı | "Ölçülemedi" yazılır, temiz sayılmaz | | Kontrol edildi, yanlış yok | İddialar sitenizdeki bilgiyle karşılaştırıldı ve uyuştu | Bu gerçek bir sonuçtur ve iyi haberdir | İkinci satır en çok gözden kaçan satırdır. Sitesi yapay zekâ tarayıcılarını engelleyen bir markada karşılaştıracak bilgi okunamaz. Bu marka, yanlış anlatılma riski en yüksek markalardan biridir: motorlar onu kendi sitesinden okuyamayabilir ve başkalarının sayfalarına yaslanır. Boş dönen bir kontrol ile riskli bir marka çoğu zaman aynı markadır. Sitenizin okunabilir olup olmadığını [tarama aracımızla](/tr/tarama) görebilirsiniz. > [!UYARI] > "Hakkınızda yanlış bir şey bulamadık" cümlesini okuduğunuzda, kontrolün gerçekten çalışıp çalışmadığını ve kaç iddianın sitenizdeki bir bilgiyle karşılaştırıldığını sorun. Sıfır iddia karşılaştırıldıysa sonuç temiz değil, ölçülemedi demektir. {{cta}} ## Düzeltme: motoru değil, kaynağı düzeltin Kalıcı düzeltme, motorun okuduğu sayfada yapılır. Cevabın gösterdiği kaynak, nereden başlayacağınızı söyler. **Kendi sitenizdeki eski bilgi.** Sayfayı güncelleyin ve aynı bilginin sitenizin başka yerlerinde (alt bilgi, iletişim sayfası, eski blog yazıları) farklı yazılmadığından emin olun. Google'ın [yapay zekâ özellikleri ve web siteniz](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features?hl=tr) sayfası, yapılandırılmış verinin sayfadaki görünür metinle eşleşmesini ve Merchant Center ile İşletme Profili bilgilerinin güncel olmasını önerilen uygulamalar arasında sayıyor. **Başka bir sitedeki hatalı bilgi.** Sayfanın sahibine, doğru bilgiyi gösteren bir kaynakla birlikte yazın. Bir şikâyet sitesindeki eski bir iddiaya, okunduğu yerde ve sakin bir dille cevap verin. **Vikipedi maddesindeki hata.** Maddeyi kendiniz düzenlemeyin; bağlantınızı açıklayarak tartışma sayfasında bağımsız bir kaynakla düzeltme önerin. Ayrıntıları [Vikipedi mi, İngilizce Wikipedia mı](/tr/blog/vikipedi-mi-ingilizce-wikipedia-mi) yazısında Vikipedi'nin kendi yönergelerinden aktardık. **Adaş karışıklığı.** Sitenizde tam ticari unvanınızı, şehrinizi, kuruluş yılınızı ve ne yaptığınızı açıkça yazın. Motorun sizi başka bir şirketten ayırabilmesi için ayırt edici bilgilerin okunabilir olması gerekir. **Kaynaksız üretilmiş bilgi.** Cevap hiçbir kaynak göstermiyorsa, doğru bilginin sitenizde açık ve kolay bulunur biçimde yazılı olduğundan emin olun ve motorun geri bildirim kanalını kullanın. ## Motorlara nasıl bildirilir? Her motorun yanıtın altında bir geri bildirim yolu var. Aşağıdaki bilgiler her şirketin kendi yardım sayfasından alındı (erişim 7 Ekim 2026). Hiçbiri, bildirimin belirli bir cevabı değiştireceğini vaat etmiyor. | Motor | Resmî kanal | |---|---| | ChatGPT | Yanıtın altındaki başparmak aşağı simgesi; hukuki konular için içerik bildirim formu | | Gemini | Yanıtın altında "Kötü yanıt"; hukuki konular için "Diğer" altında "Yasal sorun bildir" | | Google AI Bakışı | Başparmak aşağı simgesi, ardından "Sorun bildir" | | Perplexity | Cevabın altındaki bayrak simgesi ya da destek talebi | | Claude | Yanıtın altındaki başparmak aşağı düğmesi | **ChatGPT.** OpenAI'nin [içerik bildirme sayfasına](https://help.openai.com/en/articles/10245791-reporting-content-in-chatgpt-and-openai-platforms) göre bir mesajın altındaki başparmak aşağı simgesine dokunup sorunu seçerek bildirim yapılabiliyor; hukuki konular için "Safety or Legal concern" seçeneği var. Aynı sayfa, bildirilen alan adlarının OpenAI'nin model kalitesi ekibince incelenebileceğini ve ChatGPT'nin güvenilmez kaynaklara dayanmasını önlemek için filtre uygulanabileceğini yazıyor. Marka hakkı ihlali için ayrı bir form da var. **Kişisel veriler.** Yanlış bilgi bir şirketle değil bir kişiyle (örneğin kurucunuzla) ilgiliyse, OpenAI'nin [kişisel verilerin kaldırılması sayfası](https://help.openai.com/en/articles/20001057-right-to-be-forgotten-and-personal-data-removal-from-chatgpt) GDPR gibi bazı gizlilik yasalarına göre Gizlilik Portalı üzerinden talep yapılabileceğini anlatıyor. Talepler tek tek değerlendiriliyor ve ChatGPT'den kaldırılan bilgi, başka sitelerden ya da arama motorlarından kaldırılmış olmuyor. **Gemini.** Google'ın [Gemini yardım sayfasına](https://support.google.com/gemini/answer/13275746?hl=tr) göre yanıtın altındaki "Kötü yanıt" seçilip bir neden ve açıklama eklenebiliyor. **Google AI Bakışı.** Google'ın yardım sayfası, yanlış ya da sorunlu bir özet için başparmak aşağı simgesine tıklayıp "Sorun bildir" seçmeyi anlatıyor. Gönderilen geri bildirime son arama sorgunuz ve ilgili arama sonuçları da ekleniyor. **Perplexity.** Perplexity'nin [yardım sayfası](https://www.perplexity.ai/help-center/en/articles/10354902-how-can-i-report-incorrect-or-inaccurate-answers), cevabın altındaki bayrak simgesiyle ya da destek talebiyle bildirim yapılmasını istiyor; bildirime sorgunun bağlantısı ve hatanın açıklaması eklenmeli. Yanlış ve güncel olmayan bilgi, baktıkları sorunlar arasında sayılıyor. **Claude.