ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude: aynı Türkçe soruya neden farklı markalar çıkıyor?

Aynı Türkçe soru ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google'ın yapay zekâ cevaplarında farklı markalar getirir, çünkü bu motorlar web'e farklı yollardan bakar, farklı siteleri okur ve aynı soruya her seferinde aynı cevabı vermez. Bu fark bir hata değil, ölçümün baştan hesaba katması gereken bir özelliktir. Pratik sonucu basit: her motoru ayrı ölçmek, soruları tekrarlamak ve sırayı değil görünme sıklığını raporlamak.

Motorlar web'e farklı yollardan bakıyor

Bir motorun bir markayı önermesi için önce o markayı anlatan bir sayfaya ulaşması ya da modelin o markayı eğitim verisinden bilmesi gerekir. Motorların web'e nasıl ulaştığı, kendi belgelerinde farklı anlatılıyor.

ChatGPT

OpenAI'nin yardım sayfasına göre ChatGPT, soru güncel bilgiden yararlanacaksa web'de otomatik olarak arama yapabiliyor. Arama ortaklarıyla çalıştığında kullanıcının sorusunu genellikle bir ya da birkaç hedefli arama sorgusuna dönüştürüp bu sağlayıcılara gönderiyor. IP adresinden çıkarılan genel konum bilgisini de sonuçları iyileştirmek için kullanabiliyor.

Bu, aynı sorunun her seferinde aynı arama sorgusuna dönüşmeyebileceği anlamına gelir. Ayrıca ChatGPT her soruda arama yapmıyor: arama yapılmayan bir cevapta markalar, modelin kendi bilgisinden gelir.

Perplexity

Perplexity'nin yardım sayfasına göre Perplexity, sorulan soruda interneti gerçek zamanlı olarak arıyor ve her cevap, özgün kaynaklara giden numaralı bağlantılar içeriyor. Aynı sayfa, Perplexity'nin cevabı kurarken farklı dil modelleri kullanabildiğini ve kullanıcının bazı aramalarda modeli seçebildiğini de yazıyor.

Claude

Anthropic'in web arama aracı belgesine göre Claude, aramanın gerekip gerekmediğine sorunun içeriğine bakarak karar veriyor. Güncel, değişen ya da belirli kuruluşlar ve ürünler hakkındaki sorularda arıyor; yerleşik bilgiye dayanan sorularda arama yapmadan cevaplıyor. Arama yapıldığında cevap, kaynaklara verilen atıflarla geliyor. Bu belge Claude'un geliştiricilere açık arayüzünü anlatıyor; uygulamadaki davranış ayrıntıda farklı olabilir.

Google AI Bakışı ve AI Modu

Google'ın AI özellikleri belgesine göre AI Bakışı ve AI Modu, cevabı kurarken alt konular ve veri kaynakları arasında birden çok ilgili arama yapabiliyor. Bir sayfanın destekleyici bağlantı olarak gösterilmesi için Google'da dizine eklenmiş ve arama sonucu önizlemesiyle gösterilmeye uygun olması yeterli; ek bir teknik koşul yok. Aynı belge, AI Modu ile AI Bakışı'nın farklı modeller ve teknikler kullanabileceğini, bu yüzden gösterdikleri cevapların ve bağlantıların farklı olacağını da söylüyor.

Google Türkiye Blogu'nun duyurusuna göre AI Modu ve AI Bakışı, Türkiye'de 18 Şubat 2026'dan itibaren Google uygulamasında ve arama sonuçları sayfasında kademeli olarak kullanıma açıldı. Yani aynı Google içinde bile iki ayrı yapay zekâ cevabı, ayrı ölçülmesi gereken iki ayrı yüzey var.

Kaynak gösterme alışkanlıkları motora göre değişiyor

Motorlar yalnızca farklı yollardan aramıyor, kaynak göstermeye de farklı sıklıkta yer veriyor. Kendi ölçümümüzde, 16 ile 25 Ağustos 2026 arasında üç kurumsal marka (bir ilaç şirketi, bir süt ürünleri markası ve bir teknoloji grubu) için yalnızca marka adı geçmeyen sorular sorduk. Ölçülen 1.646 yanıtın en az bir kaynak gösterme oranı motora göre şöyleydi:

Bu tablo bir sıralama değil. Kaynak göstermek bir motoru "daha iyi" yapmaz; yalnızca cevabın neye dayandığını görmeyi kolaylaştırır. Tablonun söylediği şey şu: ChatGPT'de ölçülen yanıtların yaklaşık yarısında markalar, gösterilen bir kaynağa bağlanamıyor; Perplexity'de ise her yanıtın bir kaynak listesi var.