** Claude'un [yardım sayfası](https://support.claude.com/en/articles/8525154-claude-is-providing-incorrect-or-misleading-responses-what-s-going-on), faydasız bir yanıtı başparmak aşağı düğmesiyle bildirmeyi öneriyor. ## Tekrar ölçün Kaynağı düzelttikten sonra, ilk kontrolde kullandığınız soruları aynı motorlara yeniden sorun ve sonuçları tarihleriyle kaydedin. Sorular değişirse iki kontrol arasındaki fark, düzeltmeden değil sorulardan gelebilir. Sonucun hemen görünmesini beklemeyin. Google, önizleme kontrolleriyle ilgili sorun giderme bölümünde bir sayfanın yeniden taranmasının birkaç gün ile birkaç ay sürebileceğini yazıyor. Diğer motorlar için yayımlanmış bir süre bulamadık. GeoMono'nun [doğruluk denetimi](/tr/urun/dogruluk-denetimi), tarama tabanlı analizin içinde çalışıyor: yanıtlardaki doğrulanabilir iddiaları sitenizin kendi sayfalarıyla karşılaştırıyor, çelişkiyi analizin yol haritasına bir adım olarak düşürüyor ve denetimin çalışmadığı durumu temiz bir sonuç gibi yazmıyor. Kayıtlı ölçüm raporlarında bu bölüm şu an yer almıyor; rapor bunu açıkça belirtiyor. ## Sık sorulan sorular ### Yapay zekâya yanlış bilgiyi düzelttirebilir miyim? Motorlarda belirli bir cevabı değiştiren bir düzeltme düğmesi yok. Her motorun bir geri bildirim kanalı var, ama hiçbiri bildirimin cevabı değiştireceğini vaat etmiyor. Kalıcı yol, yanlışın geldiği kaynağı düzeltmek ve sonra aynı sorularla yeniden kontrol etmektir. ### Kontrolde hiç yanlış çıkmadı. Bu iyi haber mi? Duruma bağlı. Kontrol gerçekten çalıştıysa ve cevaptaki iddialar sitenizdeki bilgilerle karşılaştırılıp uyuştuysa, evet. Kontrol yapılamadıysa ya da sitenizde karşılaştıracak bilgi yoksa, bu bir temiz sonuç değil, ölçülemedi demektir. ### Sitem yapay zekâ tarayıcılarını engelliyorsa ne olur? Motorlar sizi kendi sitenizden okuyamayabilir ve başkalarının sayfalarına yaslanır; denetim de sitenizdeki bilgiyle karşılaştırma yapamaz. Bu, yanlış anlatılma riskinin yüksek, kontrolün ise boş döndüğü durumdur. Önce hangi tarayıcıların sitenize erişemediğini öğrenmek gerekir. ### Düzeltmenin sonucu ne zaman görülür? Kesin bir süre yok. Google, bir sayfanın yeniden taranmasının birkaç gün ile birkaç ay sürebileceğini yazıyor; diğer motorlar için yayımlanmış bir süre bulamadık. Bu yüzden düzeltmeden sonra aynı soruları belirli aralıklarla yeniden sormak ve her sonucu tarihiyle kaydetmek gerekir. ## Kaynaklar - [Reporting Content in ChatGPT and OpenAI Platforms](https://help.openai.com/en/articles/10245791-reporting-content-in-chatgpt-and-openai-platforms), OpenAI Yardım Merkezi, erişim 7 Ekim 2026 - [Right to be forgotten and personal data removal from ChatGPT](https://help.openai.com/en/articles/20001057-right-to-be-forgotten-and-personal-data-removal-from-chatgpt), OpenAI Yardım Merkezi, erişim 7 Ekim 2026 - [Gemini Uygulamaları'nda geri bildirim gönderme veya sorun bildirme](https://support.google.com/gemini/answer/13275746?hl=tr), Gemini Uygulamaları Yardım, erişim 7 Ekim 2026 - [Google Arama'daki AI Bakışı özelliğiyle aradığınız bilgilere çok daha hızlı ve kolay ulaşma](https://support.google.com/websearch/answer/14901683?hl=tr), Google Arama Yardım, erişim 7 Ekim 2026 - [How can I report incorrect or inaccurate answers?](https://www.perplexity.ai/help-center/en/articles/10354902-how-can-i-report-incorrect-or-inaccurate-answers), Perplexity Yardım Merkezi, son değişiklik 3 Eylül 2026 - [Claude is providing incorrect or misleading responses. What's going on?](https://support.claude.com/en/articles/8525154-claude-is-providing-incorrect-or-misleading-responses-what-s-going-on), Claude Yardım Merkezi, güncelleme 16 Mart 2026 - [Yapay zeka özellikleri ve web siteniz](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features?hl=tr), Google Search Central, erişim 7 Ekim 2026 - [Türkiye'de AI Modu ve AI Bakışı Dönemi Başlıyor](https://blog.google/intl/tr-tr/urun-duyurulari/turkiyede-ai-modu-ve-ai-bakisi-donemi-basliyor/), Google Türkiye Blogu, 18 Şubat 2026 --- # Yapay zekâ Türk markalarını anlatırken kimi okuyor? Şikayetvar, Ekşi Sözlük ve pazar yerleri > Kendi ölçümlerimizde yapay zekâ, Türk markalarını anlatırken en çok Şikayetvar, Ekşi Sözlük ve pazar yerlerini gösterdi. Rakamlar, sınırlar ve yapılacaklar. Yayımlanma: 2026-10-07 Bir yapay zekâ motoru bir Türk markası hakkındaki soruyu cevaplarken, cevabın malzemesini büyük ölçüde markanın kendi sitesinden değil, başkalarının o marka hakkında yazdıklarından alıyor. Kendi ölçümlerimizde en geniş erişime sahip kaynaklar şikâyet platformları, forumlar, video siteleri ve pazar yerleriydi. Bu yazı ne ölçtüğümüzü, bunun neden böyle olabileceğini ve bir markanın neler yapabileceğini anlatıyor; her rakamın hangi ölçümden geldiğini, tarihini ve kapsamını da yazıyor. ## Ne ölçtük? Yapay zekâ motorlarının cevaplarında gösterdiği kaynak bağlantılarını kaydediyoruz. Bir kaynağın ağırlığını ham bağlantı sayısıyla değil, erişimiyle ölçüyoruz: kaç ayrı analizde ya da kaç ayrı yanıtta gösterildiği. Bunun nedeni basit: uzun bir cevapta aynı siteye on kez bağlantı veren tek bir yanıt, bir pazar eğilimi değil, bir cevabın alışkanlığıdır. Bu yazıdaki rakamlar iki ayrı ölçümden geliyor ve ikisini hiçbir yerde birleştirmiyoruz: | | Ölçüm A | Ölçüm B | |---|---|---| | Tarih | 3 Ağustos 2026'ya kadar | 16 ile 25 Ağustos 2026 arası | | Kapsam | 60 analiz, 19 marka kaydı, 10.474 başarılı yanıt | 3 kurumsal marka, 1.646 ölçülen yanıt | | Sorular | Marka adı geçen ve geçmeyen sorular birlikte; ürün ve kategori soruları ağırlıklı | Yalnızca marka adı geçmeden sorulan sorular | | Motorlar | ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı (AI Overviews) | Aynı beş motor; Gemini'nin kaynakları siteye çözülmedi | | Markalar | Kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız; tüketici ürünleri ve teknoloji ağırlıklı | İlaç, süt ürünleri ve teknoloji sektörlerinden üç kurumsal marka | Ölçüm A'nın rakamlarını 7 Ekim 2026'da aynı veriden yeniden saydık. İlk sayımda 16 marka, 11.203 yanıt ve 75.417 kaynak bağlantısı bulmuştuk; aradan geçen sürede kayıtlı verideki düzeltmeler toplamları biraz değiştirdi. Aşağıdaki erişim rakamları iki sayımda da aynı çıktı. > [!UYARI] > İki ölçüm de Türkiye pazarının örneklemi değil. Ölçüm A kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımızdan oluşuyor ve teknoloji ağırlıklı; Ölçüm B yalnızca üç marka. Rakamlar gerçek ama genellenemez. İki ölçümün yüzdelerini birbiriyle karşılaştırmıyoruz; yalnızca hangi kaynakların iki ölçümde de çıktığına bakıyoruz. ## Ölçüm A: şikâyet ve yorum siteleri öne çıktı 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde en geniş erişime sahip kaynaklar şunlardı: | Kaynak | Gösterildiği analiz | Erişim | Gösteren motor sayısı | |---|---|---|---| | sikayetvar.com | 60'ın 39'u | %65 | 5 | | youtube.com | 60'ın 37'si | %62 | 4 | | eksisozluk.com | 60'ın 37'si | %62 | 3 | | reddit.com | 60'ın 37'si | %62 | 4 | | trendyol.com | 60'ın 17'si | %28 | 5 | | hepsiburada.com | 60'ın 17'si | %28 | 5 | Şikayetvar, 19 marka kaydının 15'inde ve kaynak gösteren beş motorun hepsinde çıktı; tablodaki en geniş motor dağılımı buydu. Trendyol ve Hepsiburada da beş motorun hepsinde görüldü. İlk dört kaynağın dördü de kullanıcıların yazdığı sitelerdi: bir şikâyet platformu, bir video sitesi ve iki forum. Basın, resmî kayıtlar ya da sektör kuruluşları bu erişime yaklaşmadı. Aynı analizlerde motorların gösterdiği 75.914 kaynak bağlantısının 71.027'si, yani %93,6'sı markanın kendi sitesi dışındaydı. 60 analizin 6'sında markanın kendi sitesi bir kez bile kaynak gösterilmedi; 3'ünde Şikayetvar, markanın kendi sitesinden daha sık gösterildi. Kaynakların motorlara yayılımı da farklıydı. Şikayetvar, Trendyol ve Hepsiburada beş motorun beşinde de çıktı; YouTube ve Reddit dördünde, Ekşi Sözlük ise üçünde (Google AI Bakışı, Claude ve Perplexity). Bir kaynağın tek bir motora özgü olmaması, onu tek bir modelin alışkanlığı olmaktan çıkarıp bu markalar hakkında web'de ne bulunduğunun bir yansıması yapıyor. Kendi sitenizin kaynak gösterilmesi de adınızın anıldığı anlamına gelmiyor. Aynı analizlerde markanın kendi sitesini kaynak gösteren 2.748 yanıtın 341'inde (%12,4) marka adı cevapta hiç geçmiyordu; bu oran motora göre %3,8 ile %22,9 arasında değişti. Motor sitenizi okumuş, ama müşteriye adınızı söylememiş olabilir. Bu farkı [marka anılması ile kaynak gösterilmesi üzerine yazımızda](/tr/blog/marka-anilmasi-ve-kaynak-gosterilmesi-farki) ayrıntılı olarak anlattık. ## Ölçüm B: kurumsal markalarda tablo değişiyor Ölçüm B'de yalnızca marka adı geçmeden sorulan sorulara bakıyoruz ve bir kaynağı ancak üç markanın üçü için de gösterildiyse listeliyoruz. Bir kaynağın yalnızca bir ya da iki markada çıkması, pazar hakkında değil o markalar hakkında bilgi verir. Bu ölçümde Şikayetvar 1.646 yanıtın yalnızca 6'sında ve üç markanın ikisinde çıktı, bu yüzden listeye girmedi. Üç markanın üçünde de çıkan kaynaklar farklı bir tablo çiziyor: | Kaynak | Gösterildiği yanıt (1.646 içinde) | |---|---| | dergipark.org.tr | 82 | | tr.wikipedia.org | 72 | | trendyol.com | 53 | | hurriyet.com.tr | 49 | | eksisozluk.com | 48 | Bizim okumamız şu: şikâyet platformları, tüketici ürünleriyle ilgili sorularda öne çıkıyor gibi görünüyor. Ölçüm A'nın soruları ürün ve marka ağırlıklıydı; Ölçüm B'nin markaları ise kurumsal ve sorular marka adı geçmeden soruldu. Ekşi Sözlük iki ölçümde de ilk beş kaynak arasındaydı: forum dilinde yazılmış görüşler sektörler arasında dolaşırken şikâyetler tüketici ürünlerinin peşinden gidiyor olabilir. Bu bir yorum; doğrulamak için sektör sektör daha geniş bir ölçüm gerekiyor. > [!NOT] > Yurt dışında yayımlanan çalışmalar da kullanıcı içeriğinin ağırlığını gösteriyor, ama bu ağırlık hızla değişebiliyor. Profound'un Ağustos 2024 ile Haziran 2025 arasında 680 milyon kaynak bağlantısını incelediği çalışmada Perplexity ve Google AI Bakışı'nda en çok gösterilen kaynak Reddit, ChatGPT'de Vikipedi'ydi. Semrush'ın 14 Temmuz ile 12 Ekim 2025 arasında yaptığı çalışmada ise ChatGPT'nin Reddit'i gösterdiği cevapların payı Ağustos başında yaklaşık %60'tan Eylül ortasında yaklaşık %10'a düştü. İki çalışma da ülke ve dil kapsamını belirtmiyor; Türkiye için doğrudan geçerli sayılmamalı. ### Vikipedi: iki ölçüm, iki ayrı sonuç İki ölçümün birbirini nasıl tutmayabildiğinin iyi bir örneği Vikipedi. Ölçüm A'da İngilizce Wikipedia analizlerin %45'inde, Türkçe Vikipedi %32'sinde kaynak gösterildi; İngilizce önde çıktı. Ölçüm B'de tablo tersine döndü: Türkçe Vikipedi 1.646 yanıtın 72'sinde, İngilizce Wikipedia 26'sında göründü. İki sonuç da ölçüldüğü gibi; farklı markalar ve farklı sorularla ölçüldükleri için birbirini çürütmüyor, yalnızca bu konuda genel bir kural koymanın erken olduğunu gösteriyor. Ayrıntısı [Vikipedi ile İngilizce Wikipedia'yı karşılaştırdığımız yazıda](/tr/blog/vikipedi-mi-ingilizce-wikipedia-mi). ## Neden bu siteler? Cevabın nasıl kurulduğuna bakınca şaşırtıcı değil. Perplexity, yardım sayfasında soruyu sorduğunuz anda web'de arama yaptığını ve her cevabı numaralı kaynaklarla verdiğini yazıyor. Google, AI Bakışı ve AI Modu'nun bir soruyu alt konulara bölüp birden fazla ilgili arama yapabildiğini anlatıyor. Yani motor, bir insanın arama yaparken karşılaşacağı sayfaları okuyor. Türkiye'de bir marka hakkında arama yapan biri, çoğu zaman o markanın şikâyet sayfasıyla, bir forum başlığıyla ya da bir pazar yeri ürün sayfasıyla karşılaşır. Bu sitelerin ölçeği de büyük: Şikayetvar'ın kendi "Hakkımızda" sayfasındaki sayaçlara göre, 7 Ekim 2026 itibarıyla platformda 13,8 milyon bireysel üye ve yaklaşık 249 bin kayıtlı marka var; son 30 günde 22,5 milyon ziyaretçi görünüyor. Bunlar platformun kendi açıkladığı rakamlar; bağımsız olarak doğrulamadık. Bir başka ipucu, Ahrefs'in 75 bin marka üzerinde yaptığı analizden geliyor: bir markanın Google AI Bakışı'nda anılmasıyla en güçlü ilişkiyi, web'de markanın