Bu ölçümün sınırları da yazılmalı. Planlanan 1.835 yanıtın 189'u (%10,3) ölçülemedi ve oranların dışında tutuldu: 166'sı hata verdi, 16'sında kaynak bilgisi alınamadı, 7'sinde okunacak bir AI Bakışı bloğu yoktu. Ölçülen markalar üç kurumsal marka; sonuç Türkiye'deki bütün markalar için genellenemez. Google AI Modu bu ölçümde yoktu.

Motorlar farklı siteleri okuyor

Kaynak gösteren motorlar da aynı siteleri okumuyor. Kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız için 3 Ağustos 2026'ya kadar yaptığımız 60 analizde, bir sitenin en az bir kez kaynak gösterildiği analiz sayısını ve onu hangi motorların gösterdiğini saydık:

Tablodaki örüntü dikkat çekici. Şikâyet sitesi ve büyük pazar yerleri beş motorun hepsinde göründü. Ekşi Sözlük ise yalnızca üç motorda kaynak olarak çıktı. İngilizce Wikipedia'yı ChatGPT gösterdi ama Türkçe Vikipedi'yi bu veride göstermedi; AI Bakışı ise tam tersine Türkçe Vikipedi'yi gösterdi, İngilizce Wikipedia'yı göstermedi. Gemini ve AI Bakışı bu veride İngilizce Wikipedia'yı hiç kaynak göstermedi.

Ayrı ölçümde de benzer bir dağılım çıktı. 16 ile 25 Ağustos 2026 arasındaki ölçümde Türkçe Vikipedi 72 yanıtta kaynak gösterildi: 34'ünde Claude, 34'ünde Perplexity, 4'ünde AI Bakışı. İngilizce Wikipedia'nın 26 yanıtının 23'ü Claude'dan, 3'ü ChatGPT'den geldi. Bu ölçümde Gemini'nin kaynakları Google yönlendirme bağlantıları olarak geldi ve sitelere çözümlenmedi; bu yüzden bu site sayımı beş değil dört motoru kapsıyor.

Bu tablolar okunurken üç sınır akılda tutulmalı. Birincisi, ölçülen markalar kendi müşteri ve karşılaştırma markalarımız; teknoloji ve tüketici markaları ağırlıklı, pazarı temsil eden bir örneklem değil. İkincisi, bir motorun bir siteyi bu veride göstermemesi, o siteyi hiç okumadığını kanıtlamaz; yalnızca bu sorularda ve bu dönemde gözlenmediğini söyler. Üçüncüsü, iki ölçüm farklı markalar, sorular ve yöntemle yapıldığı için yüzdeleri birbiriyle karşılaştırılmamalı; yalnızca hangi sitenin görünüp görünmediği yan yana okunabilir.

Yine de pratik anlamı açık: bir markayı anlatan sayfalar bir motorun okuduğu sitelerde varsa, ötekinin okuduğu sitelerde olmayabilir. Aynı soruya farklı markaların çıkmasının bir nedeni budur.

Sıradaki adım

Markanız yapay zekâ cevaplarında anılıyor mu?

Görünürlük ölçümü, markanızın adı geçmeden sorulan Türkçe soruları beş motora sorar ve her yanıtı tek tek kaydeder. Ölçülemeyen yanıtlar ayrıca gösterilir, sıfır sayılmaz.

Görünürlük ölçümünü incele

Aynı motor da her seferinde aynı cevabı vermiyor

Motorlar arasındaki fark tek değişken değil. Aynı motor, aynı soruya farklı zamanlarda farklı markalar sayabiliyor. SparkToro'nun 28 Ocak 2026'da yayımladığı araştırmada, 600 gönüllü 12 farklı soruyu ChatGPT, Claude ve Google'ın yapay zekâsına (AI Bakışı, çıkmadığında AI Modu) toplam 2.961 kez sordu.

Araştırmanın bulgusuna göre ChatGPT'ye ya da Google'ın yapay zekâsına aynı soru 100 kez sorulduğunda, herhangi iki cevapta aynı marka listesinin gelme ihtimali yüzde birin altında. Claude biraz daha tutarlı çıksa da yine çok değişken. Aynı sıralamanın tekrar gelmesi ise çok daha nadir.

Araştırmacılar bundan, "yapay zekâdaki sıralama" gibi bir göstergenin anlamlı olmadığı, ama çok sayıda sorunun birden çok kez sorulmasıyla hesaplanan görünme yüzdesinin makul bir gösterge olduğu sonucunu çıkarıyor. Kendi çalışmalarının sınırlarını da yazıyorlar: profesyonel araştırmacı olmadıklarını ve çok daha büyük örneklemlerle tekrar edilmesi gerektiğini belirtiyorlar. Araştırma İngilizce sorularla yapıldı; Türkçe sorularda aynı oranların çıkacağını gösteren bir veri bilmiyoruz.