adının geçtiği sayfaların sayısı gösterdi (0,664); geri bağlantılarla ilişki çok daha zayıftı (0,218). Çalışma bunun bir ilişki olduğunu, neden sonuç olmadığını açıkça belirtiyor. Ama yön, bizim ölçümlerimizle aynı: motorların malzemesi, başkalarının sizin hakkınızda yazdıkları. ## Bu kaynaklar cevabın tonunu değiştiriyor mu? Bu soruya bu yazıda bir rakamla cevap vermiyoruz. Daha önce Ölçüm A'daki cevapların tonunu kaynak türüne göre karşılaştıran bir iç analiz yapmıştık; o analizin dayandığı ton sınıflandırması sonradan düzeltildi ve aynı rakamlar bugün yeniden üretilemiyor. Yeniden üretilemeyen bir rakamı yayımlamak, ölçmediğimiz bir şeyi ölçülmüş gibi yazmak olurdu. Söyleyebileceğimiz şu kadar: bir cevap genellikle birçok kaynak gösterir ve ton cevabın tamamında oluşur. Hangi kaynağın tonu tek başına belirlediğini göstermek, kaynakları tek tek değiştirip aynı soruları tekrar sormayı gerektirir. Bunu yapmadan "Şikayetvar cevabı olumsuzlaştırıyor" demek bir tahmin olur. {{cta}} ## Markalar ne yapabilir? Aşağıdaki adımlar, motorların okuduğu malzemeyi doğru ve güncel tutmaya yönelik. Hiçbirinin yapay zekâ cevaplarını belirli bir oranda değiştirdiğini ölçmedik ve böyle bir vaatte bulunmuyoruz. Söyleyebildiğimiz, aynı sorularla yapılan bir sonraki ölçümün değişimi göstereceği. ### 1. Önce hangi kaynakların okunduğunu ölçün Genel bir liste yerine kendi markanız için ölçün. Ölçüm A ile Ölçüm B arasındaki fark gösteriyor ki, bir tüketici markası için Şikayetvar belirleyici olabilirken bir kurumsal marka için akademik yayınlar ya da Vikipedi öne çıkabilir. Her motoru ayrı ölçün; motorlar farklı kaynakları okuyor. [Kaynaklar ve rakipler](/tr/urun/kaynaklar-ve-rakipler) sayfamız, bu ölçümün raporda nasıl göründüğünü anlatıyor. ### 2. Şikâyetlere, okundukları yerde cevap verin Şikayetvar'ın kendi anlatımına göre şikâyetler yayımlanmadan önce redaktörlerce inceleniyor, ardından markaya iletiliyor; marka, sitede yayımlanacak bir cevap yazabiliyor ya da şikâyet sahibiyle görüşebiliyor. Platform, markalar için ayrıca bir kurumsal üyelik programı sunuyor. Cevaplanmış ve çözülmüş bir şikâyet, cevapsız bir şikâyetle aynı sayfa değildir; motor hangisini okursa onu aktarır. ### 3. Pazar yeri sayfalarınızı eksiksiz tutun Ölçüm A'da Trendyol ve Hepsiburada beş motorun hepsinde kaynak olarak göründü. Ürün başlığı, özellikler, ölçüler, garanti ve iade bilgisi eksik ya da tutarsızsa, motorun aktaracağı bilgi de öyle olur. Satıcı sorularına verilen cevaplar da bu sayfaların parçası. Kendi siteniz yoksa [pazar yeri satıcıları için yazımız](/tr/blog/pazar-yeri-saticilari-yapay-zeka-gorunurlugu) bu adımı ayrıntılandırıyor. ### 4. Kendi sitenizde açık cevap sayfaları yayımlayın Sık sorulan sorular, garanti ve iade koşulları gibi bilgileri, her biri tek başına okunduğunda anlaşılır paragraflarla yayımlayın. Google, AI Bakışı'nda yer almak için ek bir şart olmadığını, sayfanın dizine eklenmiş ve arama sonucunda önizlemeyle gösterilmeye uygun olmasının yettiğini söylüyor. Yapısal veri kullanıyorsanız, Google'ın kuralı gereği yalnızca sayfada görünen bilgiyi işaretleyin. Bu bilgileri sayfanın sunucudan gelen ilk HTML'ine koyun. Vercel'in Aralık 2024 analizine göre OpenAI'nin tarayıcıları, Anthropic'in ClaudeBot'u ve PerplexityBot JavaScript çalıştırmıyor. Yalnızca tarayıcıda çalışan bir kodla yüklenen garanti koşulları, bu tarayıcılar için sayfada hiç yoktur; motor o bilgiyi ya hiç veremez ya da okuyabildiği başka sayfalardan (bir forumdan, bir şikâyet kaydından ya da bir pazar yeri ilanından) alır. Sitenizin bu açıdan durumunu [ücretsiz taramayla](/tr/tarama) görebilirsiniz. ### 5. Motorun sizin hakkınızda söylediğinin doğruluğunu kontrol edin Motorlar, okuduğu sayfalardaki eski ya da yanlış bilgiyi aktarabilir. Motorların söylediğini sitenizdeki güncel bilgiyle karşılaştırın. Karşılaştıracak bilgi yoksa sonuç "temiz" değil, "ölçülemedi"dir: sitesi okunamayan bir markada yanlış bilgiyi fark etmek de en zordur. [Yanlış bilgiyi tespit etme ve düzeltme rehberimiz](/tr/blog/yapay-zeka-yanlis-bilgi-tespit-ve-duzeltme) bu adımı anlatıyor. ### 6. Aynı sorularla tekrar ölçün Yaptığınız değişikliğin etkisini görmek için bir sonraki ölçümü aynı sorularla ve aynı motorlarla yapın. Farklı bir soru setiyle yapılan ölçüm, Ölçüm A ile Ölçüm B örneğinde olduğu gibi, farklı bir tablo çizer ve değişimi göstermez. ## Sık sorulan sorular ### Şikayetvar'daki şikâyetler yapay zekâ cevabını belirliyor mu? Bunu gösteren bir ölçümümüz yok. Gösterdiğimiz şu: 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde Şikayetvar, analizlerin %65'inde kaynak olarak göründü ve beş motorun hepsinde çıktı. Bir kaynağın gösterilmesi, cevabı onun belirlediği anlamına gelmez; nedenselliği ayrıca ölçmek gerekir. ### Kendi sitem yeterli değil mi? Kendi siteniz gerekli ama tek başına yetmiyor. Aynı analizlerde motorların gösterdiği kaynak bağlantılarının %93,6'sı markaların kendi siteleri dışındaydı. Sitenizin dışında hakkınızda ne yazıldığı, cevabın malzemesinin büyük kısmı. ### Bu rakamlar benim sektörüm için de geçerli mi? Doğrudan değil. İki ölçümümüz de Türkiye pazarının örneklemi değil ve birbirinden farklı sonuçlar veriyor. Kendi sektörünüz ve kendi sorularınız için ölçmeden, hangi kaynağın belirleyici olduğunu söylemek mümkün değil. ### Kendi sitem yok, yalnızca pazar yerinde satıyorum. Ne yapabilirim? Ölçüm A'da Trendyol ve Hepsiburada beş motorun beşinde de kaynak olarak göründü; yani motorlar pazar yeri sayfalarını okuyor. Kendi siteniz yoksa ölçümü alan adıyla değil, marka adınızla yapmanız gerekir. Ürün başlıklarınızı, özellik tablolarınızı, soru cevaplarınızı ve mağaza bilgilerinizi eksiksiz ve tutarlı tutmak, elinizdeki en doğrudan araçtır; bunun cevapları ne kadar değiştireceğini aynı sorularla yapılan bir sonraki ölçüm gösterir. ## Kaynaklar - Ölçüm A: Türk markaları hakkında yapay zekâ cevaplarında gösterilen kaynaklar, 2026-08-03: 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analiz, 19 marka kaydı, 10.474 başarılı yanıt, 75.914 kaynak bağlantısı; ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı; marka adı geçen ve geçmeyen sorular birlikte; 7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı; kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, pazar örneklemi değil - Ölçüm A: markanın kendi sitesinin kaynak gösterildiği ama adının geçmediği yanıtlar, 2026-08-03: aynı 60 analizde markanın kendi sitesini kaynak gösteren 2.748 yanıt; ad eşleşmesi otomatik, adaşlar ve yazım farkları sonucu etkileyebilir (https://geomono.com/tr/blog/marka-anilmasi-ve-kaynak-gosterilmesi-farki) - Ölçüm B: üç kurumsal markada motorların gösterdiği kaynaklar, 2026-08-26: 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında 6 ölçüm, 3 kurumsal marka (ilaç, süt ürünleri, teknoloji), yalnızca marka adı geçmeden sorulan sorular; 1.835 planlanan yanıtın ölçülen 1.646'sı; Gemini kaynakları siteye çözülmediği için site listesi dört motoru kapsıyor - [Hakkımızda (sayaçlar, 7 Ekim 2026'da okundu)](https://www.sikayetvar.com/hakkimizda), Şikayetvar, erişim 7 Ekim 2026 - [Şikayetvar nedir, nasıl çalışır?](https://www.sikayetvar.com/blog/genel/sikayetvar-nedir-nasil-calisir), Şikayetvar, erişim 7 Ekim 2026 - [Kurumsal Üyelik](https://www.sikayetvar.com/kurumsal-uyelik), Şikayetvar, erişim 7 Ekim 2026 - [AI Platform Citation Patterns: How ChatGPT, Google AI Overviews, and Perplexity Source Information](https://www.tryprofound.com/blog/ai-platform-citation-patterns), Profound, 5 Haziran 2025, güncelleme Ağustos 2025 - [The Most-Cited Domains in AI: A 3-Month Study](https://www.semrush.com/blog/most-cited-domains-ai/), Semrush, 10 Kasım 2025 - [An Analysis of AI Overview Brand Visibility Factors (75K Brands Studied)](https://ahrefs.com/blog/ai-overview-brand-correlation/), Ahrefs, 26 Mayıs 2025 - [How does Perplexity work?](https://www.perplexity.ai/help-center/en/articles/10352895-how-does-perplexity-work), Perplexity Yardım Merkezi, erişim 7 Ekim 2026 - [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features), Google Search Central, güncelleme 10 Aralık 2025 - [The rise of the AI crawler](https://vercel.com/blog/the-rise-of-the-ai-crawler), Vercel, 17 Aralık 2024 - [General Structured Data Guidelines](https://developers.google.com/search/docs/appearance/structured-data/sd-policies), Google Search Central, güncelleme 10 Temmuz 2026 --- # Yapay zekânın alıntıladığı içerik nasıl yazılır? Cevap önce, bağımsız paragraflar ve kaynaklı rakamlar > Alıntılanabilir içerik için yazım kuralları: cevabı ilk cümlede vermek, kendi başına okunan paragraflar, kaynaklı rakamlar, SSS ve sunucuda üretilen HTML. Yayımlanma: 2026-10-07 Yapay zekânın alıntıladığı içerik, bir bölümü sayfanın geri kalanı olmadan okunduğunda da doğru ve anlaşılır kalan içeriktir. Bunun için cevap ilk cümlede verilir, her paragraf öznesiyle açılır ve kendi başına okunur, rakamlar birimi, tarihi ve kaynağıyla yazılır. Sayfa da tarayıcının JavaScript çalıştırmadan okuyabileceği biçimde, sunucuda üretilmiş HTML olarak gönderilir. Bu yazı, bu kuralları tek tek ve neden işe yaradıklarını söyleyen kaynaklarla anlatıyor. Hiçbiri bir alıntılanma garantisi değil: bir motorun sizi alıntılayıp alıntılamadığı ancak ölçülerek görülür. ## Araştırma ne söylüyor, ne söylemiyor? Bu alanın en çok anılan çalışması, Aggarwal ve arkadaşlarının KDD 2024'te yayımlanan [GEO makalesidir](https://arxiv.org/abs/2311.09735). Makale, GEO-bench adını verdiği kendi soru setini kuruyor ve her soru için Google'dan gelen ilk 5 kaynaktan birini rastgele seçip farklı yazım yöntemleriyle değiştiriyor. Ardından bu kaynağın üretilen cevaptaki görünürlüğünün nasıl değiştiğini ölçüyor. Sonucun koşulu, sonucun kendisi kadar önemli. Makale, kendi kıyaslama setinde ve cevaba zaten çekilmiş kaynaklar için, istatistik ve alıntı eklemenin kaynağın görünürlüğünü göreli olarak %30 ile %40 arasında artırdığını raporluyor. Anahtar kelime doldurmanın ise neredeyse hiç iyileşme sağlamadığını ölçüyor. Bu koşul pratikte şunu söylüyor: iyi yazım, motorun zaten okuduğu bir sayfanın cevapta daha fazla yer almasına yardım edebilir. Motorun hiç bulmadığı ya da okuyamadığı bir sayfayı cevaba sokmaz. Bu yüzden aşağıdaki kurallar iki gruba ayrılıyor: sayfanın okunabilmesi ve okunduğunda alıntılanabilmesi. > [!UYARI] > "Şu yazım tekniğiyle %40 daha çok alıntılanırsınız" diyen bir cümle, araştırmanın söylemediği bir şeyi vaat ediyor. Ölçülen artış, cevaba zaten girmiş kaynaklar ve tek bir kıyaslama seti için geçerli. ## Kural 1: Cevabı ilk cümlede verin Bir sayfanın ilk paragrafı, başlıktaki soruyu doğrudan cevaplamalı. "Günümüzde dijital dünya hızla değişiyor" gibi bir giriş, alıntılanacak hiçbir bilgi taşımaz. "Kurumsal bordro yazılımı, maaş, prim ve yasal kesintileri tek yerden hesaplayan yazılımdır" cümlesi ise tek başına alıntılanabilir. Cevabı öne almak, okuru da kaybetmez. Ayrıntıyı arayan okur devam eder; yalnızca cevabı arayan okur ilk cümlede bulur. Bu yazının ilk paragrafı da bu kuralla yazıldı. ## Kural 2: Her paragraf öznesiyle açılsın ve kendi başına okunsun Bir paragraf alıntılandığında, okuyucu onu çevresindeki paragraflar olmadan görür. "Bu yöntem", "yukarıda belirttiğimiz gibi", "bunlar" gibi