Motorları neden tek sayıda birleştirmiyoruz

Beş motoru tek bir "yapay zekâ görünürlük" sayısında toplamak çekici ama yukarıdaki farkları siliyor. Bir motorda yanıtların yarısı kaynak gösterirken ötekinde hepsi gösteriyorsa, iki oranın ortalaması iki motordan hiçbirini anlatmaz.

Birleştirmek için motorlara ağırlık vermek de gerekir. Türkiye'de hangi motorun hangi soruda ne kadar kullanıldığını gösteren güvenilir bir veri bilmiyoruz; olmayan bir ağırlıkla hesaplanan bir sayı, ölçüm gibi görünen bir tahmin olur. Bu yüzden raporlarımızda her motor ayrı yazılıyor ve sonuçlar "40 sorunun 12'si" gibi sayı çiftleriyle veriliyor. Tek bir bileşik skor üretmiyoruz.

Ölçülemeyen yanıtlar da birleştirmeyi zorlaştırır. Bir motorun hata verdiği yanıtlar "markanız anılmadı" sayılırsa, o motor yalnızca kesinti yaşadığı için düşük görünür. Ölçülemeyen her yanıt kendi satırında kalmalı.

Pratik sonuç: ayrı ölçün, tekrarlayın, sıklık raporlayın

Bu farklardan çıkan ölçüm kuralları şunlar:

1. Her motoru ayrı ölçün. ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Bakışı ve AI Modu ayrı yüzeylerdir; sonuçları ayrı satırlarda durmalı.
2. Aynı soruları tekrarlayın. Tek bir cevap, o motorun o sorudaki davranışını değil, o anki cevabını gösterir. Aynı soru seti farklı günlerde yeniden sorulduğunda hangi markaların düzenli çıktığı görünür.
3. Sırayı değil sıklığı raporlayın. "ChatGPT'de üçüncüyüz" bir sonraki cevapta geçersiz olabilir; "marka adı geçmeden sorulan 40 sorunun 12'sinde anıldık" daha sağlam bir cümledir (örnek sayılar).
4. Kaynakları motor motor okuyun. Bir motorun okuduğu sitelerde yoksanız, o motor için yapılacak iş ötekinden farklı olabilir.
5. Ölçülemeyeni ayrı yazın. Hata veren ya da kaynak listesi alınamayan yanıt, "yok" ile aynı satıra girmez.

Ölçümün adımlarını, soruların nasıl yazılacağını ve ölçülemeyen yanıtların nasıl ayrılacağını yapay zekâda marka görünürlüğü nasıl ölçülür rehberinde anlattık. Tekrarlı ölçümün neden ve nasıl yapılacağı için de yapay zekâ görünürlüğünü her gün takip etmek yazısına bakabilirsiniz. Ağırlıkların ve eşiklerin tamamı yöntem sayfamızda yayımlı.

Sık sorulan sorular

Aynı soruyu iki kez sorduğumda neden farklı markalar çıkıyor?

Yapay zekâ cevapları aynı soruda bile değişiyor. SparkToro'nun Ocak 2026 araştırmasında, 600 gönüllünün 12 soruyu toplam 2.961 kez sorduğu denemelerde ChatGPT'de ve Google'ın yapay zekâsında aynı marka listesinin iki cevapta tekrar gelme ihtimali yüzde birin altında çıktı. Bu yüzden tek bir cevap, bir markanın görünürlüğü hakkında güvenilir bir sonuç vermez.

Hangi motor Türk markalarını daha iyi tanıyor?

Bu soruya bir sıralamayla cevap vermiyoruz. Motorlar web'e farklı yollardan bakıyor, farklı siteleri okuyor ve farklı sıklıkta kaynak gösteriyor; tek bir ölçüt üzerinden sıralamak bu farkları gizler. Bir markanın hangi motorda nasıl göründüğü, her motor ayrı ölçülerek bulunur.

Google AI Bakışı ile AI Modu aynı sonucu mu verir?

Vermeyebilir. Google'ın kendi belgesine göre AI Modu ve AI Bakışı farklı modeller ve teknikler kullanabiliyor ve gösterdikleri cevaplar ile bağlantılar farklı oluyor. Bu yüzden ikisi ayrı ölçülmeli ve ayrı raporlanmalı.

Bir motorda görünüp ötekinde görünmüyorsam ne yapmalıyım?

Önce o motorun hangi siteleri kaynak gösterdiğine bakın. Kendi ölçümümüzde Ekşi Sözlük yalnızca üç motorda, Türkçe Vikipedi ise bu veride ChatGPT'de hiç kaynak olarak görünmedi; yani her motor için anlatımınızın bulunması gereken yerler farklı olabilir. Ardından aynı soruları tekrar sorarak farkın kalıcı olup olmadığını kontrol edin.