göndermeler o anda anlamsız kalır. Paragrafı neyi anlattığını söyleyerek açın: "Bordro yazılımının en sık atlanan özelliği..." gibi. Öznenin açıkça yazılması, markanız için ayrıca önemli. Kendi ölçümümüzde, 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde markanın kendi sitesini kaynak gösteren 2.748 yanıtın 341'inde (%12,4) marka adı cevabın metninde hiç geçmiyordu. Ölçüm ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Bakışı'nı kapsıyor; markalar kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, yani bir pazar örneklemi değil. Adın geçip geçmediğini otomatik bir ad eşleşmesiyle belirledik; adaşlar ve yazım farkları sonucu etkileyebilir. Bu sayı nedenini söylemiyor. Olası nedenlerden biri yazımla ilgili: sayfa "biz" ve "şirketimiz" diye anlatıyorsa, motor bilgiyi alıp sahibini anmadan aktarabilir. Bilginin geçtiği paragrafta markanın adını bir kez yazmak, bu ihtimale karşı alınabilecek basit bir önlem; etkisini ayrıca ölçmedik. Okunmak ile anılmak arasındaki farkı [marka anılması ve kaynak gösterilmesi farkı](/tr/blog/marka-anilmasi-ve-kaynak-gosterilmesi-farki) yazımızda ayrıca anlatıyoruz. ## Kural 3: Rakamı birimi, tarihi ve kaynağıyla yazın Bir rakam, ne ölçtüğü söylenmeden alıntılanırsa yanlış bilgiye dönüşür. "%35 daha hızlı" cümlesi, neye göre, ne zaman ve kimin ölçtüğü belli olmadığı için savunulamaz. Bir e-ticaret sitesi aynı iddiayı ölçülebilir biçimde şöyle yazabilir: "Eylül 2026'da 120 siparişte ölçtüğümüz ortalama teslim süresi 2,1 gündü." İyi bir rakam cümlesinde dört şey bulunur: | Öğe | Örnek | Neden gerekli | |---|---|---| | Ne ölçüldü | ortalama teslim süresi | Rakamın anlamı | | Birim | gün | Karşılaştırılabilirlik | | Ne zaman ve kaç örnek | Eylül 2026, 120 sipariş | Güncelliği ve ağırlığı | | Kim ölçtü ya da kaynak | kendi kayıtlarımız; ya da bağlantılı kaynak | Doğrulanabilirlik | GEO makalesinin test ettiği yöntemlerden ikisi de bu kurala yakın: istatistik eklemek ve kaynak göstermek. Ancak makale, sayıların doğru olup olmadığını değil, cevaptaki görünürlüğü ölçüyor. Doğru olmayan bir rakam, alıntılansa bile markanıza zarar verir. {{cta}} ## Kural 4: Sık sorulan sorular bölümü ekleyin Sık sorulan sorular bölümü, alıcının gerçek sorularını başlık yapar ve her birine kısa, kendi başına okunan bir cevap verir. Bu biçim, yukarıdaki üç kuralın hepsini doğal olarak uygular: soru başlıkta, cevap ilk cümlede, paragraf kendi başına. Soruları tahminle değil, gerçek kaynaklardan seçin: müşteri hizmetlerine gelen sorular, satış ekibinin her görüşmede duyduğu itirazlar, arama kutusunda yazılanlar. "Neden bizi seçmelisiniz?" gibi bir soru alıcının sorusu değildir; "Kurulum kaç gün sürüyor?" sorusu öyledir. > [!NOT] > Google, AI Bakışı ve AI Modu'nda görünmek için özel bir yapısal veri ya da ayrı bir "yapay zekâ dosyası" gerekmediğini [açıkça yazıyor](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features). Sık sorulan sorular bölümünün değeri işaretlemesinden değil, sayfada okunan metninden geliyor. ## Kural 5: Önemli bilgiyi sunucuda üretilen HTML'de verin Alıntılanmanın ön koşulu okunmaktır. Vercel'in 17 Aralık 2024'te kendi ağındaki trafiğe dayanarak yayımladığı [analize göre](https://vercel.com/blog/the-rise-of-the-ai-crawler), büyük yapay zekâ tarayıcılarının hiçbiri JavaScript çalıştırmıyordu: OpenAI'nin OAI-SearchBot, ChatGPT-User ve GPTBot tarayıcıları, Anthropic'in ClaudeBot'u ve PerplexityBot dahil. ChatGPT ve Claude tarayıcıları JavaScript dosyalarını indiriyor ama çalıştırmıyordu. Aynı analiz, Gemini'nin Googlebot altyapısını kullandığını ve JavaScript işleyebildiğini belirtiyor. Bu, motorlar arasında bir fark daha demek: Google'ın okuyabildiği bir sayfayı ChatGPT okuyamayabilir. Vercel'in önerisi de buna göre: ana içerik, başlık ve açıklama gibi bilgiler ve gezinme bağlantıları sunucuda üretilmeli; istemci tarafında üretilen içerik yalnızca vazgeçilebilir ekler için kullanılmalı. Bu analiz Aralık 2024 tarihli ve tarayıcıların davranışı değişebilir. En güvenli varsayım hâlâ şu: fiyat, ürün özellikleri, iletişim bilgileri ve sık sorulan soruların cevapları, sayfanın ilk HTML yanıtında metin olarak bulunmalı. ## Kural 6: Önizleme ayarlarınızı kontrol edin Google'ın AI özellikleri için tek temel şart, sayfanın dizinde olması ve arama sonuçlarında önizlemeyle gösterilebilmesi. Google aynı sayfada, `nosnippet`, `data-nosnippet`, `max-snippet` ve `noindex` ayarlarının içeriğinizin AI özelliklerinde nasıl görüneceğini sınırladığını yazıyor. Bu ayarlar bilinçli kullanılabilir; ama çoğu zaman bir şablondan ya da eski bir eklentiden kalır. Ürün sayfalarınızın tamamında `nosnippet` varsa, en iyi yazılmış paragraf bile Google'ın AI Bakışı'nda alıntılanamaz. ## Alıntılanabilir içerik kontrol listesi Yayımlamadan önce her sayfa için şu soruları sorun: 1. İlk paragraf, başlıktaki soruyu iki üç cümlede cevaplıyor mu? 2. Her paragraf öznesiyle açılıyor ve çevresi olmadan okunduğunda anlaşılıyor mu? 3. Markanın adı, bilginin geçtiği paragrafta en az bir kez yazıyor mu? 4. Her rakamın yanında birimi, tarihi ve kaynağı var mı? 5. Ölçülmemiş bir rakam ya da doğrulanmamış bir iddia var mı? Varsa çıkarın. 6. Alıcının gerçek sorularından oluşan bir sık sorulan sorular bölümü var mı? 7. Fiyat, özellik ve iletişim gibi önemli bilgiler, JavaScript çalışmadan sayfanın HTML'inde görünüyor mu? 8. Sayfada farkında olmadığınız bir `nosnippet` ya da `noindex` ayarı var mı? 9. Yapay zekâ tarayıcıları robots.txt dosyanızda engelli mi? 10. Değişiklikten önce ve sonra, aynı sorularla ölçtünüz mü? İlk altı madde yazımla, sonraki üçü erişimle ilgili. Erişim maddelerini sitenizde elle kontrol etmek için [yapay zekâ görünürlük kontrol listemiz](/tr/kontrol-listesi) her kontrolü nasıl düzelteceğinizle birlikte anlatıyor; aynı kontrolleri [ücretsiz taramamız](/tr/tarama) alan adınız için otomatik çalıştırıyor. ## Yazdıktan sonra: ölçerek görün Bu kuralların bir sayfaya etkisi tahminle değil, ölçümle görülür. Kendi ürünümüz için 27 Ağustos 2026'da GEO kategorisindeki 26 Türkçe soruyu beş motora sorduk. Ölçülebilen 116 yanıtın 108'i en az bir kaynak gösterdi, ama ürünümüz hiçbirinde anılmadı; 9 gözlem ölçülemedi ve sayıma girmedi. Bu tek bir kategori ve tek bir gün; ama şunu gösteriyor: motorlar bu kategoride kaynak okuyor, okudukları sayfalar arasında bizimki yoktu. Böyle bir sonuçtan sonra yapılacak iş, sayfaları bu kurallarla yeniden yazmak ve bir sonraki ölçümü aynı sorularla yapmaktır. Soru değişirse, fark yazımdan değil sorulardan gelebilir. Ölçümün nasıl kurulacağını [marka görünürlüğü nasıl ölçülür](/tr/blog/yapay-zeka-marka-gorunurlugu-nasil-olculur) rehberimiz adım adım anlatıyor. ## Sık sorulan sorular ### Alıntılanabilir içerik için yapısal veri şart mı? Hayır. Google, AI Bakışı ve AI Modu'nda görünmek için özel bir yapısal veri ya da ek bir dosya gerekmediğini yazıyor; temel şart sayfanın dizinde olması ve önizlemeyle gösterilebilmesi. Yapısal veri, sayfadaki görünür bilgiyle tutarlıysa yine de faydalı olabilir ama metnin yerini tutmaz. ### GEO makalesindeki %40 artış benim sitem için de geçerli mi? Doğrudan değil. Makale, kendi kıyaslama setinde ve cevaba zaten çekilmiş kaynaklar için istatistik ve alıntı eklemenin görünürlüğü %40'a kadar artırdığını raporluyor. Motorun bulmadığı ya da okuyamadığı bir sayfa için bir şey söylemiyor; sizin siteniz için etkiyi ancak kendi sorularınızla önce ve sonra ölçerek görebilirsiniz. ### Uzun içerik mi, kısa içerik mi daha çok alıntılanır? Bu konuda güvenilir bir ölçüm göstermeden bir uzunluk önermiyoruz. Önemli olan uzunluk değil, her bölümün kendi başına anlaşılması: uzun bir sayfa, her paragrafı bağımsız yazılmışsa birçok soruya cevap olabilir. Kısa ama "bu" ve "yukarıda" gibi göndermelerle dolu bir sayfa ise tek paragrafı alıntılandığında anlamını kaybeder. ### Sayfam JavaScript ile çalışıyor; yapay zekâ onu okuyabilir mi? Vercel'in Aralık 2024 analizine göre OpenAI, Anthropic ve Perplexity'nin tarayıcıları JavaScript çalıştırmıyordu; Gemini ise Googlebot altyapısıyla çalıştırabiliyordu. Önemli bilgiler yalnızca JavaScript ile yükleniyorsa, bazı motorlar onları göremeyebilir. Sayfanın kaynak HTML'ine bakarak ya da JavaScript'i kapatıp açarak bunu kendiniz kontrol edebilirsiniz. ## Kaynaklar - [GEO: Generative Engine Optimization (Aggarwal vd., KDD 2024, arXiv:2311.09735)](https://arxiv.org/abs/2311.09735), arXiv / KDD 2024, 2024 - [The rise of the AI crawler](https://vercel.com/blog/the-rise-of-the-ai-crawler), Vercel, 17 Aralık 2024 - [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features), Google Search Central, güncelleme 10 Aralık 2025 - Markanın kendi sitesinin kaynak gösterildiği ama adının geçmediği yanıtlar, 2026-08-03: 3 Ağustos 2026'ya kadarki 60 analizde markanın kendi sitesini kaynak gösteren 2.748 yanıt (7 Ekim 2026'da yeniden sayıldı); ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı; kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız, pazar örneklemi değil; ad eşleşmesi otomatik - GeoMono'nun kendi görünürlüğü: GEO kategorisindeki Türkçe sorular, 2026-08-27: 26 soru, 5 motor, 130 planlanan gözlem; ölçülebilen 116 yanıt, 9 gözlem ölçülemedi; tek kategori, tek gün (https://geomono.com/tr/geo-nedir) --- # Yapısal veri (Schema) GEO için ne kadar önemli? Türkçe örneklerle > Google'ın kuralları, SSS sonuçlarının kaldırılması ve alıntılara etkiyi ölçen çalışmalar: yapısal veri GEO'da neyi yapar, neyi yapmaz, Türkçe JSON-LD örnekleri. Yayımlanma: 2026-10-07 Yapısal veri, bir sayfanın ne olduğunu (bir şirket, bir ürün, bir soru-cevap listesi) makinelerin okuyabileceği ortak bir sözlükle, schema.org ile anlatan koddur; bugün çoğunlukla JSON-LD biçiminde yazılır. GEO açısından kısa cevap şu: Google, yapay zekâ özelliklerinde görünmek için yapısal verinin gerekmediğini yazıyor ve yapay zekâ alıntılarına etkisini ölçen en geniş çalışma kayda değer bir artış bulmadı. Yine de doğru yazılmış ve görünen içerikle tutarlı yapısal veri, zengin sonuçlar ve markanızın kimliğinin net okunması için değerini koruyor. Bu yazıda yapısal verinin kendisini değil, GEO'daki yerini tartışıyoruz. Etkisini kendimiz ölçmedik; aşağıdaki her bilgi Google'ın belgelerine ya da yöntemini açıklayan çalışmalara dayanıyor ve kaynaklar 7 Ekim 2026'da yeniden okundu. ## Google ne diyor? Google'ın [AI features and your website](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features) belgesi, AI Bakışı'nda ya da AI Modu'nda görünmek için ek bir gereklilik ya da özel bir optimizasyon olmadığını yazıyor. Aynı belgeye göre bu özelliklerde görünmek için yeni makine okunur dosyalar, yapay zekâ metin dosyaları ya da özel işaretleme oluşturmanız gerekmiyor. Google'ın Mayıs 2026'da yayımladığı ve en son 10 Temmuz 2026'da güncellediği [yapay zekâ optimizasyon rehberi](https://developers.google.com/search/docs/fundamentals/ai-optimization-guide) daha da açık. Rehber "yapısal veriye aşırı odaklanmayı" yaygın yanlış kanılar arasında sayıyor: yapısal verinin üretken yapay zekâ araması için gerekli olmadığını ve eklemeniz gereken özel bir schema.org işaretlemesi bulunmadığını yazıyor. Aynı paragraf, Google Arama'daki zengin sonuçlara uygunluğa yardımcı olduğu için yapısal veriyi genel SEO çalışmasının parçası olarak kullanmaya devam etmenin iyi bir fikir olduğunu da ekliyor. AI features belgesinin bir önerisi de doğrudan yapısal veriyle ilgili: Google, yapısal verinizin sayfadaki görünen metinle eşleştiğinden emin olmanızı öneriyor. Bu, bir sonraki bölümdeki genel kuralın yapay zekâ özellikleri için de geçerli olduğunu gösteriyor. ## Altın kural: görünen içerikle eşleşme Google'ın [genel yapısal veri yönergeleri](https://developers.google.com/search/docs/appearance/structured-data/sd-policies), yapısal verinin sayfanın gerçek içeriğini temsil etmesini istiyor ve okura görünmeyen içeriğin işaretlenmemesi gerektiğini açıkça yazıyor. Yönergelere göre işaretleme güncel, özgün ve yanıltıcı olmayan bilgi taşımalı. Bu kurala uymamanın bir bedeli var. Google'a göre bir yapısal veri sorunu el ile işleme yol açabilir. Yapısal veri kaynaklı bir el ile işlem, sayfanın zengin sonuçlara uygunluğunu kaybetmesi demektir; yönergeler, bunun sayfanın Google web aramasındaki sıralamasını etkilemediğini de not ediyor. Bir sınır daha var: Google, işaretleme doğru yapılmış olsa bile yapısal verinin arama sonuçlarında görüneceğini garanti etmiyor. Hangi özelliğin gösterileceğine arama geçmişi, konum ve cihaz türü gibi değişkenlere bakarak Google'ın algoritması karar veriyor. Pratikte bu kural şu anlama geliyor: | Durum | Doğru mu? | |---|---| | Ürün sayfasında görünen fiyat ve stok bilgisi, `Offer` içinde aynen yazılı | Evet | | Sayfada hiç görünmeyen yorum puanı yalnızca JSON-LD içinde | Hayır | | SSS işaretlemesindeki sorular ve cevaplar sayfada da okunabiliyor (açılır bölümde olabilir) | Evet | | Kampanya bittiği hâlde işaretlemede eski fiyat duruyor | Hayır | ## SSS işaretlemesi: 2023'ten 2026'ya FAQPage, uzun süre en popüler yapısal veri türlerinden biriydi, çünkü arama sonucunda soruların açılır bir liste olarak görünmesini sağlıyordu. Bu durum iki adımda değişti. İlk adım 8 Ağustos 2023'te geldi. Google'ın [Search Central blogundaki duyuruya](https://developers.google.com/search/blog/2023/08/howto-faq-changes) göre SSS zengin sonuçları bundan sonra yalnızca tanınmış, otoriter devlet ve sağlık sitelerinde gösterilecek, diğer siteler için düzenli olarak gösterilmeyecekti. Aynı duyuru, işaretlemeyi kaldırmanın gerekmediğini, kullanılmayan yapısal verinin Arama'da sorun yaratmadığını ama görünür bir etkisinin de olmadığını yazıyordu. İkinci adım 2026'da geldi. Google'ın [belge güncellemeleri sayfasına](https://developers.google.com/search/updates) göre 8 Mayıs 2026'da SSS zengin sonuç belgesine bir kullanımdan kaldırma notu eklendi: özellik 7 Mayıs 2026'dan itibaren Google Arama'da görünmüyor. Haziran 2026'da da SSS zengin sonucunun belgeleri tamamen kaldırıldı. Yani bugün FAQPage işaretlemesi, Google Arama'da hiçbir site için zengin sonuç üretmiyor. Bu, işaretlemenin geçersiz olduğu anlamına gelmiyor: FAQPage hâlâ geçerli bir schema.org türü ve başka sistemler onu okuyabilir. Ama bu sistemlerin onu nasıl kullandığına dair yayımlanmış bir belge bilmiyoruz. > [!NOT] > Bu yazının sonundaki "Sık sorulan sorular" bölümü de sitemizde FAQPage olarak işaretleniyor ve işaretleme yalnızca sayfada görünen soru ve cevaplardan üretiliyor. Bunu bir Google zengin sonucu beklentisiyle değil, sayfanın yapısını makinelere açıkça anlatmak için yapıyoruz. ## Yapay zekâ alıntılarına etkisi: ne biliniyor? Yapısal verinin yapay zekâ cevaplarındaki alıntıları artırdığı sık söyleniyor. Yöntemini açıklayan iki çalışma bu iddiayı desteklemiyor. ### Ahrefs: 1.885 sayfa ve kontrol grubu Ahrefs'in [11 Mayıs 2026'da yayımladığı çalışma](https://ahrefs.com/blog/schema-ai-citations/), Ağustos 2025 ile Mart 2026 arasında JSON-LD eklenen 1.885 sayfayı, benzer 4.000 kontrol sayfasıyla karşılaştırdı. Alıntılar, işaretleme eklenmeden önceki ve sonraki 30 günlük dönemlerde AI Bakışı, AI Modu ve ChatGPT'de ölçüldü ve fark, eşleştirilmiş farkların farkı yöntemiyle hesaplandı. | Yüzey | Alıntılardaki değişim | Ahrefs'in değerlendirmesi | |---|---|---| | Google AI Bakışı | %-4,6 | Küçük ama istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş | | Google AI Modu | %+2,4 | Sıfırdan ayırt edilemiyor | | ChatGPT | %+2,2 | Sıfırdan ayırt edilemiyor | Ahrefs'in vardığı sonuç, yapısal veri eklemenin hiçbir yüzeyde alıntılarda kayda değer bir artış sağlamadığı yönünde. Çalışmanın sınırları da yazıda belirtiliyor: incelenen sayfalar zaten ayda 100'den fazla yapay zekâ alıntısı alıyordu, tüm yapısal veri türleri birlikte değerlendirildi, işaretleme çoğu zaman sayfadaki başka değişikliklerle aynı anda eklendi ve 30 günlük pencere daha yavaş etkileri kaçırabilir. Yani bu çalışma, hiç alıntılanmayan bir sayfa için bir şey söylemiyor. ### searchVIU: canlı okumada JSON-LD searchVIU'nun [2 Aralık 2025'te yayımladığı deney](https://www.searchviu.com/en/schema-markup-and-ai-in-2025-what-chatgpt-claude-perplexity-gemini-really-see/), kurgusal ürünlerin fiyatlarını bir test sayfasında farklı biçimlerde (görünen HTML, JavaScript ile oluşan içerik, yalnızca JSON-LD ve diğerleri) yayımladı ve ChatGPT, Claude, Gemini, Perplexity ile Google AI Modu'na sordu. Yalnızca JSON-LD içinde bulunan fiyatı, sayfayı o anda okuyan beş sistemin hiçbiri bulamadı. Bu deneyin de bir sınırı var ve yazarlar bunu kendileri belirtiyor: deney yalnızca sayfanın canlı okunmasını test etti. Yapısal verinin dizinleme ya da eğitim gibi daha önceki aşamalarda kullanılıp kullanılmadığını göstermiyor. {{cta}} ## Türkçe JSON-LD örnekleri Aşağıdaki örnekler kurgusal bir bisiklet mağazası için yazıldı; adres, telefon, fiyat ve profil bağlantıları yer tutucudur. JSON-LD, sayfanın HTML'inde `